III OZ 505/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1378/20 w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Kai Angerman i Agnieszki Wąsikowskiej oraz asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pawła Konickiego w sprawie ze skargi K.Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 22 kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności likwidatora spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu administracyjnej kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Skarżący K.Z. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 22 kwietnia 2020 r. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności likwidatora spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu administracyjnej kary pieniężnej. W toku postępowania skarżący wystąpił o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Kai Angerman i Agnieszki Wąsikowskiej oraz asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pawła Konickiego. Postanowieniem z 28 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wyłączenia sędziów i asesora od orzekania w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał okoliczności, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziów i asesora objętych wnioskiem o wyłączenie. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie oraz "cofnięcie sprawy do ponownego rozpatrzenia". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do asesorów sądowych, co wynika z art. 106zg § 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) w związku z art. 29 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm., dalej: p.u.s.a.). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego (asesora) we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wyłączenie sędziego (asesora) następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Argumenty skarżącego dotyczą bowiem sposobu procedowania przez skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przyjętego przez skarżącego założenia o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Funkcją instytucji wyłączenia sędziego jest ochrona wymiaru sprawiedliwości oraz unikanie sytuacji, które mogłyby postawić sędziego (z przyczyn przez niego niezawinionych, a nawet od niego niezależnych) pod zarzutem kierowanych pod jego adresem nieuzasadnionych zarzutów o brak bezstronności. Podstawą wyłączenia mogą być zatem stosunki o charakterze emocjonalnym między sędzią a stroną, ale też osobiste powiązania gospodarcze, np. powiązania majątkowe lub kredytowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2023 r. III OZ 451/23). Wyłączenie sędziego na tej podstawie uwarunkowane jest wystąpieniem wątpliwości popartych konkretnymi faktami. O potrzebie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie może więc decydować samo subiektywne odczucie strony co do jego stronniczości, czy też, jak w tej sprawie, przekonanie skarżącego o konieczności rozstrzygnięcia sprawy w określony sposób. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów i asesora. Skarżący nie powołał się bowiem we wniosku na żadną ustawową przesłankę wyłączenia sędziego lub asesora. Zgodnie natomiast z art. 20 § 1 p.p.s.a., składając wniosek o wyłączenie sędziego (asesora) należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Przepis powyższy nie stanowi o jakichkolwiek przyczynach, lecz o przyczynach wskazanych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Jednocześnie oświadczenia złożone w tej sprawie przez sędziów oraz przez asesora, z których wynika, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego co do ich prawdziwości. Z kolei argumentacja zażalenia jest w istocie argumentacją, która w ocenie skarżącego powinna stanowić podstawę uwzględnienia skargi, która to skarga nie została jeszcze w ogóle rozpoznana, między innymi z uwagi na wniosek skarżącego o wyłączenie składu orzekającego w tej sprawie. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.