Sygnatura
III SA/Kr 292/26
III SA/Kr 292/26 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-04-28
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 28 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 15 marca 2025 r. nr WO-II.621.1.90.2024 w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
III SA/Kr 292/26 Uzasadnienie Decyzją z dnia 15 marca 2025 r., znak: WO-II.621.1.90.2024, Wojewoda Małopolski działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736), zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności, utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 3 września 2024 r., znak: USC.5343.1.18.2024, o odmowie wymeldowania D. K. z budynku mieszkalnego położonego w C. przy ul. M. [...]. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 3 września 2024 r. Burmistrz Miasta Chrzanowa zakończył postępowanie administracyjne wszczęte 19 kwietnia 2024 r. na wniosek G. K. (dalej w skrócie: "skarżący"), w przedmiocie wymeldowania D. K. (dalej w skrócie: "uczestnik postępowania", "uczestnik") z pobytu stałego pod adresem: C., ul. M. [...], orzekając o odmowie wymeldowania. Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że uczestnik postępowania opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały z obawy o swoje bezpieczeństwo. Ustalono bowiem, że skarżący ograniczał uczestnik dostęp do przedmiotowego budynku poprzez wymienienie zamków w drzwiach wejściowych. Wskazano, że przedsięwzięte działania takie jak: obniżenie temperatury w pomieszczeniach, zdemontowanie drzwi od pokoju, wyłączenie pieca do grzania wody użytkowej, zamontowanie kamer, wymienienie zamków w drzwiach spowodowały opuszczenie przez uczestnik postępowania ww. budynku mieszkalnego. Na podstawie informacji uzyskanych od organów ścigania, zalegających w aktach sprawy, ustalono, że D. K. od stycznia 2022 r. wzywała Policję do podjęcia interwencji w ww. budynku, które dotyczyły utrudniania zamieszkania. Ponadto w odpowiedzi na pozew rozwodowy skarżącego, uczestnik postępowania zawarła wniosek o ustalenie sposobu korzystania z domu poprzez przyznanie jej prawa do korzystania z dwóch pokoi. Jako istotny w sprawie oceniono też fakt, że Wydział Kryminalny Komendy Powiatowej Policji w Oświęcimiu prowadzi dochodzenie przeciwko G. K., podejrzanemu o popełnienie czynu z art. 207 §1 kk. Mając powyższe na uwadze, Burmistrz Miasta Chrzanowa stwierdził, że uczestnik nie opuściła przedmiotowego budynku z zamiarem trwałym i nie wskazuje na wolę całkowitego zerwania z nim więzi. D. K. nie towarzyszył też zamiar przeniesienia centrum życiowego poza miejsce dotychczasowego zameldowania. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który w odwołaniu od ww. decyzji zarzucił naruszenie: - prawa materialnego - art. 15 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, iż brak jest podstaw do wymeldowania uczestnik postępowania z domu stanowiącego wyłączną własność skarżącego, przez wyrażenie oceny przez prowadzącego postępowanie jakoby brak było woli uczestniczki w opuszczeniu przez nią miejsca zamieszkania u wnioskodawcy (bowiem wyszła ona z domu wnioskodawcy w obawie o swoje bezpieczeństwo za czym przemawiać miało to, że G. K. przed wyprowadzką uczestniczki ograniczał jej dostęp do domu przez wymianę zamków w drzwiach, obniżał temperaturę w pomieszczeniach domu, zdemontował drzwi do jednego z pokoi, zamontował kamery w pomieszczeniach domu z możliwością rejestracji obrazu i głosu(?) itd.). Zdaniem skarżącego, ocena ta jest błędna, gdyż to sama uczestniczka wyprowadziła się w maju 2023 r. do wynajętych pomieszczeń w ośrodku zdrowia w P., urządzała wnioskodawcy awantury połączone z nachodzeniem go nocą w jego pokoju, z jej agresją fizyczną i słowną, z rękoczynami i z wulgarnymi obelgami kierowanymi przeciwko niemu, co zostało zarejestrowane telefonem komórkowym w formie filmów, zdjęć, a w efekcie skutkowało także zamontowaniem przez niego zamka w drzwiach jego sypialni dla ochrony wnioskodawcy; następnie w identycznym celu wspomnianego systemu kamer w domu wnioskodawcy, a w konsekwencji bezskuteczność prowokacji uczestniczki, a po jej decyzji o wyprowadzeniu się z domu wnioskodawcy wraz z wszystkimi rzeczami osobistymi, gdy dodatkowo stwierdził on na podstawie nagrań z kamer, że pod jego nieobecność pojawiła się w domu kilkakrotnie na moment i celowo uruchamiała wszelkie urządzenia czerpiące energię elektryczną, pozostawiała odkręconą we wszelkich kranach wodę, a następnie opuszczała jego dom pozostawiając bez żadnego zabezpieczenia, otwarte drzwi, bramy, zmuszony był on, ale już po złożeniu wniosku o wymeldowanie, dodatkowo wymienić zamki w drzwiach wejściowych, tyle że nastąpiło to już na długo po tym gdy uczestniczka ostatecznie z własnej woli opuściła dom, gdy wydano potem w Sądzie prawomocny wyrok o ustanowieniu w małżeństwie stron ustroju rozdzielności majątkowej oraz kontynuowaniu przez uczestniczkę zamieszkania w wynajętym lokalu przy Ośrodku Zdrowia w P. (których to okoliczności także mimo wniosku nie sprawdzono uznając tę okoliczność, podobnie jak i inne wnioskowane przez skarżącego dowody za zbędne); - przepisów postępowania przez zaniechanie przeprowadzenia zgłaszanych dowodów z zeznań świadków, nagrań i filmów dokumentujących agresywne zachowanie uczestniczki, co nie pozwoliło na dokonanie prawidłowej oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji orzeczenia sprzecznie z wnioskiem, mimo że uczestniczka od półtora roku stale przebywa w Płazie i tam ma zogniskowane swoje centrum życiowe. Skarżący wniósł o: dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z nagrania zachowania uczestniczki dla wykazania, iż to ona była stroną agresywną w stosunku do jego osoby, a także szczegółowych informacji z Komendy Policji w Chrzanowie o przebiegu interwencji skutkujących również założeniem przez wnioskodawcę niebieskich kart uczestniczce, sprawdzenia wyniku postępowania karnego przeciwko wnioskodawcy w Prokuraturze w Oświęcimiu dla wykazania braku podstaw do oceny jakoby wnioskodawca zmusił uczestniczkę do opuszczenia jego domu, względnie by stosował względem niej przemoc w jakiejkolwiek postaci, a nadto przeprowadzenia dowodów z umów najmu lokalu mieszkalnego uczestniczki w mieszkaniu w P. (kilku kolejnych, od samego początku korzystania z mieszkania i zawarcia przez nią umowy najmu) oraz z zeznań zgłoszonych świadków, a których to dowodów osoby prowadzące postępowanie nie chciały przeprowadzić, jako podobno nieistotnych dla rozpoznania sprawy, mimo składania i ponawiania wniosków w tym zakresie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i jej zmianę przez orzeczenie wymeldowania D. K., a w szczególności wobec zarówno jej faktycznego i długotrwałego zamieszkiwania od ponad 1,5 roku w wynajętym mieszkaniu w P., jak i założenie tamże ośrodka swoich spraw osobistych i życiowych, co połączone jest z brakiem woli ale i możliwości powrotu do miejsca zameldowania tym bardziej wobec prawomocnego orzeczenia przez sąd o rozdzielności majątkowej między w/w stronami, nadto uruchomienia przez uczestniczkę spraw sądowych o podział majątku wspólnego, przedmiotem którego nie jest dom stanowiący wyłączną własność wnioskodawcy, a jedynie nakłady na jego wykończenie, oraz prowadzenie postępowania o rozwiązanie małżeństwa stron. Następnie organ l instancji przeprowadził postępowanie uzupełniające w sprawie. W dniu 26 listopada 2024 r. przeprowadzono rozprawę z udziałem stron. D. K. dołączyła do akt sprawy kopię pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania, z którego wynika, że wpłynął on do sądu w dniu 23 października 2024 r., zawierał wniosek o nakazanie G. K., aby przywrócił D. K. naruszone posiadanie poprzez umożliwienie swobodnego wejścia oraz przebywania i zamieszkiwania w ww. domu oraz nakazania oddania kluczy do zmienionego przez G. K. zamka do drzwi wejściowych do domu, pilota do bramy wjazdowej, podania zmienionego kodu do alarmu do domu, umożliwienia korzystania z wszystkich pomieszczeń w domu poprzez oddanie kluczy do drzwi wewnętrznych, oddania pilota do jedne z dwóch garaży, w których powódka garażowała od 20 lat i zakazania dokonania dalszych naruszeń. Na etapie prowadzenia postępowania odwoławczego do Wojewody Małopolskiego wpłynęły pisma stron postępowania: Skarżący przekazał swoje stanowisko w piśmie z dnia 28 listopada 2024 r. (data wpływu do Urzędu), w którym przedstawił argumentację do tezy, że D. K. nie opuściła domu przy ul. M. [...] w C. w grudniu 2023 r. pod przymusem, natomiast na przełomie maja i czerwca 2023 r. i nikt jej do tego nie zmuszał. D. K. w piśmie z dnia 6 grudnia 2024 r. (data wpływu do Urzędu) wyraziła swoje oburzenie postawą G. K. oraz jego pełnomocnika prezentowaną podczas przesłuchania w Urzędzie Miasta w Chrzanowie oraz przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przypomniał, że przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczyło wymeldowania uczestnik postępowania z miejsca pobytu stałego pod ww. adresem. Postępowanie zostało zainicjowane przez skarżącego, męża uczestnik 19 kwietnia 2024 r. Skarżący poinformował organ l instancji - Burmistrza Miasta Chrzanowa, że żona nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały od listopada 2023 r. Aktualnie przebywa pod adresem: P., ul. K. [...]. Skarżący wskazał, że powyższe okoliczności może udowodnić na podstawie monitoringu zamontowanego na terenie nieruchomości, jak również pozyskać od dzielnicowego. W trakcie postępowania ujawniono bardzo głęboki konflikt istniejący pomiędzy G. K. oraz D. K. Wskazano też, że strony postępowania administracyjnego w przedmiocie ww. wymeldowania prowadzą aktualnie równolegle kilka postępowań sądowych t.j.: sprawa o rozwód, sprawa o podział majątku, sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania. Strony prezentują skrajnie przeciwne stanowiska dotyczące kwestii dobrowolnego opuszczenia przez uczestnik ww. budynku. Skarżący stoi bowiem na stanowisku, że żona opuściła sporną nieruchomość dobrowolnie i aktualnie nie ma możliwości powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały, ponieważ on jako wyłączny właściciel nieruchomości (dowód w księgach wieczystych) nie wyraża na to zgody. D. K. przyznała, że opuściła nieruchomość, jednak opuszczenie to nie miało charakteru dobrowolnego, ale wynikało z bezprawnych działań skarżącego, który swoimi działaniami naruszył jej prawo do swobodnego, niczym nieskrępowanego korzystania z budynku, w którym koncentrowała swoje sprawy życiowe (osobiste i majątkowe) przez ostatnie 25 lat. Uczestnik zadeklarowała przy tym zamiar Wymieniona zamierza powrotu do ww. nieruchomości. Z uwagi na brak możliwości porozumienia z mężem - w dniu 23 października 2024 r. wystąpiła do Sądu Rejonowego w Chrzanowie z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania, w którym wystąpiła z zażądaniem nakazania G. K. umożliwienie jej wejścia do nieruchomości, przebywania i zamieszkiwania w domu przy ul. M. [...] w C. oraz nakazania oddania kluczy, pilota do bramy wjazdowej, udostępnienia kodu do alarmu, umożliwienie korzystania z wszystkich pomieszczeń w domu poprzez oddanie kluczy do drzwi wewnętrznych, oddanie pilota do jednego z dwóch garaży, w którym powódka garażowała od 20 lat i zakazania dokonywania dalszych naruszeń. W dniu 13 marca 2025 r. organ II instancji ustalił w Sądzie Rejonowym w Chrzanowie, że pozew o przywrócenie naruszonego posiadania jest w toku rozpatrywania. Potwierdzono, że w dniu 23 października 2024 r. uczestnik złożyła pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. Natomiast w dniu 13 marca 2025 r. Sąd nie wyznaczył terminu kolejnych czynności. W tak zarysowanych okolicznościach sprawy organ II instancji nie miał żadnych wątpliwości, że ocena o dobrowolnym i trwałym opuszczeniu przez D. K. budynku nr [...] przy ul. M. nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Podkreślono też to, że uczestnik opuszczając nieruchomość, w której koncentrowała swoje sprawy życiowe od 25 lat znacznie obniżyła standard swojego życia. Zdaniem Wojewody Małopolskiego, doświadczenie życiowe pozwala twierdzić, że żadna osoba nie zmienia dobrowolnie standardów życia na gorsze. Takie okoliczności następują wyłącznie w sytuacjach, gdzie chodzi o ratowanie zdrowia lub życia. Na obecnym etapie sprawy, gdy sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania pozostaje w toku, organ II instancji ocenił, że opuszczenie przez D. K. nie ma zarówno charakteru dobrowolnego jak i trwałego. Oceniono też, że działania takie jak m.in. założenie kamer w budynku, demontaż drzwi do pomieszczeń, zmusiły uczestnik do opuszczenia budynku. Zatem, zdaniem Wojewody Małopolskiego, decyzja o opuszczeniu budynku nie jest działaniem świadomym, niczym nieskrępowanym. Natomiast o braku trwałości opuszczenia przesądza okoliczność, iż D. K. domaga się na drodze cywilnoprawnej zabezpieczenia swoich praw do swobodnego korzystania z przedmiotowej Organy II instancji nadto wskazał, że wymeldowanie nie może być również środkiem eksmisyjnym - służącym do wyprowadzenia osoby z lokalu. Skarżący G. K., zaskarżył ww. decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 15 marca 2025 r., znak sprawy; WO-II.621.1.90.2025, zarzucając naruszenie przepisów które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. a) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie wzięcie pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, zwłaszcza wobec składania przez niego wniosków dowodowych, których nie rozpoznano i nie przeprowadzono; b) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; c) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w tym bezkrytyczne przyjęcie oświadczeń uczestniczki i pominięcie dowodów wskazujących na rzeczywisty moment opuszczenia przez nią lokalu w budynku skarżącego; d) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, które nie pozwala na poznanie motywów rozstrzygnięcia i utrudnia kontrolę instancyjną. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 736), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez D. K. nie miało charakteru trwałego i dobrowolnego, a nadto pominięcie, że nastąpiło ono o wiele wcześniej (w maju 2023 r.) niż deklarowała to zainteresowana strona; b) art. 25 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędną wykładnię pojęcia "pobytu stałego" i nieuwzględnienie faktu, że D. K. nie spełnia przesłanek do uznania jej pobytu za stały pod adresem zameldowania. Z tych też przyczyn skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 3 września 2024 r.; zmianę zaskarżonej decyzji względnie zobowiązanie organu do wydania decyzji o wymeldowaniu D. K. z pobytu stałego pod ww. adresem, zasądzenie od strony uczestniczącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz.143, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona pod względem powyższych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji wykazała, że są one zgodne z prawem. Wskazać należy, że w rozdziale 4 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736), zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności, w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania zaskarżonej decyzji, ustawodawca unormował obowiązek meldunkowy obywateli polskich. Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Z ust. 2 tego przepisu wynika, że obowiązek meldunkowy polega m.in. na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Przez pojęcie "pobytu stałego", w myśl art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności rozumieć należy zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jak stanowi z kolei art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Tak więc meldunek ma wyłącznie odzwierciedlać stan faktyczny. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się. Stosownie do treści art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Postępowanie w sprawie wymeldowania danej osoby z miejsca stałego pobytu wymaga ustalenia przez organ, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie przez nią miejsca pobytu stałego i zbadania trwałości oraz dobrowolności zamiaru jego opuszczenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, według którego decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń przesłuchiwanych stron i świadków w sprawie o wymeldowanie. W kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 380/18). Dla wystąpienia określonej wart. 35 ustawy o ewidencji ludności przesłanki wymeldowania, którą jest "opuszczenie miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar związania się z tym innym miejscem i urządzenia w nim trwałego centrum życiowego. Postępowanie w sprawie wymeldowania wymaga zatem ustalenia tego, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego i zbadania trwałości oraz dobrowolności zamiaru jego opuszczenia (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3427/18). Podsumowując powyższe, opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem spraw życiowych w innym miejscu. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić w sytuacji trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, kiedy osoba dobrowolnie wyprowadziła się z lokalu. Zgodnie z dominującym w judykaturze poglądem, który Sąd w składzie rozpoznającym skargę w pełni podziela, powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego zamieszkania z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Środkami prawnymi umożliwiającymi powrót do lokalu są roszczenia cywilnoprawne, które mogą wynikać z prawa do lokalu, o ile przysługuje ono danej osobie, albo też z przewidzianej przepisami kodeksu cywilnego ochrony posesoryjnej, to jest ochrony posiadania. W sprawie bezsporne jest, że uczestnik opuściła przedmiotową nieruchomość zlokalizowaną w C. Kwestią sporną jest natomiast to, czy uczyniła to dobrowolnie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, że uczestnik podjęła środki prawne umożliwiające jej powrót do mieszkania w ww. nieruchomości. Sąd Okręgowy w Krakowie XI Wydział Cywilno-Rodzinny w piśmie z 13.06.2024 r. sygn. akt [...] wskazał, że uczestnik postępowania w odpowiedzi na pozew rozwodowy z 11.01.2023 r. wniosła o ustalenie sposobu korzystania z domu poprzez przyznanie jej do wyłącznego korzystania z dwóch pokoi (k. 54 a.s.) Ustalono też, że w dniu 23 października 2024 r. D. K. złożyła pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. 9 grudnia Sąd przesłał egzemplarz pozwu do skarżącego. Nadto z akt wynika, że przeciwko skarżącemu, podejrzanemu o czyn z art. 207 par. 1 kk prowadzone jest dochodzenie (pismo Naczelnika Wydziału Kryminalnego KPP w Oświęcimiu z 13.08.2024 r., k. 91 aa.). Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji KPP w Chrzanowie w piśmie z 29.05.2024 r. poinformował też, że pod adresem ul. M. [...] w C. odnotowano cztery interwencje policji zgłoszone przez D. K., dwie z nich dotyczyły utrudnienia zamieszkania (k. 51 a.a.). Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala uznać za słuszną konstatację organu odwoławczego, wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że opuszczenie przez uczestnik postępowania budynku mieszkalnego położonego w C. przy ul. M. [...] nie miało charakteru trwałego ani dobrowolnego. Powyższe dowody z dokumentów potwierdzają wersję przedstawianą przez uczestnik, iż działania polegające na założeniu kamer w budynku, demontaż drzwi do pomieszczeń, zmusiły uczestnik do opuszczenia budynku. Natomiast o braku trwałości opuszczenia przesądza zaś okoliczność, iż D. K. domaga się na drodze cywilnoprawnej zabezpieczenia swoich praw do swobodnego korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i jest oderwana od tytułu prawnego do lokalu. Nie może zatem odnieść spodziewanego skutku argumentacja skarżącego, że ww. dom stanowi jego własność. Biorąc powyższe pod uwagę, po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, za prawidłowe uznać należało stanowisko orzekających w niniejszej sprawie organów, że nie ziściły się przesłanki do wymeldowania uczestnik z miejsca stałego pobytu. W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zrealizowały obowiązki w zakresie postępowania wyjaśniającego, co do zasady zapewniając stronom prawo czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący w toku postępowania był informowany o podejmowanych przez organy czynnościach w ramach postępowania wyjaśniającego, a przed wydaniem decyzji był informowany o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do niego. Podkreślić należy, że wbrew zarzutom skargi, wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, nie było konieczności przeprowadzania przez organ dodatkowego postępowania dowodowego tj. dowodu z umów najmu dotyczących wynajmowanego przez uczestniczkę lokalu, skoro fakt wyprowadzenia się przez nią z ww. domu w C. był niesporny Odnosząc się do kwestii przedstawionego przez skarżącego nagrania (obrazującego agresywne zachowanie uczestniczki wobec skarżącego k. 6 a.s. uzasadnienia skargi) zauważyć należy, że zgodnie z art. 75 K.p.a, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Dokonując analizy akt sprawy organ administracyjny uznał, że na podstawie dokumentów znajdujących się w tych aktach jest w stanie ustalić stan faktyczny. Nie jest potrzebne przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, zawnioskowanego przez skarżącego. Norma wynikająca z art. 75 K.p.a. nie nakłada na organ obowiązku prowadzenia wszystkich możliwych dowodów w sprawie. Organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, nie zaś wszelkie czynności, których przeprowadzenie postuluje strona postępowania. To, czy dany dowód zostanie przeprowadzony, zależy od oceny przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, co do których organ miał wątpliwości. Szeroki zakres środków dowodowych możliwych do zastosowania w sprawie na podstawie art. 75 K.p.a. nie powoduje konieczności ich przeprowadzania, jeśli dana okoliczność została już wyjaśniona w oparciu o inny dowód i nie został on podważony" (wyr. NSA z 3.11.2021 r., II OSK 3526/18, Legalis; por. również wyrok NSA z 14.7.2021 r., II GSK 1230/18, Legalis). W notatce urzędowej (k. 112) wskazano, że z nagrań zarejestrowanych na płycie dvd dołączonej do odwołania uwidocznione są liczne kłótnie między stronami. Ponadto z jednego z nagrań wynika, że skarżący zamontował zamek w drzwiach sypialnianych, aby uniknąć kłótni z żoną (...). Na nagraniu skarżący pokazuje też garderobę z rzeczami uczestnik. W ocenie Sądu dowód jakim jest nagranie nie wnosi żadnych istotnych treści do sprawy, a zatem jego przeprowadzenie było zbyteczne dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Reasumując, w ocenie Sądu nie można więc postawić skutecznie orzekającym organom naruszenia przepisów postępowania - artykułów - 7, 77 § 1, 80 k.p.a., w stopniu mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy ustaliły bowiem wszystkie istotne dla treści rozstrzygnięcia okoliczności sprawy i prawidłowo oceniły materiał dowodowy, wyjaśniając w motywach podjętych rozstrzygnięć z jakich powodów faktycznych i prawnych uznały zasadność wydania decyzji o odmowie wymeldowania z miejsca stałego pobytu, co wypełnia postanowienia art. 107 § 3 k.p.a. Nie można też zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego - w szczególności art. 35 i art. 25 ustawy o ewidencji ludności - poprzez błędną wykładnię i zastosowanie - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - skoro wskazały jakie przesłanki są niezbędne do podjęcia decyzji o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu i ustaliły, że one nie zaistniały, co znalazło odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Wobec powyższego skarga nie mogła wywrzeć zmierzonego skutku. W postępowaniu meldunkowym nie mogą być rozstrzygane żadne inne kwestie, w tym majątkowe, związane z toczącymi się miedzy stronami postępowaniami sądowymi. Mając na uwadze cywilistyczne tło przedmiotowej sprawy, Sąd i orzekające organy administracyjne z dużą dozą ostrożności podchodziły do dowodów z przesłuchania stron postepowania oraz zawartej w pismach procesowych skarżącego i uczestnik argumentacji, która ewidentnie dotykała spornych między stronami kwestii cywilistycznych czy rodzinnych, związanych ze sporami toczącymi się przed sądem powszechnym. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że decyzja o wymeldowaniu potwierdza jedynie opuszczenie stałego miejsca pobytu przez określoną osobę. Nie kreuje zatem żadnego uprawnienia, ani też w żaden sposób nie ogranicza praw do lokalu, nie będąc związana z prawem własności tego lokalu i nie może służyć ochronie własności czy też posiadania (tak chociażby WSA w Łodzi w wyroku z 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt: III SA/Łd 260/21). Brak jest bowiem wymogu, aby miejsce stałego pobytu, czyli centrum życiowe danej osoby znajdowało się w lokalu będącym własnością tej osoby, czy też przez nią wynajmowanym. Należy też podkreślić za organem II instancji, że wymeldowanie nie może być również środkiem eksmisyjnym - służącym do wyprowadzenia osoby z lokalu. Końcowo pokreślić trzeba, że wymóg dobrowolności i trwałości opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. O kwalifikacji pobytu w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem nie tylko treść oświadczeń składanych przez strony postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych wykazujących na rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. W sytuacji zaś ustalenia, że opuszczenie miejsca pobytu stałego nie wynikało z własnej woli osoby zameldowanej, lecz było wynikiem presji lub bezprawnego działania innej osoby, a jednocześnie nie wiązało się z zamiarem urządzenia swojego centrum życiowego w nowym miejscu, podjęcie środków prawnych o ochronę posiadania lokalu mieszkalnego czyni nieuprawnionym uznanie, że doszło do dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2026r., poz.143), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 2 marca 2026
- Symbol z opisem
- 6050 Obowiązek meldunkowy
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Ewelina Dziuban /przewodniczący sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny