III OZ 210/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 listopada 2024 r., sygn. akt I SAB/Sz 74/24 pozostawiające bez rozpoznania wniosek R. S. z dnia 30 września 2024 r. o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie ze skargi R. S. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 8 listopada 2024 r., I SAB/Sz 74/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie pozostawił bez rozpoznania wniosek R. S. (dalej: "skarżący") z 30 września 2024 r. o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie z jego skargi na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wnioskiem z 30 września 2024 r. wniesionym e-mailem, skarżący zwrócił się do WSA w Szczecinie m.in. o doręczenie wyroku z 4 września 2024 r., I SAB/Sz 74/24 wraz z uzasadnieniem. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału I poinformowano skarżącego, że korespondencja z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym może odbywać się w dwóch formach: w formie dokumentu pisemnego oraz w formie dokumentu elektronicznego. Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), nie przewidują takiej formy wnoszenia pisma do sądu administracyjnego, jak wysłany przez skarżącego zwykły e-mail z 30 września 2024 r. W związku z powyższym, wezwano skarżącego do podpisania własnoręcznie lub do nadesłania własnoręcznie podpisanego wniosku z 30 września 2024 r., bądź nadesłania drogą elektroniczną na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu wniosku podpisanego podpisem kwalifikowanym bądź profilem zaufanym, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu 19 października 2024 r., zatem siedmiodniowy termin do wykonania wezwania upływał 26 października 2024 r. (sobota) a jako, że jest to dzień wolny od pracy, to ostatni dzień terminu – zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a., przypadł na 28 października 2024 r. (poniedziałek). 28 października 2024 r. skarżący ponownie pismem wniesionym e-mailem wskazał, że oryginał jego pisma trafił omyłkowo do SR w Świdnicy i odesłany został do WSA, zatem prosi o nadanie, bez zbędnej zwłoki, stosownego tryb temu wnioskowi. Pozostawiając wniosek bez rozpoznania Sąd pierwszej instancji wskazał, że mimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach prawnych, skarżący nie wykonał zobowiązania Sądu, zatem brak formalny wniosku z 30 września 2024 r. nie został uzupełniony. Tym samym Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego z 30 września 2024 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Szczecinie, nie został podpisany. Ponadto WSA w Szczecinie wyjaśnił, że w aktualnym stanie prawnym – o czym pouczono skarżącego - przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości wniesienia pisma procesowego za pośrednictwem wiadomości e-mail. Pismo wysłane na adres elektroniczny sądu (adres e-mail), czyli z pominięciem elektronicznej skrzynki podawczej sądu jest nieskuteczne. Ponadto Sąd wskazał, że wniosek skarżącego z 30 września 2024 r. o doręczenie uzasadnienia wyroku wraz z uzasadnieniem, który mylnie został skierowany do Sądu Rejonowego w Świdnicy, został co prawda przesłany przez ten Sąd do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ale wpłynął 10 października 2024 r., zatem nie mógł odnieść zamierzonego skutku, bowiem wpłynął po upływie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i wywiódł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że pismo do Sądu nadał w terminie, jedynie pomylił się i wysłał je do innego sądu. Pismem z 5 maja 2025 r. stanowiącym uzupełnienie zażalenia, pełnomocnik skarżącego podtrzymał wszystkie zarzuty zażalenia i wniósł o zasądzenie od organu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, ewentualnie o przyznanie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 46 § 2a p.p.s.a.). Zasady podpisywania dokumentów elektronicznych przewidziane w art. 46 § 2a p.p.s.a. dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (art. 46 § 2b p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego o doręczenie odpisu wyroku z 4 września 2024 r., I SAB/Sz 74/24 wraz z uzasadnieniem został przez niego przesłany w postaci e-maila. Nie ulega zatem wątpliwości, że tak przesłany wniosek nie zawierał oryginalnego podpisu osobistego. Wniosek ten nie stanowił również dokumentu elektronicznego, bowiem zgodnie z art. 12b § 2 p.p.s.a - w postępowaniu dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a sąd doręcza takie dokumenty stronom za pomocą środków komunikacji elektronicznej na warunkach określonych w art. 74a. Elektroniczną skrzynką podawczą sądu jest zaś skrzynka e-PUAP, a nie adres e-mailowy. W tych okolicznościach słusznie zatem Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącego do podpisania własnoręcznie lub do nadesłania własnoręcznie podpisanego wniosku z 30 września 2024 r., bądź nadesłania drogą elektroniczną na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu wniosku podpisanego podpisem kwalifikowanym bądź profilem zaufanym, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pomimo prawidłowo doręczonego wezwania skarżącemu nie wykonał on jednak zarządzenia WSA w Szczecinie. W tych okolicznościach zasadnie Sąd pierwszej instancji orzekł w postanowieniu z 8 listopada 2024 r. o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania. Okoliczność, że skarżący nadał wniosek podpisany podpisem osobistym w terminie, ale do Sądu Rejonowego w Świdnicy, nie mogła natomiast, jak oczekiwałby tego skarżący, świadczyć o dochowaniu przez niego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że wystarczające jest nadanie zbiorczo kilku pism do jakiegokolwiek sądu. Wniosek o wydanie odpisu wyroku z uzasadnieniem musi być bowiem skierowany do tego Sądu, który pozostaje dysponentem akt sprawy, w której zapadło żądane przez stronę rozstrzygnięcie. Z akt sprawy zaś jednoznacznie wynika, że skarżący nie nadał w terminie do właściwego Sądu, ani wniosku podpisanego podpisem osobistym, ani wniosku stanowiącego dokument elektroniczny przesłany na skrzynkę e-PUAP. Skierowane omyłkowo do Sądu Rejonowego w Świdnicy uzupełnienie braków formalnych skargi, zostało doręczone do sądu właściwego po terminie przysługującym stronie na wykonanie zarządzenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej. Stosownie do art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.