III OW 151/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędzia WSA (del.) Kazimierz Bandarzewski, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy M. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków a Prezydentem W. przez wskazanie organu właściwego w sprawie usunięcia drzewa postanawia umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W piśmie z 4 grudnia 2023 r. M. Wojewódzki Konserwator Zabytków (dalej: "Konserwator") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem W. (dalej: "Prezydent") przez wskazanie Prezydenta jako organu właściwego do rozpoznania zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa. W uzasadnieniu wniosku Konserwator wskazał, że pismem z 5 września 2020 r. Prezydent przekazał do M. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków zgłoszenie Wspólnoty Mieszkaniowej N. w sprawie zamiaru usunięcia drzewa z dz. ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. Konserwator wskazał, że drzewo, które zgłoszono do usunięcia, nie znajduje się na terenie wpisanym do rejestru zabytków. Działka, na której rośnie drzewo znajduje się na terenie objętym postępowaniem o wpis do rejestru zabytków, objętym postanowieniem wszczynającym postępowanie wpisu do rejestru zabytków układu urbanistycznego i zespołu budowlanego O. w W. Postępowanie w tej sprawie wszczęto zawiadomieniem z 22 czerwca 2023 r. i nie zostało zakończone. Podkreślone przez Konserwatora zostało, że postępowanie w sprawie wpisania terenu, na którym rośnie drzewo do rejestru zabytków jest jeszcze w toku, czyli teren ten nie jest wpisany do rejestru zabytków, a to w ocenie organu oznacza, że nie jest możliwe procedowanie zgłoszenia przez Konserwatora Zabytków. Konserwator wskazał, że wynik postępowania w sprawie wpisu do rejestru jest kluczowy dla oceny, czy istnieje możliwość procedowania merytorycznego w sprawie ze zgłoszenia - to w razie niewpisania terenu do rejestru zabytków, czy też konieczne jest przekazanie zgłoszenia do Konserwatora - jeśliby orzeczono ostatecznie o wpisaniu tego terenu do rejestru zabytków. Zdaniem Konserwatora zawieszenie postępowania powinien rozważyć organ, do którego zostało skierowane podanie i w zależności od wyniku postępowania o wpis do rejestru zabytków - procedować zgłoszenie lub przekazać zgłoszenie. W ocenie Konserwatora przekazanie obecnie jest przedwczesne. Prezydent nie wniósł odpowiedzi na wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 83a ust. 1 u.o.p., zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków. Jednak w tej sprawie przepis ten nie stanowił przedmiotu sporu. Spór wyniknął w związku z postępowaniem w sprawie wpisu do rejestru zabytków układu urbanistycznego i zespołu budowlanego, które na etapie zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa oraz w chwili wszczęcia postępowania w sprawie sporu kompetencyjnego pozostawało w toku. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że powszechnie dostępną informacją jest okoliczność, że postępowanie w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków układu urbanistycznego i zespołu budowlanego O. w W. zostało zakończone. Uznać zatem należy, że w obecnym stanie prawnym nie ma już sporu między organami, ponieważ żaden z organów nie kwestionował, że wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków skutkować będzie właściwością M. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Przedmiot sporu, którym była właściwość organu w toku postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków układu urbanistycznego i zespołu budowlanego, przestał zatem istnieć w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co oznacza, że postępowanie to stało się z innych przyczyn bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Skutkowało to umorzeniem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z tych względów i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.