III SA/Kr 807/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym skargi B. J. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 30 grudnia 2020 r., nr GNEZ/04759841-2 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postanawia: stwierdzić swoją niewłaściwość oraz przekazać sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

B. J. – nazywana dalej "Skarżącą", wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 30 grudnia 2020 r. o nr GNEZ/04759841-2). W decyzji tej organ zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia po zmarłej. Wojewódzki Sąd Administracyjnych w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), właściwy do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Sądy administracyjne zobowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości. Zgodnie z art. 59 § 1 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny sąd, który stwierdzi swoją niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Mając na względzie, że siedziba organu, który wydał zaskarżonej postanowienie, znajduje się w Warszawie, zgodnie z art. 13 § 2 p.p.s.a. sądem właściwym do rozpoznania badanej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 13 § 2 p.p.s.a. przewiduje art. 13 § 3 p.p.s.a. Ostatni z tych przepisów stanowi, że Prezydent RP może w drodze rozporządzenia przekazać sądowi wojewódzkiemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Wyjątki dotyczące właściwości miejscowej zostały ujęte w rozporządzeniu Prezydenta RP z 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2024 r., poz. 777). Mając na uwadze przedmiot zaskarżonego postanowienia, należy stwierdzić, że w sprawie nie znajdzie zastosowania § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Przepis ten przewiduje, że w przypadku orzeczeń wydawanych przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z zakresu umorzeń, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 41a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Decyzja organu dotycząca zwrotu nienależnie pobranego świadczenia po zmarłej nie należy bowiem do żadnej z wymienionych powyżej kategorii spraw. Wobec tego, skoro Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ma swoją siedzibę w Warszawie, to zgodnie z art. 59 § 1 P.p.s.a. sprawę należało przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.