III OZ 594/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Przewodniczącego Samorządu Studentów Akademii Piotrkowskiej w Piotrkowie Trybunalskim na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 lipca 2025 r., sygn. akt II SO/Łd 3/25 o wymierzeniu grzywny w sprawie z wniosku J. F. o wymierzenie Przewodniczącemu Samorządu Studentów Akademii Piotrkowskiej w Piotrkowie Trybunalskim grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi na niewykonanie wyroku w sprawie II SAB/Łd 94/24 postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymierzył Przewodniczącemu Samorządu Studentów Akademii Piotrkowskiej w Piotrkowie Trybunalskim grzywnę w wysokości 500 zł oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że 28 kwietnia 2025 r. skarżący złożył do sądu administracyjnego przedmiotowy wniosek o wymierzenie Przewodniczącemu Samorządu Studentów Akademii Piotrkowskiej w Piotrkowie Trybunalskim grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") za nieprzekazanie skargi na niewykonanie wyroku w sprawie II SAB/Łd 94/24 wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że 28 stycznia 2025 r. wezwał organ do wykonania prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z 3 października 2024 r., II SAB/Łd 94/24. Następnie 7 lutego 2025 r. skierował za pośrednictwem organu skargę na niewykonanie tegoż wyroku, która jednak do chwili obecnej nie została przekazana do sądu. Odpis wniosku skarżącego doręczono organowi 28 maja 2025 r. Organ nie odniósł się do tego wniosku. Uwzględniając wniosek, sąd pierwszej instancji wskazał, że z załączonej do wniosku o wymierzenie grzywny kserokopii skargi na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 3 października 2024 r., II SAB/Łd 94/24, wynika, że skarga ta wysłana została drogą mailową 7 lutego 2024 r. Ponieważ trzydziesty dzień terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., wypadał w niedzielę (9 marca 2024 r.), organ winien był przekazać ww. skargę do sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę najpóźniej do 10 marca 2024 r. Termin ten upłynął jednak bezskutecznie. Zdaniem sądu niewywiązanie się z obowiązku przekazania skargi do sądu w terminie wynikającym z ustawy uzasadnia wymierzenie organowi grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a. Określając wysokość grzywny, sądu ten uwzględnił przede wszystkim to, że stan opóźnienia w realizacji obowiązku przekazania skargi do chwili orzekania nie został przez organ usunięty. Ponadto, organ, pomimo wezwania sądu, nie ustosunkował się również do wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi sądu. Sąd uznał, że grzywna w kwocie 500 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku przekazania skargi i jednocześnie spełni cele, dla których została ustanowiona. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ, domagając się uchylenia wymierzonej grzywny. Podniósł w nim, że od 30 stycznia 2025 r. do dnia wniesienia zażalenia organ nie ma przewodniczącego, zaś osoba pełniąca obowiązki przewodniczącego została ustanowiona 9 lipca 2025 r. Nadto 28 lipca 2025 r. organ wykonał ww. wyrok WSA w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest uchybienie obowiązkom określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy do nich w szczególności przekazanie sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się, że zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny nie obliguje sądu do wymierzenia organowi grzywny w razie spełnienia wskazanych w nim przesłanek, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 stycznia 2014 r., I OZ 1230/13; z 20 września 2018 r., sygn. akt I OZ 850/18; z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I OZ 1002/20; publ. CBOSA). Podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2008 r., I OZ 850/08; publ. CBOSA). Jeżeli np. sąd dojdzie do przekonania, że niedopełnienie obowiązku przekazania w terminie dokumentów wskazanych w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest celowym działaniem organu, podjętym w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego i sprawnego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, to wymierzenie organowi grzywny oscylującej w górnej granicy wymiaru będzie zasadne. Dopuszcza się również sytuacje, gdy sąd administracyjny odstępuje od wymierzenia grzywny (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2013 r., II OZ 21/13, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2015, s. 343-344, nb 5). W niniejszej sprawie bezspornie organ nie wywiązał się z obowiązku przekazania skargi skarżącego do sądu w przewidzianym w ustawie terminie. W okolicznościach sprawy skarżący 28 stycznia 2025 r. wezwał organ do wykonania prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z 3 października 2024 r., II SAB/Łd 94/24, a następnie 7 lutego 2025 r. skierował za pośrednictwem organu skargę na niewykonanie tegoż wyroku, która jednak do chwili wydania zaskarżonego postanowienia nie została przekazana do sądu. Organ w ogóle nie odniósł się do wniosku o wymierzenie grzywny i dopiero po doręczeniu mu zaskarżonego postanowienia podjął jakiekolwiek kroki w sprawie, w tym dopiero w zażaleniu przedstawił przyczyny swojej biernej postawy w sprawie. W świetle powyższego sąd pierwszej instancji miał wszelkie podstawy do wymierzenia organowi grzywny. Zasadniczo Naczelny Sąd Administracyjny bada prawidłowość orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji, a więc przytoczenie dopiero w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji okoliczności mających uzasadnić zwłokę organu, które mogłoby mieć wpływ na wysokość zasądzonej grzywny, należy uznać za spóźnione. Sąd pierwszej instancji nie mógł bowiem wziąć tych okoliczności pod uwagę w związku z biernością organu, a w takiej sytuacji nie można mu zarzucić naruszenia prawa i uchylić z tego powodu zaskarżonego orzeczenia. Niemniej, zdaniem Sądu okoliczności podniesione przez organ i tak nie mogły wpłynąć na wynik sprawy. Fakt, iż organ miał problemy kadrowe, bo tak należało ocenić rezygnację przewodniczącego i niemożność powołania nowej osoby na to miejsce, a także rezygnację innych członków samorządu studentów z pełnienia funkcji, nie mógł bowiem obciążać skarżącego. Organ miał czas na dobrowolne wykonanie wyroku WSA w Łodzi z 3 października 2024 r., II SAB/Łd 94/24 zanim skarżący został zmuszony do złożenia wezwania z 28 stycznia 2025 r. Co więcej, w tej dacie organ nie miał jeszcze problemów opisywanych w zażaleniu i mógł się odnieść do wezwania skarżącego. Zaś przede wszystkim to na organie ciąży obowiązek zapewnienia jego funkcjonowania, a przyjęcie argumentów zażalenia za trafne byłoby równoznaczne z akceptacją swoistego zawieszenia działalności przez organ i przerzucenia skutków tego zawieszenia na skarżącego, co byłoby niedopuszczalne. Argumentacja zawarta w zażaleniu nie zasługiwała więc na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wymierzona przez sąd pierwszej instancji grzywna jest co do zasady prawidłowa – w sprawie ziściły się ustawowe przesłanki do jej wymierzenia, bowiem organ nie przekazał w ustawowym terminie złożonej za jego pośrednictwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargi wnioskodawcy. Wysokość zasądzonej grzywny oscyluje w minimalnych granicach przewidzianych w ustawie, nie sposób więc stwierdzić, że w okolicznościach sprawy jest ona wygórowana i zbyt dotkliwa dla organu. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia sądu pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 193 w zw. z 64 § 3 p.p.s.a.