III OZ 57/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 maja 2024 r., sygn. akt I SAB/Op 10/24 o ukaraniu karą porządkową grzywny w sprawie ze skargi K.O. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 8 maja 2024 r., sygn. akt I SAB/Op 10/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: WSA w Opolu, Sąd I. instancji), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.O. (dalej: skarżący) na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ukarał skarżącego karą porządkową grzywny w kwocie 1000 złotych na podstawie art. 49 § 1 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) w zw. z art. 29 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., 2492 ze zm.). WSA w Opolu wskazał, że w piśmie z dnia 3 listopada 2023 r. przesłanym organowi pocztą elektroniczną skarżący wyraził sprzeciw i dezaprobatę dla sposobu i treści udzielonej mu informacji publicznej wyrażając się obraźliwie, wulgarnie i arogancko o Sądzie Rejonowym w Opolu, jego organach i sędziach. W skardze na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu i w dalszych oświadczeniach procesowych skarżący nadal nadużywał uprawnień procesowych strony posługując się wulgaryzmami. Skarga uzupełniona została pismem skarżącego z dnia 17 grudnia 2023 r., w którym oskarża Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu o dokonywanie przestępczych działań, poświadczania nieprawdy w urzędowych dokumentach i udzielenie fałszywych informacji. Postępowanie Prezesa usprawiedliwia – zdaniem skarżącego – takie oto zachowanie w stosunku organu, że "należy wobec niego używać najgorszych wyrażeń i stwierdzeń". W ocenie Sądu I. instancji wskazane powyżej wyrażenia użyte w treści pism skarżącego uznać należy za niedopuszczalne, gdyż bez jakiejkolwiek przyczyny ubliżają organom państwowym i osobom w nich zatrudnionym oraz godzą w powagę czynności sądowych. Uznając zatem, że zachowanie skarżącego mieści się niestety w ramach zachowań określonych w art. 49 § 1 i § 3 p.u.s.p., Sąd postanowił o ukaraniu skarżącego karą porządkową grzywny w kwocie 1000 zł. Pismem z 10 czerwca 2024 r., uzupełnionym pismem z 8 lipca 2024 r. skarżący wywiódł zażalenie na postanowienie z 8 maja 2024 r. W środku odwoławczym zarzucono naruszenie przepisów postępowania przez brak wysłuchania skarżącego oraz zarzucono niewspółmierność orzeczonej kary. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie odnotowania wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu prawidłowo określił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, ze zm.; dalej: "p.u.s.p."), w razie naruszenia powagi, spokoju lub porządku czynności sądowych albo ubliżenia sądowi, innemu organowi państwowemu lub osobom biorącym udział w sprawie, sąd może ukarać winnego karą porządkową grzywny w wysokości do 3000 złotych lub karą pozbawienia wolności do czternastu dni; osobie pozbawionej wolności, w tym także tymczasowo aresztowanej, można wymierzyć karę przewidzianą w przepisach o wykonywaniu kary pozbawienia wolności albo w przepisach o wykonywaniu tymczasowego aresztowania. Stosownie do art. 49 § 3 p.u.s.p. powyższy przepis stosuje się także, gdy czynu określonego w § 1 dopuszczono się w piśmie złożonym w sądzie lub za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość, o ile istnieje pewność co do osoby, która dopuściła się tego czynu. Ww. przepisy znajdują zastosowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym na podstawie art. 29 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.; dalej: "p.u.s.a."). Wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy brak jest potrzeby szczegółowego jej przedstawienia i powielenia w niniejszym postanowieniu. W istocie nie jest sporne, że skarżący w pismach kierowanych do sądu zawarł wiele sformułowań o ubliżającym charakterze i naruszających powagę sądu. Wypełnia to w oczywisty sposób przesłanki zastosowania art. 49 § 1 i § 3 p.u.s.p. w zw. z art. 29 § 1 p.u.s.a. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukaranie skarżącego karą porządkową grzywny bez uprzedniego wysłuchania nie stanowiło istotnego naruszenia prawa na gruncie niniejszej sprawy. Sąd odwoławczy podziela ocenę, że istnieje pewność, iż autorem skargi i pism jest skarżący, a naruszenie powagi jest oczywiste z uwagi na wielokrotne użycie wobec sądu słów powszechnie uznanych za obelżywe i wulgarne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie przedstawił w zażaleniu okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy w przypadku wysłuchania skarżącego przed wydaniem postanowienia o ukarania go karą porządkową. Odnosząc się do stanowiska skarżącego w zakresie niewspółmierności orzeczonej kary podkreślenia wymaga, że skarżący został ukarany karą porządkową w kwocie 1000 złotych, zaś art. 49 § 1 przewiduje uprawnienie Sądu do ukarania karą porządkową grzywny w wysokości do 3000 złotych. Zestawienie tych kwot prowadzi do konstatacji, że skarżący został ukarany karą porządkową grzywny w dolnych granicach jej wymiaru. Kwota wymierzonej kary porządkowej odpowiada charakterowi deliktu skarżącego i zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest karą względnie łagodną wobec sposobu formułowania swojego stanowiska przez skarżącego w pismach procesowych. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 49 § 7 p.u.s.p., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.