III OZ 230/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2092/22 w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 31 sierpnia 2023 r., znak DOM1.1125.77.2022 w przedmiocie zwolnienia ze służby postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2092/22 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wobec R.W. W uzasadnieniu wskazano, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty i sąd ma możliwość uwzględnienia wniosku jedynie, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Na wnioskującym spoczywa ciężar przytoczenia okoliczności, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a okoliczności te nie mogą mieć charakteru potencjalnego. W opinii Sądu I instancji skarżący nie przedstawił argumentacji za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, a ponadto skarżący został już zwolniony ze służby przez rygor natychmiastowej wykonalności. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest zatem bezprzedmiotowe, a wniosek skarżącego nie został uwzględniony na podstawie art. 61 § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A.S. (skarżący) pismem datowanym na dzień 8 marca 2023 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2023 r. wskazując, że w sposób nieprawidłowy określone zostały imię i nazwisko skarżącego oraz numer decyzji organu II instancji. Skarżący zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania odwoławczego. W dniu 9 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał postanowienie o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w komparycji i uzasadnieniu postanowienia wskazując, że w orzeczeniu pojawiła się niedokładność dotycząca imienia i nazwiska skarżącego oraz numeru decyzji, co wymagało interwencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zażalenie zgodnie z art. 194 § 1 pkt 1-10 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) jest środkiem zaskarżenia możliwym do wykorzystania jedynie w enumeratywnie wymienionych przypadkach. Jednym z tych przypadków jest m.in. odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się do pierwszych dwóch zarzutów wskazać należy, że WSA w Warszawie dzień po złożeniu zażalenia przez skarżącego dokonał postanowieniem sprostowania orzeczenia z dnia 2 lutego 2023 r. poprzez wpisanie prawidłowych danych skarżącego oraz decyzji organu II instancji, zatem podnoszone przez skarżącego zarzuty są bezprzedmiotowe. Przechodząc do zarzutu związanego z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazać należy, że sąd administracyjny oceniając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest obowiązany badać go z uwzględnieniem argumentów w nim podniesionych, ale jednocześnie w aspekcie całokształtu okoliczności sprawy, zwłaszcza gdy argumentacja wniosku do okoliczności tych nawiązuje. Rozpoznając wniosek, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny nie może w takich sytuacjach pomijać w swym rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, w zakresie niezbędnym do oceny wniosku, która powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu. Dlatego w tego rodzaju sytuacjach poprzestawanie tylko na treści wniosku strony o wstrzymanie zaskarżonego aktu jest niedopuszczalnym naruszeniem obowiązku wojewódzkiego sądu administracyjnego rzetelnego rozpoznania danej sprawy zgodnie z wymogami prawa (postanowienia NSA z: 30 listopada 2010 r., II FZ 558/10, Lex 742616; 30 listopada 2010 r., II FZ 557/10, Lex 742615; 13 października 2010 r., I FZ 401/10, Lex 740846; pkt 2 rekomendacji Rady Europy nr R (89)8 w sprawie tymczasowej ochrony prawnej; P. Daniel, Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przez sąd administracyjny, Przegląd Prawa Publicznego z 2011 r., nr 2, s. 46-47; P. Daniel, Postępowanie w sprawie ochrony tymczasowej przed polskim sądem administracyjnym w świetle standardów Rady Europy, ZNSA z 2010 r., nr 4, s. 36-48; T. Woś w: T. Woś (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 434-437 wraz z cytowanym tam orzecznictwem i literaturą). Za interpretacją, zgodnie z którą Sąd powinien również uwzględniać z urzędu fakty przemawiające za uwzględnieniem lub odmową wstrzymania wykonania aktu czynności przemawia również treść art. 61 § 4 p.p.s.a., wyposażającego sąd w kompetencje do zmiany lub uchylenia postanowień w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydanych na podstawie art. 61 § 2 i 3, w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Z tego przepisu wypływa wniosek, że sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu – a więc i bez wniosków strony – okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do sądu. Sąd administracyjny zobowiązany jest ocenić zaistnienie przesłanek wstrzymania w kontekście okoliczności całej sprawy, także rozważając z urzędu, czy nie zachodzą okoliczności mające wpływ na przedstawiony wniosek. Powyższe założenia nie powodują oczywiście, że wnioskodawca zwolniony jest z powołania we wniosku okoliczności wskazujących w jego ocenie na konieczność uwzględnienia wniosku. Powołane we wniosku okoliczności mają niebagatelny wpływ na podejmowane przez sąd rozstrzygnięcie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym orzekając o wstrzymaniu zaskarżonego aktu należy mieć na względzie także przedmiot sprawy, w której została złożona skarga, przy czym ustalenie, czy szkoda jest szkodą znaczną, bądź czy skutki są trudne do odwrócenia, jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie należy jednak podzielić stanowisko Sądu I instancji, że okoliczności sprawy w zestawieniu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji nie pozwalały przyjąć, że zaszły przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 2 lutego 2023 r. wskazano, że skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji na poparcie faktu, iż brak wstrzymania decyzji może poskutkować wyrządzeniem znacznej szkody po jego stronie lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Warto w tym miejscu przytoczyć uzasadnienie samego wniosku, w którym skarżący wskazał, że "wykonanie decyzji rodziłoby dla skarżącego daleko idące, nieodwracalne skutki dla Skarżącego" i na tym poprzestał. Brak jest również poszerzenia argumentacji w tym zakresie w uzasadnieniu rozpoznawanego zażalenia, zatem należy uznać, że skarżący w dalszym ciągu nie przedstawił argumentów, które pozwalałyby Sądowi uznać, że przesłanka do wstrzymania wykonania decyzji została spełniona. Zasadnie tym samym Sąd I instancji uznał, że nie ma podstaw do wstrzymania wykonania decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia