III OZ 576/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt III SO/Kr 19/25 o oddaleniu wniosku K.J. o wymierzenie grzywny Komendantowi Powiatowemu Policji [...] za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt III SO/Kr 19/25, oddalił wniosek K.J. o wymierzenie Komendantowi Powiatowemu Policji [...] grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej P.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do treści art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Następnie Sąd wyjaśnił, że z akt sprawy o sygn. III SAB/Kr 105/24 wynika, że skarga z dnia 20 października 2024 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami postępowania została przesłana do Sądu w dniu 25 października 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o nieuwzględnienie kolejnej skargi skarżącego na bezczynność organu złożonej w trybie art. 149 P.p.s.a. Komendant zaznaczył, że od początku 2018 r. skarżący zainicjował tylko w samej Komendzie Powiatowej Policji [...] ponad 1300 spraw domagając się ich załatwienia w trybie administracyjnym. Dalej Sąd podał, że pismem z dnia 21 listopada 2024 r. pod nazwą "Uzupełnienie odpowiedzi na skargę" organ poinformował, że w treści odpowiedzi na skargę omyłkowo nie zamieszczono informacji w przedmiocie technicznego rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 10 grudnia 2017 r. (w przedmiocie którego skarżący zarzucił bezczynność organowi). Jednocześnie organ zaznaczył, że wskutek omyłki pisarskiej błędnie wskazał datę "1 lipca 2005 roku" jako daty wniosku stanowiącego przedmiot skargi, w miejsce prawidłowej "10 grudnia 2017 roku". WSA w Krakowie wyjaśnił, że istotą odpowiedzi na skargę jest to, że powinna ona wyrażać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi. Z akt sprawy o sygnaturze III SAB/Kr 105/24 wynika, że organ pismem z 23 października 2024 r., uzupełnionym pismem z dnia 21 listopada 2024 r. zawarł stanowisko odnośnie wniesionej skargi, żądając jej oddalenia. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do wymierzenia grzywny organowi, bowiem w kontekście liczby spraw kierowanych przez skarżącego do organu, uchybienie terminu do przekazania "uzupełnionej odpowiedzi na skargę" (zawartej w piśmie z 21 listopada 2024 r.) sądowi, należy ocenić jako znikome. WSA w Krakowie wyjaśnił, że przepisy dopuszczające wymierzenie organowi grzywny mają wprawdzie na celu dyscyplinowanie organów, jak również stosowanie wobec nich finansowych środków represyjnych, to jednak Sąd, orzekając o zasadności wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 P.p.s.a., powinien rozważyć całokształt okoliczności sprawy, związanych z nieterminowym przekazaniem skargi, a tym samym wziąć pod uwagę stopień winy organu. W konsekwencji należy przyjąć, że od zasady, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, dopuszczalne są wyjątki. Z takim właśnie wyjątkiem mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy. W rozpatrywanym przypadku przekroczenie terminu do przekazania właściwej odpowiedzi na skargę (zawartej w piśmie z 21 listopada 2024 r.), w przekonujący sposób zostało przez organ wyjaśnione i usprawiedliwione. Skarżący wnosząc szereg wniosków do organu (w samej tylko Komendzie Powiatowej Policji [...] od początku 2018 r. skarżący zainicjował ponad 1300 spraw), a w konsekwencji i skarg do sądu administracyjnego (w WSA w Krakowie w samym tylko 2024 r. zostało zrastrowanych ponad 86 spraw), powinien liczyć się z tym, że pisma te nie zawsze będą rozpoznawane, czy też przekazywane do sądu w terminach wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu pierwszej instancji, podejmowane przez skarżącego działania mają cechy nadużycia prawa, bowiem inicjuje szereg postępowań administracyjnych nie w celu obrony swoich praw, ale dla samego ich wszczynania. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się wnioskodawca, wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy z wniosku o wymierzenie grzywny Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a. na organie administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z całymi aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niezastosowanie się do tego obowiązku obwarowane zostało sankcją w postaci możliwości złożenia przez skarżącego wniosku o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Zasadniczo Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, ponieważ grzywna ta ma mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Od zasady, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, dopuszczalne są wyjątki. Zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a. określenie, że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że kwestia ta została pozostawiona uznaniu sądu. Sąd powinien zatem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc także przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Ustawa pozostawia zatem uznaniu Sądu zarówno zasadność, jak i wysokość wymierzenia grzywny (zgodnie z art. 154 § 6 P.p.s.a.). Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że wymierzenie organowi grzywny nie było uzasadnione. Zasadnie Sąd I instancji, oceniając tę kwestię, wziął pod uwagę ilość spraw, które wpłynęły do organu od samego skarżącego (1300). W ocenie NSA, taka ilość wniosków mogła znaczącą wpłynąć na opóźnienie w przekazaniu skargi oraz to czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek ten wypełnił. Sąd I instancji przywołał wskazywane przez organ powody niedotrzymania terminu i prawidłowo uwzględnił je przy rozpoznawaniu wniosku. W związku z tym uznać należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyczerpująco wskazał powody podjętego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.