III OZ 43/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 430/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w sprawie ze skargi M. P. na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 4 maja 2022 r., nr WI.703.141.7.2021.ahw w przedmiocie wyeliminowania naruszeń postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 4 czerwca 2022 r., M. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 4 maja 2022 r., nr WI.703.141.7.2021.ahw. Skarżąca w piśmie z dnia 31 sierpnia 2022 r. stanowiącym uzupełnienie skargi zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia. Postanowieniem z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 430/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego wskazując, że skarżąca nie zawarła żadnego uzasadnienia swojego wniosku. Pismem z 16 września 2022 r. skarżąca wywiodła zażalenie na postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 430/22. W treści zażalenia wskazała, że okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia wynikają ze zgromadzonych w toku postępowania dowodów i ustalonego stanu faktycznego. Wskazała również, że nie została wezwana do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku w zakresie przywołania okoliczności uzasadniających wstrzymanie aktu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), po przekazaniu skargi przez organ sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że wniosek tego rodzaju powinien posiadać uzasadnienie odrębne od uzasadnienia samej skargi, jako oddzielne od niej żądanie skierowane do sądu administracyjnego. Zasadność wniosku ocenia się bowiem na podstawie przedstawionej w nim argumentacji, która musi w sposób przekonujący wykazać konkretne zależności między wykonaniem zaskarżonego aktu a wystąpieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym wykazanie zaistnienia okoliczności wywołujących takie zagrożenia nie może polegać na tym, że Sąd samodzielnie – ze względu na przedmiot sprawy, a także przywołany w skardze stan rzeczy – ustala, czy wniosek jest zasadny w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. Samo zaś nieuzasadnione żądanie wstrzymania wykonania uniemożliwia jego merytoryczne zbadanie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu. Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I. instancji, że skarżąca nie uzasadniła wniosku, co nie pozwoliło na ocenę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Stąd też Sąd I. instancji prawidłowo odmówił wstrzymania jego wykonania. Dodatkowe argumenty w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego zostały podniesione dopiero w zażaleniu, ale nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego upatruje w ograniczeniu możliwości prowadzenia działalności gospodarczej oraz powstaniu dodatkowych kosztów w związku z koniecznością dostosowania prowadzonej działalności do wymagań określonych w tym zarządzeniu. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że zarządzeniem pokontrolnym nie nałożono na skarżącą żadnych dodatkowych obowiązków poza tymi, które powinna ona realizować z mocy prawa w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżąca prowadząc bowiem działalność w zakresie przetwarzania i składowania odpadów zobowiązana jest realizować obowiązki wynikające z przepisów o ochronie środowiska. A zatem kosztów realizacji takich obowiązków nie można zakwalifikować jako niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Są to bowiem zwykłe koszty prowadzenia działalności gospodarczej. W tym miejscu należy jednak wskazać, że skarżąca nie wykazała poziomu dodatkowych kosztów spowodowanych koniecznością dostosowania prowadzonej działalności do wytycznych wynikających z zarządzenia pokontrolnego. Ogólnikowe twierdzenia o potencjalnych negatywnych skutkach finansowych nie mogą skutkować samodzielnej podstawy uwzględnienia wniosku. Sąd nie neguje okoliczności dotyczących negatywnego wpływu wykonania wskazań zaskarżonego zarządzenia na kondycję finansową skarżącej, jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. We wniosku nie przywołano zaś żadnych konkretnych okoliczności i dowodów wskazujących na sytuację materialną strony skarżącej, a tym samym nie przedstawiono kompleksowo sytuacji finansowej skarżącej w relacji do ewentualnych kosztów związanych z dostosowaniem warunków prowadzonej działalności do wymogów prawnych. W sytuacji takiej niemożliwa jest ocena, czy dodatkowe koszty o ile wystąpiły bądź wystąpią, mogą być uznane za znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie zaznaczenia wymaga, że szkoda spowodowana wykonaniem wspomnianych nakładów ma charakter odwracalny. W razie uchylenia zaskarżonego zarządzenia, prawomocny wyrok sądu administracyjnego stwierdzający jego wydanie z naruszeniem prawa będzie stanowił prejudykat, o którym mowa w art. 4171 § 2 k.c. Szkoda o charakterze majątkowym będzie mogła zatem zostać naprawiona na zasadach ogólnych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.