III SA/Gl 175/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant St. sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A.G., I.N., K.D. na uchwałę Rady Gminy J. z dnia 26 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze składu komisji 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2) zasądza od Gminy J. na rzecz skarżących A. G., I.N. i K.D. 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu wpisu oraz na rzecz A.G. 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych oraz I.N. 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A .G., I. N. i K.D. (dalej jako ""Skarżący") wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy J. z 26 lipca 2022 r. o numerze [...]. Uchwałą tą Rada Gminy odwołała skarżących z Komisji Oświaty i Kultury, której byli członkami. W swej skardze skarżący zgodnie podnieśli, że zaskarżona uchwała narusza: - § 28 ust. 3 Statutu Gminy J., przyjętego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z 18 maja 2020 r., przez nieprzedłożenie Radzie Gminy projektu uchwały wraz z uzasadnieniem i przez to niewykazanie potrzeby podjęcia uchwały, - § 28 ust. 4 Statutu przez niezaopiniowanie projektu uchwały przez radcę prawnego lub adwokata, - art. 3 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 oraz w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 40, w skrócie jako "u.s.g.") przez przyjęcie uchwały z naruszeniem Statutu Gminy J. i tym samym z naruszeniem ustawy o samorządzie gminnym, - art. 2 i art. 7 Konstytucji RP przez niesporządzenie uzasadnienia uchwały i niedołączenie go do projektu przez co naruszono zasady praworządności, legalności i demokratycznego państwa prawa. Akta administracyjne sprawy przekazał Sądowi Przewodniczący Rady Gminy J., informując jednocześnie, że Wójt Gminy nie zajął stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga jest uzasadniona. Podstawę do jej wniesienia stanowi przepis art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zaskarżona uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, bo do tego rodzaju spraw należą te wszystkie uchwały rady gminy, w których ustanawia się struktury organizacyjne, rozgranicza kompetencje czy kształtuje skład osobowy organów samorządu (porównaj w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2021 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 3241/21, wszystkie powołane tu wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Bazie Orzeczeń na www.nsa.gov.pl). Jednocześnie uchwała narusza interes prawny Skarżących, który wynika z wcześniejszej uchwały Rady Gminy o powołaniu ich do Komisji Oświaty i Kultury. Narusza również ich uprawnienie do pracy w tej Komisji. Istnieje zatem bezpośredni związek pomiędzy materialnoprawną sferą interesu skarżących i ich uprawnieniem a zaskarżoną uchwałą (patrz wyrok NSA z 24 sierpnia 2007 r, w sprawie o sygn. akt II OSK 1033/07). Jak zatem widać, zaskarżona uchwała podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a Skarżący posiadają legitymację do wniesienia takiej skargi. Kryterium oceny tej uchwały stanowi jej zgodność z prawem, co wynika z art. 91 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Jednocześnie przepis art. 147 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") stanowi, że sąd uwzględniając skargę na akty organów jednostek samorządu terytorialnego stwierdza nieważność uchwały lub stwierdza, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Pod pojęciem zgodności z prawem należy rozumieć nie tylko zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, ale również zgodność z przepisami prawa miejscowego, stanowionego przez rady gmin, co w tym przypadku odnosi się do uchwały Rady Gminy J. z 18 maja 2020 r. w sprawie Statutu Gminy J.. Naruszenia Statutu Gminy zostały trafnie wskazane w skardze. § 28 ust. 3 Statutu wymaga, by projekt uchwały przedkładany Radzie Gminy zawierał uzasadnienie, w którym należy wykazać potrzebę podjęcia uchwały oraz informację o skutkach finansowych jej realizacji. Z kolei przepis § 28 ust. 4 wymaga, by projekt uchwały był opiniowany co do zgodności z prawem przez radcę prawnego lub adwokata. Warunki te nie zostały spełnione, co Sąd przyjmuje na podstawie przesłanych mu akt, w których dokumentów takich nie ma. Sąd przyjmuje, że dokumentów takich nie ma także na zasadzie uznania tego faktu za przyznany, ponieważ Gmina nie odniosła się do twierdzeń skarżących i nie zaprzeczyła im. W tej sytuacji zarzut podjęcia uchwały z naruszeniem zasad wynikających ze Statutu Gminy J. jest uzasadniony, co stanowi o tym, że jest to uchwała sprzeczna z prawem. Sąd nie podzielił zarzutu skargi o naruszeniu art. 2 i art. 7 Konstytucji, przy zastosowaniu per analogiam art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez brak uzasadnienia w spornej uchwale. Nie ma przepisów prawa, które wymagałyby, aby uchwały podejmowane przez organy samorządu gminnego podejmowane były wraz z uzasadnieniem. Nawiasem mówiąc, stawiając ten zarzut, skarżący nie wskazali, które przepisy postępowania zostały w ten sposób naruszone. Nie można automatycznie przenieść na akty prawa miejscowego wymogów dotyczących decyzji administracyjnej (art. 107 ust. 1 pkt 6 k.p.a. - Decyzja zawiera: uzasadnienie faktyczne i prawne), bo są to rodzajowo inne akty. Bez względu jednak na ten ostatni wątek, istnieją wskazane tu wcześniej podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., co Sąd orzekł w pkt 1 wyroku. W pkt 2 wyroku Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego poniesionych przez Skarżących i na podstawie art. 200 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził na rzecz Skarżących 300 zł tytułem uiszczonego przez nich wspólnie wpisu oraz na rzecz skarżących A.G. i I. N. po 497 zł dla każdego z nich tytułem kosztów zastępstwa procesowego.