Sygnatura
III SA/Lu 17/20
III SA/Lu 17/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2020-07-30
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
- Data orzeczenia
- 30 lipca 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant Referent Jacek Zięba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2020 r. sprawy ze skargi B. G. S.. z o.o. sp.k. z siedzibą w L. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2019 r., Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako: "organ I instancji") z [...] lipca 2019 r., w przedmiocie nałożenia na [...] kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu [...] maja 2019 r. przy ul. [...] w L. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki D., nr rejestracyjny [...], którego kierowcą był B. S.. Pojazdem wykonywany był przewóz osób przez B. G. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] (dalej jako: "Spółka" lub "skarżąca"). W chwili zatrzymania pojazdu do kontroli przewożono dwóch pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w [...] Przewóz odbywał się samochodem zarejestrowanym na 5 osób. W trakcie prowadzonej kontroli kierujący pojazdem okazał do kontroli: prawo jazdy, dowód osobisty, wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej przedsiębiorstwu B. G. S. z o.o. sp. k., orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy kierowcy, zaświadczenie o niekaralności, a także umowę najmu pojazdu należącego do skarżącej zawartą pomiędzy Spółką a B. S.. W trakcie kontroli ustalono, że usługa przewozu została zamówiona przez jednego z pasażerów za pomocą aplikacji [...], zainstalowanej w telefonie. Zapłata za przewóz nastąpiła poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] Organ I instancji ustalił również, że kierowca B. S. za wykonane przejazdy otrzymuje wynagrodzenie od skarżącej, z którą ma zwartą umowę zlecenia. Decyzją z [...] r., organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm., dalej jako: "u.t.d."), polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. - naruszenie określone w załączniku nr 3 I.p. 2.11. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia czy wykonywane przez skarżącą czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, oraz czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; - art. 5 b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu spółce kary w wysokości 8 000 zł, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącą nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.; - art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącą. Decyzją z [...] listopada 2019 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zaszły przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez skarżącą przepisów prawa w zakresie wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Pojazd, którym w dniu kontroli w imieniu skarżącej wykonywano przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Zgodnie ze wskazanym art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd skarżącej nie spełniał tego warunku. Zdaniem organu II instancji wykonywany przez skarżącą przewóz nie spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Warunki przewozu nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, a opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że kara w wysokości 8 000 zł została na skarżącą nałożona prawidłowo. Organ odwoławczy wskazał, że istotny dowód w przedmiotowym postępowaniu stanowi protokół kontroli drogowej. Kierowca nie wnosił żadnych uwag dotyczących informacji zawartych w protokole z dnia kontroli. Protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., który korzysta z wiarygodności zawartych w nim danych. Organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to co wynika z treści dokumentu urzędowego. Organ odwoławczy uzasadniał, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. W ocenie organu II instancji postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo, dowody w sprawie zostały zgromadzone właściwie z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 i k.p.a. Materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy potwierdza fakt naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym przez skarżącą i nie zawiera przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. : - art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...] wykonanie tego przejazdu przez kierowcę B. S., nie zaś przez skarżącą (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, a także nałożenie na skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym - art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącej był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B. B..V..; - art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącą. przepisów postępowania, tj.: art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak: - ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, - brak wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącej; - ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] maja 2019 roku), - brak wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; - uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...] art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania sądowo- administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Zgodnie z definicją legalną krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju. Ustawa określa różne rodzaje przewozów i warunki ich wykonywania (art. 4 pkt 1 u.t.d.). Przedmiotem skargi jest decyzja Inspektor Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za wykonywanie przewozu okazjonalnego osób pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., za które to naruszenie, zgodnie z treścią załącznika nr 3 do u.t.d., I.p. 2.11, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8 000 zł. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 51). Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Poza sporem w sprawie niniejszej jest, że skarżąca posiadała w dacie kontroli licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, z której wypis został okazany przez kierującego pojazdem w trakcie kontroli. Organ I instancji na podstawie informacji uzyskanych z Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta [...] ustalił, że przedsiębiorstwo B. G. S.. z o.o sp. k. posiadało na dzień kontroli ważną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i zgłosiło do tej licencji kontrolowany pojazd zarejestrowany na 5 osób (szczegóły pojazdu z CEPiK – k. 5 akt adm.). Z niekwestionowanych ustaleń organu I instancji wynika również, że kierujący pojazdem zawarł umowę zlecenia na usługi kierowania pojazdem osobowym ze skarżącą, a pojazd, którym wykonywał przewozy drogowe należy do Spółki, i jest przez kierowcę wynajmowany razem z licencją i na podstawie umowy najmu pojazdu. Z treści zarzutów sformułowanych w skardze wynika zamiar wykazania, że wbrew twierdzeniom organów, w momencie kontroli drogowej skarżąca nie podejmowała i nie wykonywała działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób, a jeżeli nawet przyjąć, że doszło do wykonywania przewozu okazjonalnego, to podmiotem wykonującym ten przewóz z naruszeniem przepisów u.t.d. nie była Spółka. W ocenie Sądu w świetle zgromadzonych dowodów nie sposób uznać, aby skarżąca nie ponosiła odpowiedzialności za wykonanie rzeczonego przewozu z naruszeniem przepisów u.t.d. Przewóz ten realizowany był przecież przez kierowcę w wykonaniu łączącej go ze skarżącą umowy zlecenia, której przedmiotem było wykonanie w sposób samodzielny usługi transportowej. Jak zeznał kierowca w oparciu o przedmiotową umowę co tydzień rozliczał się z szefem za wykonane kursy (protokół przesłuchania k. 18-19 akt adm.). Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że przewóz pasażerów wykonywany [...] maja 2019 r. wykonywany był w imieniu skarżącej. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą (wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). W ocenie Sądu, powyżej przedstawione stanowisko skarżącej zaprezentowane w skardze, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w kontrolowanej sprawie materiale dowodowym, a skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów mogących podważyć ten materiał. Nietrafne są zarzuty skargi co do braku ustaleń w oparciu o jakie okoliczności przyjęto, że przedmiotowy przewóz był wykonywany w imieniu skarżącej. Istotne jest to, że ustaleń organów w tym przedmiocie skarżąca nie podważyła. W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, że skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny osób. Ustawa o transporcie drogowym wyróżnia kilka rodzajów przewozu osób: przewóz regularny, regularny specjalny, wahadłowy i okazjonalny. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zasadą jest więc wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami przeznaczonymi do przewozu więcej niż 5 osób łącznie z kierowcą. Od zasady tej istnieją jednak wyjątki. Przepis art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi oraz 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy wynika, że kierujący pojazdem marki D. B. S. działając w imieniu skarżącej przewoził [...] maja 2019 r. odpłatnie dwóch pasażerów pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a więc pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d . Przewóz zamówiony został za pomocą aplikacji [...] Po zakończeniu przewozu opłata za przejazd w została uiszczona bezgotówkowo za pomocą aplikacji [...] W ocenie Sądu prawidłowe jest również stanowisko organów, iż w niniejszej sprawie nie zachodziły też okoliczności uzasadniające uznanie tego przewozu za dopuszczalny, mimo niezachowania wymogów konstrukcyjnych. Zauważyć przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że jedyna definicja przewozu okazjonalnego, zawarta w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym. Uzasadnione w tym zakresie jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w przepisach prawa unijnego. Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U. UE. L 300 z dnia 14 listopada 2009 r., s. 8), za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach, zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, CBOSA). Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi prowadzi do wniosku, że kierujący pojazdem w dniu 7 maja 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób w imieniu skarżącej. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że działalność skarżącej spółki stanowiła zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności, podejmującej czynności właściwe dla przewoźnika. Jednorazowemu charakterowi usług świadczonych przez skarżącą niewątpliwie przeczy korzystanie przy ich wykonywaniu z aplikacji [...], co wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Jak zeznał kierujący pojazdem przewozy drogowe przy pomocy aplikacji [...] wykonuje około 3 tygodni. Jednocześnie jest faktem powszechnie znanym, że aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej, co stanowi jej elementarną cechę. Kierujący pojazdem należącym do skarżącej i mając zawartą ze skarżącą umowę zlecenia na świadczenie usług przewozu tym pojazdem w dniu kontroli korzystał z aplikacji [...] przez przyjęcie zlecenia. Podczas kontroli kierujący pojazdem nie zaprzeczył opisanym okolicznościom, przyjętym następnie przez organy w ramach ustalenia stanu faktycznego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17, CBOSA). Ponadto nie można pomijać, że skarżąca jest podmiotem wpisanym do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W związku z powyższym prowadzi działalność gospodarczą w przedmiocie działalności ujawnionym w ww. rejestrze przedsiębiorców – w tym w przedmiocie transport lądowy oraz transport rurociągowy. Jak wynika z treści skargi, skarżąca także odwołuje się do przytoczonych wyżej poglądów wyrażanych w orzecznictwie co do przewozu okazjonalnego. Jednakże w ocenie skarżącej nie wykonywała ona przewozu okazjonalnego w powyższym rozumieniu. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Podniesiona w skardze okoliczność, że w stanie faktycznym sprawy przewóz był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów nie wyłącza uznania, że świadczenie usługi przewozu osób nastąpiło z inicjatywy zleceniodawcy - pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji [...]. Aby zamówić kurs, pasażer musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty płatniczej oraz zaakceptować regulamin aplikacji. Kierujący działając w imieniu i na rzecz skarżącej przyjął zlecenie i wykonał odpłatny przewóz pasażerów na terenie [...] samochodem osobowym posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Pasażer zamówił kurs za pomocą zainstalowanej na telefonie aplikacji [...], która wskazała mu orientacyjną kwotę za ten przejazd. Następnie po zakończeniu przejazdu pasażer dokonał zapłaty za przejazd także za pośrednictwem wskazanej aplikacji. Nie zasługuje na podzielenie zawarta w skardze argumentacja skarżącej zmierzająca do podważenia ustalenia o odpłatnym charakterze przewozu. Fakt uiszczenia przez pasażera zapłaty za przewóz, bezpośrednio po jego zakończeniu, jest bowiem niewątpliwy. Fakt, że zapłata została pobrana automatycznie z konta za pośrednictwem platformy internetowej [...] nie oznacza, że skarżąca wykonała usługę przewozu nieodpłatnie. Zatem to, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji [...], nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Z drugiej strony okoliczność ta potwierdza, że usługa nie została wykonana na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącej. Stanowisko organów i sądu w tej kwestii znajduje potwierdzenie w analizie charakteru usługi pośrednictwa świadczonej przez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja [...], dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r., C-34/15, gdzie Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu", w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa za pomocą aplikacji przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu oraz że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą. Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć określoną trasę, należy zatem uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Kierujący pojazdem korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób, które wykonywał w imieniu skarżącej. Wobec stwierdzenia, że czynności wykonywane przez skarżącą nosiły znamiona przewozu okazjonalnego, bezzasadny jest zarzut dotyczący wyłączenia stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ustalone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie potwierdzają, że to w imieniu skarżącej B. S. wykonywał przewóz okazjonalny. Nie zasługiwała również na uwzględnienie argumentacja skarżącej, że w realiach niniejszej sprawy można mówić o świadczeniu tzw. usług "carsharingu", czy "carpoolingu". Carsharing to tzw. współdzielenie jednego pojazdu przez wielu użytkowników, system wspólnego używania tego samego samochodu przez kilka osób albo model biznesowy wypożyczania samochodu na krótki czas. Z kolei carpooling polega na udostępnianiu miejsca w pojeździe osobom przez kierującego, który jadąc w określonym przez siebie kierunku, przy okazji na tej samej trasie zabiera do pojazdu osoby, które chcą udać się w tym samym kierunku, na tej samej trasie, zwracając kierującemu część kosztów wspólnego przejazdu. Tymczasem w sprawie niniejszej skarżąca wykonywał transport drogowy pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.. Nieskuteczny jest argument skarżącej o spełnieniu wymogu przewidzianego w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., to jest ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu oraz regulowaniu zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga bowiem spełnienia wszystkich trzech warunków określonych pod. lit. a, b, c. Jak już natomiast wskazano nie budzi wątpliwości w okolicznościach sprawy, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem za naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika nr 3 do ustawy. Wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego stanowi naruszenie określone w załączniku nr 3 do u.t.d., I.p. 2.11, za które przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 8 000 zł. W ocenie Sądu ustalone i niepodważone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie potwierdzają, że skarżąca wykonywała zarobkowo przewóz osób o charakterze okazjonalnym pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. W świetle przywołanych wyżej przepisów u.t.d. zachodziły zatem podstawy do nałożenia na skarżącą kary przewidzianej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W niniejszej sprawie za trafną uznać należy także ocenę organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., ponieważ żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie zachodzi. Przepis art. 92c ust. 1 stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Skarżąca nie przedłożyła na te okoliczność żadnych dowodów. Podkreślić przy tym należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez niego materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem. W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. i podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Wbrew zarzutom skargi organy przeanalizowały zasady działania aplikacji [...] (instrukcja działania aplikacji znajduje się w aktach) i sposób dokonywania przez pasażerów płatności za przejazd. Odniosły się do zarzutów odwołania, a dokonane przez organ ustalenia i stwierdzenie na ich podstawie wykonywania przez skarżącą przewozu okazjonalnego podlegającego przepisom ustawy o transporcie drogowym jest prawidłowe. Zapewniono również skarżącej udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. Uzasadnienie zarówno decyzji organu I instancji jak i decyzji organu odwoławczego zawiera logicznie uzasadniony tok rozumowania, który doprowadził organy do wyżej opisanych wniosków. Skarga zaś, poza polemiką z ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej, nie zawiera żadnych przekonywujących argumentów uzasadniających zaprezentowane w niej stanowisko. Jeszcze raz podnieść należy, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16,CBOSA). Wobec zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącą kary w wysokości 8 000 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nie dopuścił się też naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 stycznia 2020
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Anna Strzelec /sprawozdawca/ Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/ Robert Hałabis
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny