III SA/Gd 471/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (sprawozdawca), Asesor sądowy WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi N. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 28 lipca 2025 r., nr 422/11/2025/KL w przedmiocie zwrotu kosztów za świadczenia opieki zdrowotnej uchyla zaskarżoną decyzję.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 50 ust. 18 w związku z art. 50 ust. 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 146 ze zm.; zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" lub "ustawą") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; zwanej dalej "k.p.a."), decyzją z dnia 28 lipca 2025 r., nr 422/11/2025/KL, stwierdził, że N. R. (zwanej dalej także jako "skarżąca") jest zobowiązana do zwrotu kosztów za świadczenia opieki zdrowotnej udzielonych jej jako osobie nieuprawnionej w okresie od 28 marca 2021 r. do 31 marca 2021 r. w łącznej wysokości 8 376,48 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że skarżąca korzystała od 28 marca 2021 r. do 31 marca 2021 r. ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych: t., A. Świadczenie medyczne zostały udzielone skarżącej na podstawie wypełnionego oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Na podstawie danych zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych (CWU) ustalono, że przed skorzystaniem ze świadczeń medycznych skarżąca była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik, w okresie od 9 września 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. Ponowne zgłoszenie skarżącej do ubezpieczenia zdrowotnego, również jako pracownik, nastąpiło dopiero w okresie od 1 czerwca 2021 r. do 21 lipca 2021 r., po udzieleniu świadczeń medycznych. Fundusz posiada również informacje z ZUS, że skarżąca pobierała zasiłek chorobowy w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 20 marca 2021 r. Zgłoszenie skarżącej do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny (główny ubezpieczony - T. R.), dokonane od dnia 1 czerwca 2021 r. było nieważne, ponieważ od dnia 1 czerwca 2021 r. skarżąca podjęła zatrudnienie i uzyskała własny obowiązkowy tytuł do ubezpieczenia jako pracownik. Jednocześnie zgłoszenie skarżącej do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny - dziecko (główny ubezpieczony - B. R.), dokonane od dnia 1 grudnia 2013 r. obowiązywało tylko do 11 września 2016 r., gdyż od dnia 12 września 2016 r. skarżąca uzyskała własny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba wykonująca umowę agencyjną/zlecenia (do 30 września 2017 r.). W CWU nie zostało zidentyfikowane wsteczne zgłoszenie skarżącej do ubezpieczenia zdrowotnego, dające prawo do korzystania z opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych w okresie udzielonych świadczeń. Zdaniem organu, zgromadzone informacje i dokumenty potwierdzają, że skarżąca, w datach udzielonych świadczeń medycznych, tj. w okresie od 28 marca 2021 r. do 31 marca 2021 r., nie była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym zarówno z obowiązkowego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, jak również jako członek rodziny, a tym samym posiadała status osoby nieuprawnionej do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Organ nadmienił, że na podstawie informacji/danych zawartych w CWU ustalono, że skarżąca, w terminie objętych postępowaniem, nie pobierała zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego oraz nie oczekiwała na przyznanie świadczeń emerytalnych/rentowych. Ponadto, na podstawie informacji/danych zawartych w systemach informatycznych Funduszu ustalono, że skarżąca nie posiadała prawa do świadczeń na podstawie art. 54 ustawy o świadczeniach, a także brak jest informacji o posiadaniu przez skarżącą uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji. W ocenie organu, zgromadzone w toku postępowania dowody nie dały podstaw do przyjęcia, że skarżąca mogła złożyć oświadczenie o prawie do świadczeń, działając w usprawiedliwionym, błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego N. R., domagając się uchylenia decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i umorzenia należności w całości, podniosła, że w dniu 28 marca 2021 r. znalazła się w stanie nagłego zagrożenia zdrowia i życia. Wystąpiły u niej objawy wymagające natychmiastowej pomocy medycznej z powodu załamania nerwowego i próby odebrania sobie życia spowodowane, narastającymi problemami w życiu prywatnym i zawodowym, co potwierdza dokumentacja medyczna załączona do skargi. Leczenie obejmowało procedury ratujące życie zgodne z zasadami medycyny ratunkowej. Objawy te stanowiły nagły stan zagrożenia zdrowotnego w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy o świadczeniach. Postępowanie obejmowało niezwłoczną diagnostykę i leczenie ratujące życie. Zwłoka w udzieleniu pomocy mogła skutkować trwałym uszczerbkiem na zdrowiu lub śmiercią. Zgodnie z art. 15 ust. 1 oraz art. 19 ust. 4 ustawy o świadczeniach, w stanie nagłym świadczenia opieki zdrowotnej są udzielane niezwłocznie każdej osobie, niezależnie od posiadania ubezpieczenia zdrowotnego. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie na koszt skarżącej. Organ podkreślił, że świadczenia medyczne udzielone zostały skarżącej na podstawie wypełnionego oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Oświadczenie to zostało przez skarżącą złożone już po zakończeniu udzielania tych świadczeń, a zatem kiedy skarżąca była w takim stanie, iż lekarz podjął decyzję o zakończeniu leczenia i wypisie jej ze szpitala. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz.1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego aktu z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd stwierdził naruszenie prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 28 lipca 2025 r., nr 422/11/2025/KL, którą stwierdził, że skarżąca jest zobowiązana do zwrotu kosztów za świadczenia opieki zdrowotnej udzielonych jej jako osobie nieuprawnionej w okresie od 28 marca 2021 r. do 31 marca 2021 r. w łącznej wysokości 8 376,48 zł. Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowiły przepisy ww. ustawy o opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a w szczególności uregulowania prawne zawarte w art. 50 ust. 16 i ust. 18 tej ustawy. W myśl art. 50 ust. 15 ustawy o świadczeniach, Fundusz nie może odmówić świadczeniodawcy sfinansowania świadczenia opieki zdrowotnej z powodu braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej osoby, która uzyskała to świadczenie, albo żądać od niebędącej świadczeniodawcą osoby uprawnionej w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o refundacji zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej poniesionych przez Fundusz pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej osoby, która uzyskała to świadczenie na podstawie recepty wystawionej przez osobę uprawnioną, jeżeli: 1) w dniu udzielenia tego świadczenia potwierdził, w sposób określony w ust. 3, prawo świadczeniobiorcy do świadczeń opieki zdrowotnej albo świadczeniobiorca ten w tym dniu przedstawił dokument potwierdzający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej lub złożył oświadczenie, o którym mowa w ust. 2a albo 6, 2) świadczeniobiorca w terminie przedstawił dokument potwierdzający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej lub złożył oświadczenie, o którym mowa w ust. 6, w przypadkach określonych w ust. 11 - jeżeli świadczenie to zostało zrealizowane zgodnie z warunkami umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej ze świadczeniodawcą albo zgodnie z zasadami wystawiania recept refundowanych, w przypadku gdy świadczenie zostało zrealizowane na podstawie takiej recepty. Zgodnie z art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku m.in. złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 6 (tj. oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej), osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1 (tj. świadczenia gwarantowane z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej). Stosownie zaś do art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w ust. 16, które Fundusz poniósł zgodnie z ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym od decyzji Prezesa Funduszu przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W związku z podnoszonymi zarzutami, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i we wniesionej skardze, rozważenia wymagało czy w realiach rozpoznawanej sprawy w związku z udzielonymi skarżącej świadczeniami w A. (Oddział T.) w B. w okresie 28 marca – 31 marca 2021 r. jest ona zobowiązana do ponoszenia opłaty za świadczenia z tytułu udzielenia jej świadczeń zdrowotnych. I tak, zgodnie z art. 12 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przepisy ustawy nie naruszają przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej udzielanych bezpłatnie bez względu na uprawnienia z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Tym samym, zdaniem Sądu orzekającego, Prezes NFZ powinien rozważyć, czy w sprawie nie zachodzi przewidziany w art. 26 ust. 5 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przypadek. Przepis ten stanowi, że 1. Leczenie osoby uzależnionej prowadzi podmiot leczniczy lub lekarz wykonujący zawód w ramach praktyki zawodowej. 2. Rehabilitację osoby uzależnionej mogą prowadzić: 1) lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie psychiatrii; 2) osoba posiadająca tytuł specjalisty w dziedzinie psychoterapii uzależnień lub certyfikat specjalisty psychoterapii uzależnień. 3. W rehabilitacji osoby uzależnionej mogą uczestniczyć osoby: 1) posiadające certyfikat instruktora terapii uzależnień lub 2) ubiegające się o otrzymanie certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień albo certyfikatu instruktora terapii uzależnień, posiadające status osoby uczestniczącej w programie szkoleniowym w zakresie specjalisty psychoterapii uzależnień albo instruktora terapii uzależnień, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez Centrum - pod nadzorem osoby, o której mowa w ust. 2 pkt 2. 3a. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 3, zawiera: 1) datę wydania zaświadczenia; 2) oznaczenie Centrum; 3) imię i nazwisko osoby, której zaświadczenie dotyczy; 4) numer PESEL osoby, której zaświadczenie dotyczy, a w przypadku osób, które nie mają nadanego numeru PESEL - serię, numer oraz rodzaj dokumentu stwierdzającego tożsamość; 5) informację o uczestnictwie osoby, której zaświadczenie dotyczy, w programie szkoleniowym w zakresie specjalisty psychoterapii uzależnień albo instruktora terapii uzależnień; 6) podpis Dyrektora Centrum albo osoby przez niego upoważnionej. 4. Reintegrację osób uzależnionych mogą prowadzić centra integracji społecznej, tworzone na podstawie przepisów o zatrudnieniu socjalnym, oraz podmioty wymienione w ust. 1 i 2 oraz w art. 5 ust. 3. 5. Za świadczenia, o których mowa w ust. 1-4, udzielane osobie uzależnionej niezależnie od jej miejsca zamieszkania w kraju nie pobiera się od tej osoby opłat. W myśl postanowień ww. przepisu leczenie, rehabilitacja i reintegracja osób uzależnionych są bezpłatne i nie podlegają rejonizacji. Mogą być realizowane przez osobę uzależnioną niezależnie od jej stałego miejsca zamieszkania. Świadczenia opieki zdrowotnej związane są z leczeniem, rehabilitacją i reintegracją osób uzależnionych finansowane są z budżetu państwa lub środków Narodowego Funduszu Zdrowia, jeżeli osoba uzależniona jest ubezpieczona (zob. Pietraszewska-Macheta Agnieszka (red.), Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, wyd. IV, WKP 2023). Trzeba podkreślić, że do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, natomiast od decyzji Prezesa Funduszu przysługuje skarga do sądu administracyjnego (zob. art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach). Oznacza to, że organ administracji (Prezes NFZ), prowadzący przedmiotowe postępowanie zobowiązany jest uwzględniać i stosować wszystkie te regulacje k.p.a., które zobowiązują organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), a także wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). W prowadzonym postępowaniu organ winien ustalić kluczowe z punktu widzenia przyszłego rozstrzygnięcia okoliczności, a następnie zebrany materiał dowodowy poddać wszechstronnej ocenie (art. 80 k.p.a.). Zwrócić przy tym należy uwagę, że od wydanej w analizowanym przedmiocie decyzji Prezesa NFZ nie służy odwołanie, lecz przysługuje skarga do sądu administracyjnego, co dodatkowo nakłada na prowadzący postępowanie tenże organ administracji publicznej obowiązek wyjątkowej dbałości o to, aby starannie ustalić wszystkie istotne dla sprawy fakty. Z uwagi bowiem na jednoinstancyjny charakter tego postępowania, ewentualnie popełnione wady we wskazanym zakresie, nie będą mogły zostać naprawione przez organ odwoławczy. Jeżeli bowiem przed organem w postępowaniu jednoinstancyjnym nie zostanie prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, to wówczas okoliczności, w ocenie strony istotne dla jej rozstrzygnięcia, strona może podnieść dopiero na etapie skargi do sądu, co jest oczywiście działaniem o tyle "nieskutecznym", gdyż sąd administracyjny - z uwagi na przyznaną mu prawnoustrojową pozycję i kompetencje - nie posiada prawa do rozstrzygania co do istoty ("za organ") sprawy administracyjnej, i w takiej sytuacji sąd ten może dokonać wyłącznie kasacji zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do rozpoznania przez organ administracji. Wszechstronne zatem ustalenie każdorazowo istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych przez Prezesa NFZ jest nieodzowne dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy (m.in. dotyczącej obowiązku zwrotu kosztów udzielonego świadczenia), i pozostaje również - co ważne - istotne z punktu widzenia konieczności należytej troski organu o zapewnienie stronie postępowania ochrony jej praw, określonych przepisami procedury administracyjnej (por. wyroki WSA: w Krakowie z dnia 7 czerwca 2022 r., III SA/Kr 11/22 oraz w Poznaniu z dnia 26 września 2023 r., III SA/Po 342/23). Poza sporem było, że skarżąca korzystała od 28 marca 2021 r. do 31 marca 2021 r. ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych: t., w A. w B. Świadczenia medyczne udzielone zostały skarżącej na podstawie wypełnionego oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiotowa okoliczność legła u podstaw zaskarżonej decyzji. Nie było kwestionowane przez Prezesa NFZ, że hospitalizacja skarżącej wiązała się z kolejną próbą samobójczą. Jednak jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym obszernej dokumentacji lekarskiej przedłożonej przez skarżącą w toku postępowania, była to jej kolejna próba samobójcza. Nadto, co istotne, dokumentacja ta potwierdza, że skarżąca jest osobą uzależnioną od wielu narkotyków i innych środków psychoaktywnych, w tym amfetaminy od kilku lat. Posiada zaburzenia psychiczne, depresyjne, lękowe oraz inne zaburzenia zachowania. Leczyła się również psychiatrycznie i pozostawała pod opieką psychologa i psychiatry. Przedłożona przez nią dokumentacja lekarska przy piśmie z dnia 10 czerwca 2025 r., nie była przedmiotem analizy Prezesa NFZ (vide: - k. 11 - 34 dokumentacja lekarska w aktach admin. sprawy). Organ nie dokonał oceny przedmiotowej dokumentacji lekarskiej, z której jednoznacznie wynikało, że skarżąca w okresie udzielonych jej świadczeń z opieki zdrowotnej (za które nałożono na nią obowiązek uiszczenia kosztów) była osobą nie tylko wykazującą zaburzenia natury psychicznej ale silnie uzależnioną od środków odurzających i narkotyków. Tym samym organ nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności sprawy, takich jak stan zdrowia skarżącej, wynikający z uzależnień oraz nie poddał pod rozwagę przesłanki natury i specyfiki schorzeń, na które cierpi skarżąca, pomimo tego, że zwracała ona uwagę na te okoliczności w toku postępowania i przedstawiła w tym zakresie dokumenty. Skarżąca sygnalizowała, że była w tym czasie uzależniona od zażywania narkotyków i substancji psychoaktywnych, co zresztą stanowiło przyczynę znalezienia się przez nią w szpitalu w marcu 2021 r. w związku z próbą samobójczą, a co w konsekwencji było powodem udzielenia jej świadczeń zdrowotnych w formie leczenia szpitalnego (hospitalizacja – t.). Znajdowanie się danej osoby w takim stanie chorobowym, jak też zaburzenia psychiczne i zaburzenia spowodowane używaniem wielu narkotyków oraz innych substancji psychoaktywnych, na co wskazuje m.in. treść dostarczonych przez skarżącą dokumentów, powinno być przedmiotem szczegółowych rozważań organu. W konsekwencji doszło do istotnego naruszenia ww. przepisów k.p.a. Naruszenie tych przepisów, polegało również na braku ukierunkowania prowadzonego postępowania administracyjnego na umożliwienie skarżącej wykazania okoliczności pozwalających na uwolnienie się od konieczności zapłaty kosztów udzielonych jej świadczeń zdrowotnych oraz brak jakichkolwiek ustaleń i ocen w tym zakresie, co mogło bezspornie mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Nie można bowiem wykluczyć, że zwrócenie skarżącej przez organ uwagi na przesłanki z art. 26 ust. 5 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i udzielenie w tym zakresie stosownych wskazówek oraz pouczeń, będących przejawem dbania o to, aby nie poniosła ona szkody z powodu nieznajomości prawa, mogło doprowadzić do ujawnienia w kontrolowanym postępowaniu tych okoliczności, które mogły rzutować na odmienny od przyjętego przez organ, finalny kierunek rozstrzygnięcia tej sprawy. Wykazanie bowiem wystąpienia przesłanek z art. 26 ust. 5 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, nie uprawniałoby organu do nałożenia obowiązku uiszczenia kosztów udzielonych skarżącej świadczeń zdrowotnych. W tym też aspekcie sprawy wyjaśnić należy, że leczenie osoby uzależnionej w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 6 ww. ustawy jako leczenie zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania spowodowanych używaniem środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. Natomiast z definicji osoby uzależnionej wynika, że jest to osoba, która w wyniku używania środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych albo używania ich w celach medycznych znajduje się w stanie uzależnienia od tych środków lub substancji (art. 4 pkt 15 tej ustawy). Poza sporem było, że w niniejszej sprawie świadczenie zdrowotne udzielone przez A. w B. obejmowało hospitalizację, która łącznie trwała 4 dni. Hospitalizacja oznacza między innymi umieszczenie osoby w szpitalu w celu obserwacji jej zdrowia albo leczenia jej (zob. Wielki Słownik Języka Polskiego). Przy czym pobyt pacjenta w szpitalu powinien trwać minimum jedną noc, od chwili wpisu do księgi głównej do chwili wypisu. Oznacza to, że w tym przypadku organ powinien był rozważyć czy w tej konkretnej sytuacji można zakwalifikować pobyt pacjenta jako leczenia osoby uzależnionej w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, które jest bezpłatne zgodnie z art. 26 ust. 5 tej ustawy. Tym bardziej, że skarżąca nie negowała, że jest uzależniona od narkotyków i w przeszłości była leczona. Prezes NFZ nie ustalił istotnych dla sprawy okoliczności, które umożliwiałyby odstąpienie od obowiązku orzeczenia o poniesieniu przez skarżącą kosztów udzielonych jej świadczeń. Wydanie zaskarżonej decyzji było zatem przedwczesne. Organ nie sprostał należytemu rozważeniu przesłanek określonych w art. 26 ust. 5 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Tym bardziej, że skarżąca przedstawiła organowi kartę informacyjną leczenia szpitalnego obejmującą okres 28 marca 2021 r. - 31 marca 2021 r. w A. w B., z której wynika m.in., że jest uzależniona od amfetaminy od 5 - 6 lat (vide: - k. 22 -18 karta informacyjna w aktach admin. sprawy). Trzeba też pamiętać, że zgodnie z art. 50 ust. 20 u.ś.o.z. nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 18, jeżeli od dnia, w którym zakończono udzielanie świadczenia opieki zdrowotnej, o którym mowa w ust. 15, upłynęło 5 lat. Powołany przepis określa maksymalny termin, do którego w ogóle może być wydana decyzja ustalająca obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, ich wysokość oraz termin płatności. Skoro skarżącej udzielono świadczeń w marcu 2021 r., aktualnie nie jest już prawnie dopuszczalne wydanie decyzji, o której mowa w art. 50 ust. 18 ustawy. Powołany przepis przewiduje bowiem ustawowy brak prawa do ustalenia przez organ obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która nie posiadała w momencie udzielania jej świadczenia prawa do takich świadczeń finansowanych ze środków publicznych po upływie pięciu lat od ich udzielenia. Oznacza to, że Prezes NFZ ma kalendarzowe pięć lat, aby zebrać niezbędne dokumenty i przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji obciążającej pacjenta kosztami udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ powinien rozważyć umorzenie postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, z uwagi na zaistniałe naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa procesowego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ uwzględni wytyczne przedstawione w uzasadnieniu wyroku. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).