III SA/Kr 1522/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie WSA Grzegorz Karcz (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 6 października 2025 r. Nr AR-5380/IV/1451a/25 w przedmiocie wpisania punktów karnych w ewidencji kierowców stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Przedmiotem kontroli Sądu była czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie (dalej: Komendant, KWP) z dnia 6 października 2025 r. nr AR-5380/IV/1451a/25 w przedmiocie wpisania punktów karnych w ewidencji kierowców. Kontrolowana czynność zapadła w następującym stanie faktycznym. Wnioskami z 20 sierpnia 2025 r. Komendant wystąpił do Starostwa Powiatowego Miechów o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji M. K. (dalej: Skarżący) oraz wysłanie informacji o poddaniu się przez Skarżącego badaniu psychologicznemu a to w związku z przypisaniem Skarżącemu łącznie 32 punktów karnych za: naruszenie przepisów ruchu drogowego polegające na tym, że w dniu 5 stycznia 2024 r. kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości za co otrzymał 15 pkt karnych oraz naruszenie przepisów ruchu drogowego polegające na tym, że w dniu 5 stycznia 2024 r., spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, którego następstwem było naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia i przewożenie jednego dziecka w pojeździe w sposób niezgodny z przepisami za co otrzymał 17 pkt karnych. Jak wynika z akt które Komendant przekazał Sądowi wraz ze skargą Sąd Rejonowy w Miechowie II Wydział Karny wyrokiem z 18 czerwca 2025 r. sygn. akt II K [...] warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko Skarżącemu - oskarżonemu o przestępstwo z art. 178a §1 k.k. polegające na tym, że w dniu 5 stycznia 2024 r. na trasie [...] woj. Małopolskie kierował w ruch lądowym po drodze publicznej samochodem osobowym znajdując się w stanie nietrzeźwości przy stwierdzonym stężeniu alkoholu w wydychanym powietrzu w ilości 1,05 mg/l oraz o przestępstwo z art. 160 §2 k.k. polegające na tym, że w tym samym dniu i na tej samej trasie umyślnie naraził małoletniego syna lat 2, nad którym miał prawny obowiązek opieki, na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości przy stwierdzonym wyżej opisanym stężeniu alkoholu przewoził dziecko kierowanym przez siebie pojazdem powodując kolizję w wyniku czego kierowany przez niego pojazd wpadł do przydrożnego rowu - ustalając jednocześnie, że skarżący dopuścił się tych przestępstw. Z kolei wyrokiem z dnia 1 lipca 2025 r. sygn. akt II W [...] Sąd Rejonowy w Miechowie II Wydział Karny uznał Skarżącego za winnego wykroczenia z art. 97 k.w. w zw. z art. 39 ust. 3 Prawo o ruchu drogowym i art. 86 §1a k.w. w zw. z art. 9 §1 k.w. - polegającego na tym że w dniu 5 stycznia 2024 r. około godz. 21.30 na odcinku drogi [...], a B., będąc uczestnikiem ruchu na drodze publicznej i kierując samochodem osobowym przewoził bez fotelika bezpieczeństwa dla dziecka i innego urządzenia przytrzymującego dzieci dwuletniego syna a następnie na drodze publicznej w miejscowości B. nie zachował należytej staranności, wjechał do przydrożnego rowu w wyniku czego dziecko wypadło z samochodu doznając urazu głowy natomiast ojciec Skarżącego doznał stłuczenia klatki piersiowej czego następstwem było spowodowaniu u tych osób naruszenia czynności narządu ciała poniżej siedmiu dni, przez co stworzył zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu lądowym dla w/w - odstępując jednocześnie od wymierzenia Skarżącemu kary. Skarżący pismem z 3 września 2025 r. wniósł do Komendanta o uchylenie nałożonych na niego 32 punktów karnych lub zmniejszenie ich do łącznej liczby 15 podnosząc, że w jego ocenie punkty te zostały naliczone wadliwie ponieważ w myśl art. 98 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami w przypadku jednoczesnego popełnienia kilku naruszeń przez kierowcę, który kierując pojazdem popełnił naruszenie przepisów ruchu drogowego stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu punkty im odpowiadające sumuje się, a jeżeli suma punktów odpowiadających naruszeniom przekracza 15, kierowca otrzymuje 15 punktów. Podkreślił, że ponieważ wszystkie czyny były przez niego popełnione jednocześnie więc łączna liczba punktów powinna wynieść maksymalnie 15. W piśmie z dnia 6 października 2025 r. Komendant przedstawił Skarżącemu swoje stanowisko podając, że wnioski o sprawdzenie kwalifikacji Skarżącego oraz o poinformowanie o badaniu psychologicznym zostały sporządzone, gdyż Skarżący naruszył przepisy ruchu drogowego. Podniósł, że warunkowe umorzenie postępowania potwierdzone opisanym, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Miechowie oznacza, że Skarżący został uznany winnym popełniania przestępstwa z art. 178a §1 k.k. Podobnie odstąpienie od wymierzenia Skarżącemu kary za popełnione wykroczenie z art. 97 k.w. oraz art. 86 §1a k.w. nie jest tożsame z uniewinnieniem Skarżącego. Następnie wyjaśnił, że zgodnie z §4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U.2023.1897 dalej "rozporządzenie wykonawcze") wpisu ostatecznego dokonuje się jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym rozstrzygnięciem sądu. Równocześnie nadmienił, że sąd nie informuje o ilości przypisanych punktów karnych za wskazane naruszenia przepisów ruchu drogowego, bowiem punkty karne nie stanowią środka karnego. Wskazując na powyższe Komendant podkreślił, że bez względu na to czy przyjęto mandat czy też postępowanie kończy się prawomocnym wyrokiem, punkty wprowadzane są do ewidencji na mocy prawa zgodnie z załącznikiem nr 1 do wskazanego rozporządzenia wykonawczego a jedynie w przypadku wyroku uniewinniającego punkty nie mogą zostać przypisane. Równocześnie Komendant nadmienił, że przepis art. 98 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, który Skarżący przywołał we wniosku nie ma zastosowania z uwagi na treść art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw i, że w takiej sytuacji kwestie dotyczące wprowadzania punktów karnych do ewidencji kierujących naruszających przepisy ruchu drogowego reguluje §3 pkt 2 przywołanego rozporządzenia wykonawczego przy czym trudna sytuacja rodzinna, finansowa, zdrowotna, zawodowa nie może być powodem uniknięcia negatywnych konsekwencji związanych z popełnianiem wykroczeń w ruchu lądowym, ponieważ ustawodawca nie przewidział takiej możliwości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący zarzucił Komendantowi błędne uznanie, że art. 98 §3 ustawy o kierujących pojazdami nie znajduje zastosowania w jego sprawie i w oparciu o tak sformułowany zarzut wniósł o "uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej zmianę" Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie zarzutu. Skarżący powtórzył opis sytuacji z feralnego dnia uwypuklając jednocześnie dwie kwestie: Po 1) W jego przypadku doszło do splotu wielu nadzwyczajnych okoliczności z uwagi na które zapadły wyjątkowe wyroki, gdyż sąd karny w sprawie o przypisane mu przestępstwa warunkowo umorzył postępowanie i zwrócił prawo jazdy uznając, że jego wina i społeczna szkodliwość czynów nie były znaczne. Natomiast w sprawie o wykroczenie, choć został uznany winnym to jednak sąd odstąpił od wymierzenia mu kary i nie zastosował żadnego środka karnego w związku z czym w ocenie Skarżącego nie powinien też otrzymać punktów karnych. Po 2) Choć formalnie art. 98 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami nie obowiązuje, to treść tego przepisu nie może być obojętna dla procesu odkodowania znaczenia przepisów stanowiących podstawę negatywnych dla strony działań Komendanta a ponadto, że kierujący pojazdami w demokratycznym państwie prawa nie powinni ponosić negatywnych konsekwencji opieszałości instytucji Państwa. W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2026.143 dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części (art. 145 §1 p.p.s.a.). Z kolei jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach to uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 §2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Poruszając się w tak określonych granicach kontroli legalności zacząć należy od wskazania, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców, naruszających przepisy ruchu drogowego, stanowiące odpowiedź na wniosek o skorygowanie punktów karnych w ewidencji jest aktem/czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegającym zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (zob. postanowienie WSA w Warszawie z 12 lipca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1923/16 i powołane tam orzecznictwo: postanowienie NSA z 9 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 329/10, postanowienie NSA z 30 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11, wyrok NSA z 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1552/11, wyrok NSA z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13, wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2114/13, postanowienie NSA z 3 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1968/14, wszystkie orzeczenia publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przechodząc natomiast do sedna. Warunki prowadzenia ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, sposób punktowania naruszeń oraz tryb składania wniosków o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. 2023 poz. 1897). Zgodnie z rozporządzeniem liczba punktów odpowiadających poszczególnym naruszeniom jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§3 ust. 1). W sprawie niniejszej kluczowe jest przy tym rozróżnienie dwóch mechanizmów opisanych w §3 tego rozporządzenia. Chodzi mianowicie o to, że zgodnie z §3 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli kierujący dopuścił się jednym czynem dwóch lub większej liczby naruszeń, do ewidencji wpisuje się wszystkie naruszenia popełnione przez tego kierującego, przypisując każdemu z nich odpowiadającą mu liczbę punktów. Jest to tzw. reguła sumowania. Z kolei w myśl §3 ust. 6 rozporządzenia jeżeli kierujący spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, do ewidencji wpisuje się naruszenie oznaczone kodem A 02 albo A 06 oraz naruszenie będące przyczyną spowodowania zagrożenia. Jednak punkty przypisuje się wyłącznie za naruszenie, któremu odpowiada większa ich liczba, a jeżeli jest ona równa – za naruszenie oznaczone kodem A 02 albo A 06. Jest to tzw. reguła pochłaniania. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przepis §3 ust. 6 rozporządzenia w relacji do §3 ust. 2 tego aktu, stanowi lex specialis a zatem na mocy reguły kolizyjnej lex specialis derogat legi generali wyprzedza §3 ust. 2 w zakresie sytuacji w nim przewidzianych. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, że Skarżący dopuścił się czynów zarzucanych mu w akcie oskarżenia tj. przestępstwa z art. 178a §1 k.k. oraz przestępstwa z art. 160 §2 k.k. jak również wykroczeń z art. 97 k.w. i z art. 86 §1a k.w. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia naruszeniu zakwalifikowanemu jako przestępstwo z art. 178a §1 k.k. (kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości) odpowiada kod A 05 i 15 punktów karnych. Natomiast naruszeniu zakwalifikowanemu z art. 86 §1a lub §2 k.w. (spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa, którego następstwem było naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia) odpowiada kod A 02 i 12 punktów karnych. Z kolei naruszeniu zakwalifikowanemu z art. 97 k.w. (przewożenie jednego dziecka w pojeździe w sposób niezgodny z przepisami) odpowiada kod J 01 i 5 punktów karnych. Jak wyżej wskazano przepis §3 ust. 6 rozporządzenia przewiduje dwie przesłanki swego zastosowania: po pierwsze, wystąpienie naruszenia powodującego zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, oznaczonego kodem A 02 lub A 06; po drugie, wystąpienie naruszenia będącego przyczyną spowodowania tego zagrożenia, przewidzianego w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W sprawie niniejszej obie te przesłanki §3 ust. 6 są spełnione. Po pierwsze, Skarżący spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, którego następstwem było naruszenie czynności narządu ciała – zarówno u małoletniego syna, który doznał urazu głowy, jak i u ojca Skarżącego, który doznał stłuczenia klatki piersiowej. Naruszenie to zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Miechowie z dnia 1 lipca 2025 r. sygn. akt II W [...} i zakwalifikowane m.in. z art. 86 §1a k.w. (kod A 02, 12 punktów karnych). Po drugie, naruszeniem będącym przyczyną spowodowania tego zagrożenia było prowadzenie przez Skarżącego pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a §1 k.k., kod A 05, 15 punktów karnych), stwierdzone z kolei prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Miechowie z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt II K [....] (warunkowe umorzenie postępowania karnego z jednoczesnym ustaleniem, że Skarżący dopuścił się zarzucanych czynów). Związek między stanem nietrzeźwości Skarżącego a spowodowanym przez niego zagrożeniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie budzi tutaj wątpliwości. Gdyby bowiem Skarżący nie kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, to nie utraciłby panowania nad pojazdem i nie wjechałby do przydrożnego rowu a w związku z tym nie spowodowałby zagrożenia dla zdrowia i życia swoich pasażerów. Stan nietrzeźwości był więc bezpośrednią przyczyną spowodowanego zagrożenia. Inaczej mówiąc gdyby Skarżący nie był pod wpływem alkoholu, to nie spowodowałby opisanego wyżej zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Tym samym, stosownie do §3 ust. 6 zdanie drugie rozporządzenia, punkty karne należało przypisać Skarżącemu wyłącznie za naruszenie oznaczone kodem A 05 (kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości – 15 punktów karnych), jako naruszenie o większej liczbie punktów. Oczywiście, oba naruszenia – A 02 i A 05 – powinny zostać wpisane do ewidencji, co wprost wynika z brzmienia §3 ust. 6 zdanie pierwsze ("do ewidencji wpisuje się naruszenie... oraz naruszenie będące przyczyną..."), jednak przypisanie punktów karnych nastąpić powinno wyłącznie za naruszenie o wyższej punktacji. Równocześnie w oparciu o regułę sumowania wynikającą z §3 ust. 2 rozporządzenia uwzględnić jednak trzeba dodatkowe 5 punktów karnych za naruszenie oznaczone kodem J 01 a więc za przewożenie małoletniego syna Skarżącego bez fotelika bezpieczeństwa dla dziecka i innego urządzenia przytrzymującego dla dzieci. W tym bowiem przypadku trudno doszukiwać się związku pomiędzy stanem nietrzeźwości Skarżącego a brakiem wyposażenia pojazdu w fotelik bezpieczeństwa dla dziecka czy inne urządzenie przytrzymujące dla dzieci. Wszystko to jednak oznacza, że łączna liczba punktów karnych przypisanych Skarżącemu z tytułu naruszeń popełnionych przez Skarżącego w dniu 5 stycznia 2024 r. nie powinna przekraczać łącznie 20 punktów. Sąd nie kwestionuje przy tym, że warunkowe umorzenie postępowania karnego jest równoznaczne z ustaleniem, iż Skarżący dopuścił się zarzuconych przestępstw, podobnie jak odstąpienie od wymierzenia kary za wykroczenie nie oznacza uniewinnienia. Argumentacja Komendanta w tym zakresie jest prawidłowa. Jednakże kwestie te nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Spór w sprawie niniejszej dotyczy wyłącznie tego jaką liczbę punktów karnych należało przypisać Skarżącemu przy prawidłowym zastosowaniu przepisów rozporządzenia wykonawczego. Jednocześnie Sąd zaznacza, że argumentacja Skarżącego dotycząca wyjątkowości wyroków wydanych w jego sprawie (warunkowe umorzenie, odstąpienie od kary) oraz jego trudna sytuacja rodzinna i osobista również nie mogą stanowić samodzielnej podstawy stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności gdyż prawo nie przewiduje takich przesłanek w kontekście ewidencji punktów karnych. Podsumowując. Brak zastosowania §3 ust. 6 rozporządzenia i oparcie zaskarżonej czynności wyłącznie na §3 ust. 2 rozporządzenia skutkowało przypisaniem Skarżącemu zawyżonej liczby punktów karnych, co miało bezpośredni wpływ na podjęcie przez Komendanta wniosków o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i skierowanie na badanie psychologiczne. Uchybienie to ma zatem istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadnia stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności a w związku z tym Sąd na podstawie art. 146 §1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Komendant, ponownie rozpatrując sprawę obowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.