III OZ 193/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 596/22 o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi Z.K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 20 października 2022 r. nr 14 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 596/22 zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi Z.K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 20 października 2022 r. nr 14 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 7 września 2021 r. nr 23/2021 o przyznaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 (omyłkowo wskazano art. 125 § 1 pkt 3, co sprostowano postanowieniem z dnia 1 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 596/22) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2022 r., poz. 239 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zaznaczył, że przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa wznowienia postępowania zakończonego decyzją Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 7 września 2021 r. nr 23/2021. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną (niekiedy postanowieniem), gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową bądź milczącym załatwieniem sprawy. Jak wynika wprost z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a."), wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie w sprawach zakończonych rozstrzygnięciem ostatecznym. Nie można zatem wznowić postępowania w odniesieniu do rozstrzygnięcia niezakończonego decyzją ostateczną. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie kwestia ostateczności decyzji nie jest jeszcze prawomocnie przesądzona. Sądowi wiadome jest z urzędu, że w dniu 16 września 2021 r. skarżący złożył wniosek o uzupełnienie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 7 września 2021 r. nr 23/2021. Organ ten postanowieniem z dnia 29 września 2021 r. nr 2/2021 odmówił uzupełnienia w/w decyzji z dnia 7 września 2021 r. Następnie skarżący wniósł do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie zażalenie na powyższe postanowienie, w wyniku którego organ odwoławczy postanowieniem z dnia 4 listopada 2021 r. nr 12 stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi Z.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 2/22 uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że z treści wniesionego przez stronę zażalenia wynika, że skarżący w istocie kwestionuje wydaną przez organ decyzję z dnia 7 września 2021 r. nr 23/2021 w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego. Przedmiotowy wyrok z dnia 21 kwietnia 2022 r. nie jest prawomocny, bowiem Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie wniósł od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 7 września 2021 r. nr 23/2021 nie jest ostateczna, co z kolei wpływa bezpośrednio na kwestię możliwości wznowienia postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją. W ocenie Sądu pierwszej instancji, powyższe okoliczności dowodzą, że istnieje ścisły związek pomiędzy niniejszą sprawą a niezakończonym i będącym w toku postępowaniem sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem jest w istocie kwestia ostateczności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 7 września 2021 r. nr 23/2021. W konsekwencji należało uznać, że spełniona została określona w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka zawieszenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 2/22. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. Powyższe postanowienie o zawieszeniu postępowania stało się przedmiotem zażalenia Z.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia 23 lutego 2023 r. skarżący podtrzymał argumentację podniesioną w zażaleniu i zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 7 i art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych. Podkreślił, że rozstrzygnięcie sprawy zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 2/22 nie jest niezbędne do stwierdzenia przez Sąd, czy decyzja Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 7 września 2021 r. nr 23/2021 odpowiada prawu. Stwierdził, że: "O rozpoznanie decyzji 23/2021 Komendanta Powiatowego Policji w [...] wnosiłem wielokrotnie do Sądu (...) ale niestety bez efektu". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przewidziana w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. możliwość zawieszenia postępowania sądowego ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, który powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy i czy nie naruszy ono praw gwarantowanych w Konstytucji RP (rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki – art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i wynikającego z art. 7 p.p.s.a. postulatu szybkości postępowania. Zawieszenie postępowania nie jest instytucją prawną gwarantującą szybkie załatwienie sprawy. Zestawienie przesłanek zawieszenia postępowania z nakazem wynikającym z art. 7 p.p.s.a. oznacza, że zasadność zawieszenia postępowania powinna być w każdym przypadku wnikliwie oceniona w celu ustalenia, czy w danej sprawie uzasadnione jest odstąpienie od zasady szybkiego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni oraz realny wpływ na jego wynik. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Warunkiem skorzystania z tej podstawy – mającej związek z wynikiem innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego oraz przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej – jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. W niniejszej sprawie istotne jest zatem ustalenie, czy wynik postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt III OSK 1836/22, na skutek wniesienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 2/22, będzie miał bezpośredni oraz realny wpływ na rozstrzygnięcie w obecnie rozpoznawanej sprawie ze skargi Z.K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 20 października 2022 r. nr 14 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie zawiesił z urzędu postępowanie sądowoadministracyjne w rozpoznawanej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 2/22 (sprawa o sygn. akt III OSK 1836/22), bowiem wynik tego ostatniego postępowania dotyczy w istocie kwestii ostateczności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 7 września 2021 r. nr 23/2021, co będzie miało z kolei istotny wpływ na ocenę dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego w/w decyzją, a co stanowi przedmiot niniejszej sprawy. Instytucja wznowienia postępowania dotyczy bowiem wyłącznie sprawy zakończonej decyzją ostateczną (art. 145 § 1 k.p.a.). Należy także wyjaśnić, iż w postępowaniu w sprawie o sygn. akt III OSK 1836/22, wbrew twierdzeniu skarżącego, ocenie nie podlega prawidłowość wydania przez organ decyzji z dnia 7 września 2021 r. nr 23/2021. Wynik tego postępowania przesądzi bowiem jedynie kwestię ostateczności w/w decyzji, co – jak już wyżej wskazano – ma bezpośredni i realny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zawieszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postępowania w tej sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt III OSK 1836/22 było uzasadnione z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej, a zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.