III OZ 658/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 13 października 2025 r., sygn. akt II SPP/Gd 132/24 w sprawie ze sprzeciwu H. P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 sierpnia 2024 r., nr SKO Gd/4384/23 w przedmiocie wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie.

H. P. ("skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 16 sierpnia 2024 r. nr SKO Gd/4384/23 w przedmiocie wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W piśmie z dnia 16 grudnia 2024 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. W dniu 30 grudnia 2024 r. przesłano wnioskodawcy urzędowy formularz PPF, celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wobec nienadesłania przez skarżącego wypełnionego formularza PPF, zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SPP/Gd 132/24, referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SPP/Gd 132/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego z dnia 1 kwietnia 2025 r. Pismem z dnia 30 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia formularza PPF. Postanowieniem z 13 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił ww. wniosek wskazując, że uchybienie terminowi, o którego przywrócenie skarżący wnosi, nie powoduje w istocie dla niego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Pismem z 22 października 2025 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z 13 października 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest kwestia zgodności z prawem postanowienia sądu pierwszej instancji w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769 ze zm., dalej p.p.s.a.) czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zaistnienie dla strony (czy uczestnika) ujemnych skutków procesowych wskutek uchybienia terminu. Nie można zatem przywrócić terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeśli uchybienie terminu dokonania czynności nie spowodowało żadnych negatywnych skutków procesowych dla strony, jak również gdy skutki uchybienia terminu mogą być w inny sposób usunięte, np. strona może ponownie wnieść pismo w postępowaniu sądowym, zawierające jej wnioski lub oświadczenia (por. H. Knysiak-Sudyka [w:] Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. V, Warszawa 2021, art. 86). Nadto przepisy ustawy, tj. art. 243 § 1 p.p.s.a., nie zakazują występowania z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wielokrotnie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że uchybienie terminowi, o którego przywrócenie skarżący wnosił, nie powoduje dla niego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Na gruncie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, z powodu nieuzupełnienia jego braku formalnego, nie powoduje ujemnych skutków dla skarżącego, w zakresie całego postępowania. Wniosek taki może bowiem zostać przedstawiony przez stronę ponownie na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, co spowoduje nadanie mu dalszego biegu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2021 r., sygn. akt I OZ 279/21). Oznacza to, że w przypadku niemożności złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w wyznaczonym terminie wniosek podlegał pozostawieniu bez rozpoznania, ale nie zamyka to skarżącemu drogi do złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym nienadesłanie formularza PPF na wezwanie sądu nie spowodowało dla skarżącego ujemnych konsekwencji. W tej sytuacji należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia formularza PPF nie jest dopuszczalny, a postanowienie sądu pierwszej instancji prawidłowe. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. ----------------------- 3