III OZ 562/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji G. w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 października 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 621/24 o odrzuceniu skargi Fundacji G. w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 24 lipca 2024 r., nr SKO.SO/41/39/24 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o nakazaniu usunięcia odpadów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 1 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił przedmiotową skargę, którą pismem elektronicznym z 28 lipca 2024 r. Fundacja wniosła do tamtejszego sądu. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 23 sierpnia 2024 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie "wszystkich dokumentów lub ich uwierzytelnionych odpisów określających umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, w tym pełnego odpisu z KRS, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi". W odpowiedzi na powyższe wezwanie Fundacja przy piśmie elektronicznym z 11 września 2024 r. nadesłała kopię uchwały [...] z 13 maja 2024 r. o powołaniu S. J. do pełnienia funkcji prezesa i członka zarządu Fundacji, podpisanej przez A. G. oraz S. J. oraz wydruk z KRS (stan na dzień 11 września 2024 r.) odpowiadający odpisowi pełnemu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Sąd ten wskazał, że dokument wykazujący umocowanie do działania za poszczególne podmioty powinien być złożony już przy pierwszej dokonywanej w sprawie czynności, a zatem przy wniesieniu skargi. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), pod rygorem odrzucenia skargi. Zdaniem sądu I instancji w niniejszej sprawie nie można przyjąć, że strona skarżąca, pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia o konsekwencjach niezastosowania się do niego, uzupełniła brak formalny skargi przez złożenie wszystkich dokumentów lub ich uwierzytelnionych odpisów określających umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Nie sposób bowiem uznać, że nadesłane przez stronę skarżącą dokumenty w odpowiedzi na wezwanie sądu określają umocowanie do jej reprezentowania. Z załączonej kopii uchwały Rady Fundacji o powołaniu S. J. do pełnienia funkcji prezesa i członka zarządu Fundacji wynika, że akt ten został podjęty przez A. G. oraz S. J. osobiście. Przedłożony przez stronę skarżącą odpis z KRS potwierdza zaś, że w dniu podjęcia uchwały jedynymi członkami Rady Fundacji byli G.W. oraz P.K. Z odpisu nie wynika natomiast członkostwo S. J. w zarządzie Fundacji, przy czym w ramach uzupełnienia braków skargi nie przedstawiono żadnych innych dokumentów, które wskazywałyby, że stan ten uległ zmianie. W związku z powyższym sąd I instancji uznał, że zarówno podjęta uchwała Rady Fundacji (przez osoby niebędące członkami tego organu Fundacji), jak i załączony wydruk z KRS, nie stanowią dokumentów określających prawidłowe umocowanie do reprezentowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym strony skarżącej, pomimo wezwania strony skarżącej do przedłożenia wszystkich dokumentów lub ich uwierzytelnionych odpisów określających umocowanie do jej reprezentowania. Ponieważ zaistniałe braki dotyczące kwestii reprezentacji strony skarżącej uniemożliwiły nadanie skardze dalszego biegu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd ten odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Fundacja, podnosząc, że zarządzenie wzywające do uzupełnienia braków skargi było nieprecyzyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie wpadkowej sprowadza się do oceny zasadności odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych wyszczególnionych w art. 46 § 1 i § 2 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Jednakże warunkiem zastosowania tego ostatniego przepisu jest prawidłowe sformułowanie i doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków pisma powinno być na tyle jasne i jednoznaczne, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. Dlatego też, gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma budzi wątpliwości co do treści, nie można z tego wyprowadzać skutków niekorzystnych dla strony. Innymi słowy, niezachowanie któregokolwiek z tych wymagań pozbawia wezwanie sankcji (zob. postanowienie SN z 9 czerwca 1999 r., III RN 6/99, OSNP 2000, Nr 9, poz. 343; postanowienie NSA z 14 lipca 2015 r., I GSK 781/15). Biorąc powyższe pod uwagę, należy zgodzić się z Fundacją, że przedmiotowe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało sformułowane w sposób uniemożliwiający zastosowanie sankcji odrzucenia skargi. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 23 sierpnia 2024 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie "wszystkich dokumentów lub ich uwierzytelnionych odpisów określających umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, w tym pełnego odpisu z KRS, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzenie to nie spełnia ww. wymagań co do precyzji wymaganej przy wzywaniu strony do uzupełnienia braków każdego pisma, a w szczególności skargi. Sformułowanie "wszystkich dokumentów" jest na tyle nieostre, że można sobie wyobrazić sytuację, w której nawet wykazanie przez stronę wezwaną umocowania do reprezentowania Fundacji nie byłoby równoznaczne z prawidłowym wykonaniem wezwania, bowiem strona nie przedstawiłby "wszystkich dokumentów". Zdaniem Sądu przy wzywaniu strony do uzupełnienia braków pisma należy dokładnie, precyzyjnie i enumeratywnie wymienić dokumenty, które są w ocenie sądu wzywającego konieczne do wykazania umocowania do reprezentowania. Co istotne, w niniejszej sprawie strona udzieliła odpowiedzi na wezwanie i przedstawiła niezbędne w jej ocenie dokumenty, w tym pełen odpis z KRS. Skoro sąd I instancji uznał je za niewystarczające, to powinien jeszcze raz stronę wezwać, tym razem wymieniając konieczne dokumenty, tak zaś się nie stało. Dlatego też, wobec nieprecyzyjnej treści wezwania, należało ocenić, że odrzucenie skargi przez sąd I instancji było przedwczesne i brak było podstaw do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.