III SA/Kr 74/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kisielowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Karcz Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 października 2025 r. znak SKO.SW/4101/131/2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy w zakresie udzielania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi oddala skargę.

Kontrolą sądowoadministracyjną w rozpoznawanej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego Krakowie (zwanego dalej: "Kolegium" lub "SKO") z 28.10.2025 r. nr SKO.SW/4101/131/2025 utrzymującym w mocy postanowienie Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 30 kwietnia 2025 r. znak: SG-V.8270. 63.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy w zakresie udzielenia zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi. W podstawie rozstrzygnięcia aktu wskazano art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) w związku z art. 73 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu 18.12.2024 r. wpłynął do organu wniosek o udostępnienie akt sprawy w zakresie udzielenia zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi. Wnioskodawczyni podała w piśmie, iż jest współwłaścicielką nieruchomości, której dotyczą wydawane przez Marszałka Województwa Małopolskiego zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi. Marszałek Województwa Małopolskiego postanowieniem z dnia 16 stycznia 2024 r. znak SG-V.8270.201.2023, odmówił udostępnienia wskazanych akt postępowań administracyjnych. Po rozpoznaniu zażalenia na ww. postanowienie, SKO postanowieniem z dnia 21 marca 2024 r., znak SKO.SW/4101/33/2024, utrzymało je w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: "WSA") wyrokiem z dnia 10 października 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 998/24, uchylił zaskarżone przez A. M. postanowienie SKO w Krakowie z dnia 21 marca 2024 r. oraz poprzedzające je postanowienie Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 16 stycznia 2024 r. i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy. WSA w uzasadnieniu ww. wyroku stwierdził, że organ w kontrolowanej sprawie nie zbadał należycie kwestii legitymacji procesowej skarżącej. Organ I instancji postanowieniem z 30.04.2025 r. odmówił udostępnienia akt sprawy w zakresie udzielenia zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, o zawartości powyżej 4,5% alkoholu do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa, oraz udzielenia zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwem, za okres od 2003 r. do 2023 r. w odniesieniu do nieruchomości położonej w Z., stanowiącej działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] (zabudowana budynkiem biurowym oraz dwoma budynkami niemieszkalnymi), [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] , [...], [...], [...], [...], [...], [...]) - położonej przy ul. D. [...], [...] Z., w której spółka A. S. A. S. k. a. (obecnie A. 1 Spółka komandytowo - akcyjna) prowadzi działalność gospodarczą w postaci m.in. hurtowego obrotu napojami alkoholowymi o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa, jak również o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwem - celem zapoznania się z aktami oraz umożliwienia wykonania ich fotokopii, oraz wniosku, w przypadku gdyby akta postępowań zostały poddane digitalizacji, o udostępnienie w formie elektronicznej całości akt - poprzez przesłanie skanów akt w wersji elektronicznej - poprzez skrzynkę na portalu epuap. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w wnioskodawczyni nie posiada legitymacji procesowej w postępowaniach w sprawie o wydanie zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi oraz nie wykazała, że powinna zostać uznana za ich stronę. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2151 z późn. zm.), zezwolenia, o których mowa w ust. 1 i 2, wydaje się na podstawie wniosku przedsiębiorcy. Jak zatem wynika z cytowanego przepisu, postępowanie w przedmiocie uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18%, z wyjątkiem piwa, oraz udzielania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5% alkoholu oraz na piwo jest postępowaniem wnioskowym, co oznacza, że marszałek województwa wszczyna je wyłącznie na wniosek zainteresowanego przedsiębiorcy, który jest jedynym adresatem (dysponentem) udzielonego zezwolenia. Organ I instancji stwierdził, że stroną postępowania o wydanie zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, o zawartości powyżej 4,5% alkoholu do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa, oraz udzielenia zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwem jest zatem wyłącznie przedsiębiorca wnioskujący o jego wydanie, gdyż tylko w sferze praw i obowiązków tego przedsiębiorcy następuje zmiana na skutek wydania zezwolenia powstaje uprawnienie do obrotu hurtowego napojami alkoholowymi, jak i obowiązki związane z wydanym zezwoleniem. Podkreślono, że zarówno w stanie prawnym obowiązującym przed 10 listopada 2022 r., jak i obecnie, żaden przepis ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przyznaje w procedurze uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18%, z wyjątkiem piwa, oraz udzielania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5% alkoholu oraz na piwo legitymacji do udziału w charakterze strony innym podmiotom, które nie występują o wydanie zezwolenia. Zaakcentowano także, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała posiadania interesu prawnego w sprawie, a sam fakt bycia współwłaścicielem nieruchomości nie jest wystarczający do przyznania statusu strony w przedmiotowych postępowaniach, tym bardziej, że ustawodawca, o czym była już wyżej mowa, nie przewidział udziału w postępowaniu o wydanie zezwolenia na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi, w charakterze strony, innych podmiotów niż przedsiębiorca wnioskujący o udzielenie zezwolenie. Skoro zatem, jak wskazano wyżej, skarżąca nie była stroną w postępowaniach administracyjnych prowadzonych w sprawie udzielania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18%, z wyjątkiem piwa, oraz udzielania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5% alkoholu oraz na piwo w latach 2003-2023 z wniosku A. Spółka Akcyjna Spółka Komandytowo-Akcyjna, dawniej A.1 Spółka Komandytowe Akcyjna, zakończonych ostatecznymi decyzjami Marszałka Województwa Małopolskiego (zezwoleniami na obrót hurtowy napojami alkoholowymi j.w), nie wykazała w sposób skuteczny swojego interesu prawnego oraz mając na uwadze, że zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi są udzielane w trybie uproszczonym, które, co do zasady, mogą dotyczyć interesu prawnego lub obowiązku tylko jednej strony, zasadnym było wydanie postanowienia o odmowie udostępnienia akt. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła A. M. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata M. C., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie zasad ogólnych postępowania , a to art. 6, art. 7, art. 8 i 9 k.p.a., art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, iż skarżąca nie jest stroną w postępowaniach administracyjnych zakończonych wydaniem zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oraz brak przekonującego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Ponadto zarzucono naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku WSA w Krakowie. Kolegium w uzasadnieniu opisanego na wstępie postanowienia z 28.10.2025 r. wskazało, że organ I instancji odniósł się do kwestii wskazanych przez Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku oraz rozważył, czy na podstawie art. 28 k.p.a. skarżącą należy uznać za stronę postępowania i udostępnić akta sprawy w zakresie udzielenia zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi za okres 2003 r. do 2023 r. w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej jej współwłasność, a więc czy mogła mieć interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy wynikający z przepisów prawa materialnego. Kolegium powtórzyło, że zarówno w stanie prawnym obowiązującym przed 10 listopada 2022 r., jak i obecnie, żaden przepis ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przyznaje w procedurze uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18%, z wyjątkiem piwa, oraz udzielania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5% alkoholu oraz na piwo legitymacji do udziału w charakterze strony innym podmiotom, które nie występują o wydanie zezwolenia. Ustawodawca nie przewiduje udziału w postępowaniu o wydanie zezwolenia na obrót hurtowy, w charakterze strony, innych podmiotów niż przedsiębiorca wnioskujący o udzielenie zezwolenia. W obecnym stanie prawnym, jak już wyżej wskazano, postępowanie o wydanie zezwolenia odbywa się w trybie uproszczonym, co oznacza, że takie postępowanie może dotyczyć interesu prawnego lub obowiązku tylko jednej strony. Niezależnie od powyższego wskazano, że skarżąca wywodzi swój interes prawny w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania akt postępowań administracyjnych w zakresie udzielania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi z posiadania statusu współwłasności nieruchomości, której m. in. dotyczą przedmiotowe zezwolenia wydawane przez Marszałka Województwa Małopolskiego, na dowód czego, jako załącznik do pisma z dnia 6 grudnia 2023 r., przedstawiła akt poświadczenia dziedziczenia. W ocenie organów, skarżąca w żaden sposób nie wykazała posiadania interesu prawnego w sprawie, a sam fakt bycia współwłaścicielem nieruchomości nie jest wystarczający do przyznania statusu strony w przedmiotowych postępowaniach, tym bardziej, że ustawodawca nie przewidział udziału w postępowaniu o wydanie zezwolenia na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi, w charakterze strony, innych podmiotów niż przedsiębiorca wnioskujący o udzielenie zezwolenie. Odnosząc się do kwestii postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, o zawartości powyżej 4,5% alkoholu do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa, oraz udzielenia zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwem, organ I instancji, zdaniem Kolegium, trafnie wskazał, że są to odrębne postępowania od postępowań o wydanie ww. zezwoleń, a także od postępowania incydentalnego o udostępnienie akt spraw związanych z rozpatrywaniem wniosków o wydanie zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości alkoholu do 18%. Kolegium wskazało też, że udostępnienie akt nie dotyczy akt postępowania w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, lecz zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi. Obrót hurtowy napojami alkoholowymi nie jest tożsamy ze sprzedażą napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży. Powoływane przez skarżącą orzeczenia sądów administracyjnych: wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2011 roku, sygn. akt II SA/Rz 587/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Po 613/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 371/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 385/12, nie zapadły w sprawie, której przedmiotem byłoby zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi. Przywołane orzeczenia zapadły w sprawach dotyczących zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, w oparciu o art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, natomiast zezwolenia na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi wydawane są w oparciu o inny przepis tj. art. 9 ww. ustawy. Wskazano, że zgodnie z art. 18 ust. 6 pkt 2 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu należy dołączyć dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych oraz zgody właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Wymóg ten odnosi się do postępowań w sprawie uzyskania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, nie zaś w odniesieniu do zezwoleń na hurtowy obrót napojami alkoholowymi, wydawanymi przez marszałków województw. W aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wnioskodawca ubiegający się o zezwolenie na hurtowy obrót napojami alkoholowymi, obowiązany jest dołączyć jedynie oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości w celach przechowywania napojów alkoholowych, natomiast przed 1 stycznia 2019 r. wnioskodawca, ubiegający się o wydanie zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, zobowiązany był do dołączenia do wniosku o wydanie zezwolenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do magazynu, w którym deklarowano zamiar prowadzenia obrotu hurtowego napojami alkoholowymi. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ I instancji podniósł, że dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do zajmowanego miejsca magazynowego, dostarczanym przez A. S.A. S.k.a. do końca roku 2018, była umowa najmu. Wiarygodność tej umowy została zakwestionowana przez skarżącą w 5 wnioskach z dnia 23 lipca 2021 r. o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez Marszałka Województwa Małopolskiego następującym spółkom: A. S.A. S.K.-A., A. S.A. oraz A.1 s.j. L. G. Marszałek Województwa Małopolskiego złożył w tej sprawie pisemne zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa składania fałszywych oświadczeń na umowie najmu, pod rygorem odpowiedzialności karnej przez osoby reprezentujące A. Spółka Akcyjna Spółka Komandytowo-Akcyjna, wnosząc o wszczęcie i przeprowadzenie w niniejszej sprawie postępowania karnego. Śledztwo w tej sprawie postanowieniem Komisariatu Policji I w Krakowie, sygn. nr [...] z dnia 18 lutego 2022 r., zatwierdzonym przez prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Zachód zostało umorzone. W uzasadnieniu podano, że w wyniku analizy zebranego materiału dowodowego, stwierdzono, iż okoliczności zdarzenia nie wyczerpują znamion czynu zabronionego. Dalej wskazano, że WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku podniósł, że wnioskodawca w sprawie o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych musi wykazać się tytułem prawnym do lokalu (art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi), a wnioskodawca w sprawie o zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi obowiązany jest złożyć oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości w celach przechowywania napojów alkoholowych (art. 9 ust. b pkt 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi) - okoliczność ta i jej implikacje również powinny być brane pod uwagę przy badaniu interesu prawnego właściciela (współwłaściciela) nieruchomości (vide prawomocny wyr. WSA w Krakowie z 28 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 506/22). Organ I instancji podniósł, że w wyniku zmian wprowadzonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi na mocy ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (Dz.U. poz. 2244), przedsiębiorca składając wniosek o wydanie zezwolenia na hurtowy obrót napojami alkoholowymi, o zawartości alkoholu do 18%, składa oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do korzystania z magazynu. Przed powyższą zmianą przedsiębiorcy załączali do wniosku - na podstawie uchylonego rozporządzenia m.in. kopie stosownych dokumentów, potwierdzających tytuł prawny, przy czym jedno zezwolenie mogło obejmować od kilku do kilkuset adresów, co generowało bardzo dużą liczbę załączanych dokumentów. Wystarczającym, w ocenie ustawodawcy, będzie złożenie jednego oświadczenia w tym zakresie. Zgodnie z dodanym w art. 9 ust. 3e oświadczenie to składane będzie pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Jak trafnie zauważył organ I instancji z powyższego wynika, że nie jest rolą organu podważanie, czy weryfikowanie składanych oświadczeń o posiadaniu tytułu prawnego do korzystania z magazynu, badanie interesu prawnego ewentualnych współwłaścicieli itd. Organ, w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości, winien ograniczyć się do złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa składania fałszywych oświadczeń, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Celem wprowadzonych zmian w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi było uproszczenie i ułatwienie prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, stworzenie lepszych warunków dla podejmowania przez przedsiębiorców (podatników) inicjatyw rozwijających ich podstawowe aktywności, odciążając ich w wypełnianiu obowiązków biurokratycznych. W ocenie ustawodawcy zjawisko nadmiernego formalizmu przy uzyskaniu zezwoleń na hurtowy obrót napojami alkoholowymi, o zawartości alkoholu do 18% stanowi nieuzasadnioną barierę utrudniającą i opóźniającą rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej we wskazanym zakresie. Powyższe również przemawia za tym, że brak jest podstaw dla organu, aby weryfikować składane oświadczenia o posiadaniu tytułu prawnego do korzystania z magazynu, bo niewątpliwie wpłynęłoby to na wydłużenie postępowania, a ponadto przekreślałoby cel wprowadzonych zmian. Podkreślono także, że z uwagi na inne wymogi prawne konieczne do spełnienia warunków uzyskania każdego z rodzajów zezwoleń oraz odmienne przepisy proceduralne, orzeczenia dotyczące postępowania w sprawie sprzedaży napojów alkoholowych oraz wywody w nich poczynione nie mogą uzasadnić posiadania przez skarżącą interesu prawnego w rozpatrywanej sprawie. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że organ winien zbadać, "jakie prawa właściciela naruszają uprawnienia wynikające z decyzji zezwalającej na sprzedaż alkoholu" - wskazano, że A. M. ograniczyła się do stwierdzenia, że "udzielenie zezwolenia na hurtowy obrót napojami alkoholowymi ma bezpośredni wpływ chociażby na wysokość podatku od nieruchomości, obciążającego solidarnie wszystkich współwłaścicieli nieruchomości". W ocenie Kolegium, skarżąca nie sprecyzowała natomiast na czym ten bezpośredni wpływ polega oraz kto realnie uiszcza podatki od nieruchomości oraz jakie inne jej prawa miałyby naruszać wydawane przez Marszałka Województwa Małopolskiego zezwolenia. W podsumowaniu stwierdzono, że A. M. nie wykazała, że posiada interes prawny w postępowaniu w sprawach o udzielanie zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, o zawartości powyżej 4,5% alkoholu do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa, oraz udzielania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwem. Sam fakt bycia współwłaścicielem mniejszościowym nieruchomości, której m. in. dotyczą udzielane przez Marszałka Województwa Małopolskiego ww. zezwolenia, nie przesądza, że skarżąca ma interes prawny w rozstrzygnięciu tych spraw, a co za tym idzie powinna być ich stroną. Skoro, jak wskazano wyżej, skarżąca nie była stroną w postępowaniach administracyjnych prowadzonych w sprawie udzielania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18%, z wyjątkiem piwa, oraz udzielania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5% alkoholu oraz na piwo w latach 2003-2023 z wniosku A. Spółka Akcyjna Spółka Komandytowo-Akcyjna, dawniej A.1 Spółka Komandytowe Akcyjna, zakończonych ostatecznymi decyzjami Marszałka Województwa Małopolskiego (zezwoleniami na obrót hurtowy napojami alkoholowymi j.w.), nie wykazała w sposób skuteczny swojego interesu prawnego oraz mając na uwadze, że zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi są udzielane w trybie uproszczonym, które, co do zasady, mogą dotyczyć interesu prawnego lub obowiązku tylko jednej strony, należało odmówić udostępnienia akt, jak to prawidłowo uczył organ I instancji w swoim postanowieniu. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Zdaniem SKO również okoliczności wskazane w wyroku Sądu z dnia 10 października 2024 r. (III SA/Kr 998/24) zostały uwzględnione. Skarżąca w skardze wniesionej na ww. postanowienie Kolegium zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 6, 8 i 9 k.p.a. poprzez pominięcie w fazie procedowania przez organ zastosowania się do zasady określającej podstawę jego działania na podstawie i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wydanie postanowienia na podstawie przepisów, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, a także przeprowadzenie postępowania w sposób niepoprawny merytorycznie, z naruszeniem zasady zaufania, która powinna się przejawiać nie tylko w bezstronności rozstrzygnięć i dbałości o wyjaśnienie wszelkich - głównie prawnych - aspektów sprawy, lecz także przeciwko naruszaniu interesów strony postępowania; - art. 73 par. 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez bezpodstawną odmowę udostępnienia wskazanych akt postępowań administracyjnych, wskutek przyjęcia, iż A. M. nie była stroną w postępowaniach administracyjnych prowadzonych w sprawie udzielania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości powyżej 4,5% alkoholu do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa oraz udzielania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwem w okresie obejmującym lata od 2003 do 2023 - z wniosku A. S.A. S.k.a. (obecnie A. 1 Spółka komandytowo - akcyjna), w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, zaś zestawienie treści art. 9 ust. 3b pkt. 8 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) z przepisem art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego a także z art. 21 Konstytucji RP wskazuje na interes prawny współwłaścicieli nieruchomości, na której ma być prowadzony hurtowy obrót alkoholem w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na taką sprzedaż; - art. 124 par. 1 i par. 2 w zw. z art. 126 k.p.a. w związku z art 107 par. 3 k.p.a., poprzez sporządzenie postanowienia ostatecznego w sposób naruszający przedmiotowe przepisy, jako że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika w sposób przekonywujący, dlaczego zdaniem organu skarżąca nie posiada interesu prawnego, a w konsekwencji nie jest stroną postępowań określonych we wniosku, w sytuacji gdy postanowienie winno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a to pierwsze zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn; dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa, a strona z treści postanowienia (osnowa i pozostające w korelacji z nią uzasadnienie) winna uzyskać pełny, wyczerpujący i precyzyjny obraz przysługujących jej praw i obowiązków, nie może być zdana na domyślanie się intencji organu lub poszukiwanie uzasadnienia w zawartości akt administracyjnych i nie jest dopuszczalna sytuacja, aby w motywach postanowienia poszukiwać lub też dopatrywać się sensu rozstrzygnięcia, albowiem czyni to takie postanowienie nieczytelnym dla strony; - naruszenie następujących przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o administracyjnymi: art. 153 p.p.s.a.. poprzez pominięcie przez organy w toku postępowania administracyjnego oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2024 roku, sygn. akt III SA/Kr 998/24. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie w całości postanowienia ostatecznego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 października 2025 roku, w sprawie znak: SKO.SW/4101/131/2025 oraz poprzedzającego go postanowienia Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 30 kwietnia 2025 roku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wskazać, że w tożsamej do aktualnie rozpoznawanej pod względem faktycznym i prawnym sprawie orzekał WSA w Warszawie w wyroku z 19.02.2025r., V SA/Wa 2935/24 i Sąd rozważania tam zawarte popiera i przyjmuje za własne. Zgodnie z art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Przepis ten nie przewiduje uprawnienia do udostępnia akt sprawy innym podmiotom poza stroną postępowania. Przepis jest jasny, klarowny, a wykładnia językowa tego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości. Z jego brzmienia wynika, że organ administracyjny ma obowiązek udostępnić akta sprawy wyłącznie stronie postępowania. Dostęp do akt sprawy posiadają zatem wyłącznie podmioty będące stronami w postępowaniu głównym, czyli takim, które zmierza do merytorycznego załatwienia sprawy. Nie udostępnia się natomiast akt innym osobom. Aprobując stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 3 września 2020 r. sygn. akt II GSK 2957/17 w kontekście wykładni przepisu art. 73 k.p.a. podkreślić należy, że art. 73 k.p.a. nie jest podstawą do oceny prawidłowości ustalania kręgu stron w postępowaniu "głównym". Istotą postępowania uregulowanego w powołanych przepisach jest tylko kwestia udostępnienia akt postępowania, formy udostępnienia, zakresu udostępniania i zasad odmowy udostępniania. Skoro tak, to inne kwestie jak ocena prawidłowości ustalania kręgu stron jest już poza przedmiotem tego wpadkowego postępowania". Jak wskazał Sąd w tym orzeczeniu, stanowisko to znajduje potwierdzenie także w innych orzeczeniach - np. w wyroku NSA z dnia 29 września 2011 r. sygn. akt II GSK 1409/11, wyroku NSA z 21 lipca 2020 r., II OSK 700/20; wyroku NSA z 9 kwietnia 2019 r. I OSK 1589/17 - postanowieniu NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 771/11, wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1485/07. Z powyższego bezopornie wynika zatem, że uprawnienie statuowane w art. 73 § 1 k.p.a. do przeglądania akt sprawy i wykonywania dalszych czynności zastrzeżone zostało wyłącznie dla strony postępowania. Dostęp do akt sprawy posiadają zatem wyłącznie podmioty będące stronami w postępowaniu głównym, czyli takim, które zmierza do merytorycznego załatwienia sprawy. Postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter postępowania incydentalnego, zależnego od postępowania głównego. To w postępowaniu głównym organ administracji rozstrzyga sprawę administracyjną. Skoro postępowanie w sprawie udostępnienia akt w toku postępowania administracyjnego ma charakter wpadkowy, incydentalny i zależny od postępowania głównego, to także i krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie niż ten, który organ ustalił na potrzeby postępowania głównego. NSA w wyroku z dnia 7 listopada 2023 r. sygn. akt II OSK 308/21 zaakcentował, że z uprawnień przewidzianych w art. 73 k.p.a. może korzystać tylko podmiot uznany za stronę w postępowaniu głównym. Sąd zwrócił szczególną uwagę, że przepis ten nie stanowi podstawy do weryfikowania kręgu stron ustalonego w tymże postępowaniu głównym. Zgodnie zaś z wyrokiem NSA z dnia 26 września 2023 r. sygn. akt III OSK 5272/21 podmiot niebędący stroną postępowania administracyjnego i niemogący realizować uprawnień procesowych przyznanych treścią art. 73 k.p.a., nie ma dostępu do akt sprawy administracyjnej jako całości. Podsumowując, należy powtórzyć, że postępowanie wpadkowe o umożliwienie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. wglądu do akt sprawy, wszczęte z inicjatywy osoby nieuznanej przez organ za stronę postępowania, nie może inaczej, niż w postępowaniu głównym, określać stron postępowania identyfikujących daną sprawę administracyjną. Powyższe oznacza, że postępowanie wpadkowe (postępowanie o prawo wglądu do akt sprawy na podstawie art. 73 § 1 k.p.a.), które nie jest postępowaniem w sprawie głównej, nie służy i nie może wręcz służyć czynieniu ustaleń w podstawowej dla bytu sprawy administracyjnej kwestii jaką jest identyfikacja strony/stron danego postępowania. Innymi słowy, postępowanie w przedmiocie udostępnienia akt sprawy nie może stanowić dodatkowej drogi weryfikowania prawidłowości przyznania przez organ administracji publicznej statusu strony w postępowaniu głównym. Organ zasadnie uznał zatem, że domaganie się przez skarżącą - w drodze kontrolowanego postępowania incydentalnego (wpadkowego) - przyznania jej "przymiotu strony" w szeregu postępowań głównych dot. ww. spółki, w których nie była stroną, bowiem żaden przepis ustawy o wychowaniu w trzeźwości w takie uprawnienie jej nie wyposażył, jest nieuprawnione. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 9 ust. 3f ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, do postępowań w sprawie wydania zezwoleń, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się przepisy działu II rozdziału 14 k.p.a. Postępowanie uproszczone ograniczone jest wyłącznie do dowodów zgłoszonych przez stronę oraz dowodów możliwych do ustalenia przez organ. Z kolei zgodnie z art. 163b § 2 k.p.a., postępowanie uproszczone może dotyczyć interesu prawnego lub obowiązku tylko jednej strony. Zgodnie z powołanymi przepisami, jedyną stroną postępowania o udzielenia zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi (postępowanie główne) jest przedsiębiorca, występujący z wnioskiem o udzielenie rzeczonego zezwolenia. Żaden przepis ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przyznaje w procedurze uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości powyżej 4,5% alkoholu do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa oraz udzielenia zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zaw. do 4,5% piwem za okres 2003-2023 r. legitymacji do udziału w charakterze strony innym podmiotom, które nie występują o wydanie takiego zezwolenia. Innymi słowy, ustawodawca nie przewiduje udziału w postępowaniu głównym w charakterze strony, innych podmiotów jak przedsiębiorca wnioskujący o udzielenie zezwolenie, które przedsiębiorca otrzymuje po uprzednim spełnieniu określonych ustawowo wymogów. Jedyną stroną postępowań administracyjnych dotyczących zezwoleń udzielonych "A." spółka akcyjna spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K. była ww. Spółka. Nadto wszystkie postępowania administracyjne w przedmiocie udzielenia rzeczonych zezwoleń zostały ostatecznie zakończone. Skarżąca nie była stroną wymienionych postępowań administracyjnych. Tym samym, skoro w toku postępowania głównego (zasadniczego) dotyczącego udzielenia zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości alkoholu j.w., określono krąg stron, to taki krąg i tylko takie strony mogą skorzystać z odrębnego (incydentalnego i wpadkowego) postępowania jakim jest postępowanie regulowane w art. 73 k.p.a. Odnosząc się do argumentacji skarżącej, że jest ona jednym ze współwłaścicieli nieruchomości przy ul. D. [...] w Z. i pozostaje w nierozwiązanym od wielu lat sporze cywilnym w zakresie korzystania z ww. nieruchomości z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości, należy zauważyć, że organy administracji publicznej nie mają kompetencji do ingerowania w stosunki cywilnoprawne i zastępowania w tym zakresie sądów powszechnych. Kwestie dotyczące współwłasności nieruchomości, w tym dotyczące sposobu korzystania z nieruchomości, są zagadnieniami cywilnymi i mogą być rozstrzygane wyłącznie przez sądy powszechne (cywilne). Szeroko i wyczerpująco przeprowadzona przez organy administracyjne analiza rozwiązań prawnych dotyczących postępowań w sprawie zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, przy uwzględnieniu okoliczności wskazanych w wyroku Sądu z dnia 10 października 2024 r. (III SA/Kr 998/24) uzasadniała konstatację Kolegium, iż w rozpatrywanym przypadku (w kwestii dostępu do akt spraw w zakresie udzielenia zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, o zawartości powyżej 4,5% alkoholu do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa, oraz udzielenia zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwem, za okres od 2003 r. do 2023 r.) należało wydać postanowienie o odmowie udostępnienia akt sprawy. Wbrew zarzutom skargi nie naruszono również w tej sprawie art. 153 ppsa. WSA w Krakowie w zapadłym ww. wyroku zobowiązał organ jedynie do zbadania legitymacji procesowej skarżącej i dopiero następczo, w oparciu o tę czynność, organ został zobowiązany został do podjęcia stosownych czynności. Podsumowując wskazać należy, że organy nie dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia wskazywanych przez skarżącą przepisów prawa. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na zasadzie art. 151 ppsa skargę oddalił jako całkowicie bezzasadną.