III SA/Kr 1949/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2024 r. sprawy ze skargi T. M., D. M. (zam. w S., D. M. (zam. w G.), Z. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 17 września 2024 r., znak: SKO-GN-4160-109/24, w przedmiocie rozpoznania ponaglenia postanawia: odrzucić skargę.

T. M., działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik D. M. (zam. w S.), D. M. (zam. w G.), Z. M., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 17 września 2024 r., znak: SKO-GN-4160-109/24, w przedmiocie rozpoznania ponaglenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne określa w pierwszym rzędzie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Z treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów i jest dopuszczalna wtedy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w trybie art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego albo w przepisach szczególnych w formie: decyzji administracyjnej (pkt 1 art. 3 § 2 P.p.s.a.); postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (pkt 2 art. 3 § 2 P.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3 art. 3 § 2 P.p.s.a.); innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4 art. 3 § 2 P.p.s.a.); czy też pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej w indywidualnej sprawie, opinii zabezpieczającej i odmowy wydania opinii zabezpieczającej (pkt 4a art. 3 § 2 P.p.s.a.). Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia, akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania tych opinii. Z kolei zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do art. 37 § 6 k.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. Postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jest to postanowienie mające na celu likwidację bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej, stanowi też warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego w zakresie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Zdaniem Sądu na postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie nie przysługuje zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzeczeniach sądów administracyjnych (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SAB/Gl 21/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 83/18; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1879/17; postanowienie WSA w Krakowie z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1425/17; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1879/17 - wszystkie publ. CBOSA). W niniejszej sprawie skarżący wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu wydane na postawie przepisu art. 37 § 6 k.p.a., skarga na tego rodzaju postanowienie jest więc niedopuszczalna. Jak zasadnie stwierdził WSA w Krakowie w powołanym postanowieniu z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1425/17 "...Organ rozpatrujący ponaglenie na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w trybie art. 37 k.p.a. nie wydaje żadnych ze wskazanych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. postanowień, ani innych aktów, o których mowa w pozostałych punktach art. 3 § 2 p.p.s.a. Postanowienie to, jako niemieszczące się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, nie podlega więc odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a stanowi ono jedynie - stosownie do treści art. 53 § 2b p.p.s.a. - warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Strona nie ma zatem uprawnienia do podważenia tego postanowienia w trybie procesowym (nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego)." Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia.