III SA/Po 173/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska Protokolant specjalista Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 05 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

III SA/Po 173/26 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z 18.09.2025 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 lipca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572, ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane (t.j.: (Dz.U. z 2025 r. poz. 418, dalej jako p.b.) w zw. z art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2024, poz. 320, dalej jako u.d.p.) nakazał A. S. (dalej jako skarżąca) rozbiórkę wiaty pełniącej funkcję zadaszenia, zlokalizowanej na działce nr [...] wykonanej w odległości niezgodnej z przepisami o drogach publicznych, tj. bez zachowania odległości 6 metrów od krawędzi jezdni. W uzasadnieniu decyzji PINB w [...] wyjaśnił, że w dniu 19.11.2024 przeprowadzono kontrolę w wyniku której stwierdzono, że na dz. nr [...] ark. 147 w G. wykonano wiatę nad miejscami parkingowymi. Wiata usytuowana jest pomiędzy istniejącym budynkiem jednorodzinnym, a granicą zachodnią działki. Wiata przylega bezpośrednio do sąsiedniej działki budowlanej nr [...] ark. 147 oraz ul. [...], tj. dz. nr [...] ark. 147. Wykonano ją w formie konstrukcji stalowej z pełnym przekryciem wykonanym z płyt OSB i membrany dachowej. Spadek dachu skierowano w kierunku ul. [...]. Wody opadowe z dachu odprowadzane są na ul. [...] za pomocą rynny i rury spustowej. Jej powierzchnia nie przekracza 50 m2. Nie stwierdzono istnienia na dz. nr [...] ark. 147 innych wiat. W protokole z kontroli zawarto informację, że wiata powstała w lipcu 2024 r. oraz że jej budowę nie poprzedziło zgłoszenie zamiaru budowy, ani uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę wiata o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowana na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W związku z tym, że na dz. nr [...] ark. 147 o powierzchni 467,00 m2 znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, a wiata będąca przedmiotem postępowania jest jedynym tego typu obiektem budowlanym na działce, to jej budowa, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. nie wymagała decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Nie może być zatem traktowana jako samowola budowlana. Wiata usytuowana została bezpośrednio przy granicy z dz. nr [...] ark. 147, która stanowi drogę publiczną (ul. [...]). Z dokumentacji zdjęciowej oraz informacji uzyskanej z portalu [...] wynika, że szerokość chodnika pomiędzy granicą działki nr [...] ark. 147, a krawędzią jezdni ul. [...] wynosi około 1,00 m. Zgodnie z art. 43 ust. 1 u.d.p. obiekty budowlane przy drogach gminnych, w terenie zabudowanym powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 6,00 m. Przedmiotowa wiata narusza zatem ww. przepis. Co prawda art. 43 ust. 2 u.d.p. wskazuje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 lp. 3 tabeli, w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych, ale z uwagi na konieczność uzyskania zgody przed wykonaniem robót budowlanych w przedmiotowej sprawie przepis ten nie może mieć zastosowania. Działka nr [...] ark. 147 położona jest na obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowo-usługowej osiedla [...], położonego między ulicami: [...], [...], [...] oraz [...] w G., uchwalonego Uchwałą [...] Rady Miasta [...] z dnia 1 września 2006 (Dz. Urz. Woj. [...]. z 21.11.2006 Nr [...]) (dalej jako: m.p.z.p.) i znajduje się na obszarze oznaczonym w m.p.z.p. jako 30MN. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 m.p.z.p. na obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej na rysunku planu symbolem 30MN przeznaczeniem podstawowym jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Natomiast § 1 ust. 1 pkt 2 m.p.z.p. stanowi, że przeznaczeniem dopuszczalnym jest zabudowa gospodarczo-garażowa, w tym zimowe ogrody i małe szklarnie, infrastruktura, parkingi, zabudowa usługowa w ramach funkcji mieszkalnej. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 3 m.p.z.p. zakazuje się lokalizacji zabudowy innej niż wymieniona w punkcie 1 i 2. Przedmiotowa wiata narusza zatem przepisy m.p.z.p. oraz ustawy z dnia 21.03.1985 o drogach publicznych. Jej usytuowanie oraz wymiary uniemożliwiają jej przebudowę, która skutkowałaby doprowadzeniem jej do stanu zgodnego z przepisami. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt II OSK 3516/18: Stan zgodności z prawem w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 i 51 ust. 1 pkt 2 p.b. oznacza również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny na danym terenie oraz przepisami innych ustaw. Zgodnie z wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 2.10.2024 r. sygn. akt II SA/Po 330/24 do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 p.b., a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Inaczej mówiąc dany obiekt, pomimo że nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia, może być poddany ocenie pod kątem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami, w tym postanowieniami m.p.z.p. (art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.). Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b.: przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, jeżeli niezgodny jest z przepisami. Zgodnie z art. 51 ust. 7 p.b. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. S. zarzucając : 1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 6 w zw. z art. 77 dalej: k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie, prowadzące do błędnego ustalenia okoliczności faktycznych i niepełnego zebrania dowodów, przyjętych następnie przez organ za podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności do przyjęcia, że wiata pełni funkcję wiaty zadaszenia nad miejscami postojowymi, 2. naruszenie art. 8 k.p.a. - poprzez naruszenie fundamentalnej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich świadomości i kultury prawnej, 3. naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie, 4. naruszenie art. 11 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wyjaśnienie sprawy, 5. naruszenie art. 7 w zw. z art. 6 w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny, podczas gdy z ustalonych faktów wynika, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o treści skarżonej, 6. naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. polegające na brakach formalnych w zaskarżonej decyzji poprzez brak prawidłowo sporządzonego uzasadnienia w stosunku do wymagań ustawowych, 7. naruszenie art. 51 ust. 1 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. - polegające na przedwczesnym wydaniu nakazu rozbiórki w sytuacji braku przeprowadzenia postępowania w pełnym zakresie, 8. obrazę art. 50 ust. 1 p.b. polegającą na jego pominięciu i nie zastosowaniu przez organ nadzoru budowlanego w sytuacji kiedy roboty nie zostały zakończone, 9. naruszenie §8 ust.1 pkt 2 i 3 Uchwały nr [...] z dnia 1 września 2006 r. w sprawie: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowo usługowej osiedla [...], położonego między ulicami: [...], [...], [...] oraz [...] w G. - dalej: m.p.z.p. - polegające na błędnej interpretacji przepisów planu, co przełożyło się na twierdzenie o niezgodności z planem obiektu opisanego przez organ nadzoru budowlanego, 10. naruszenie art. 43 ust. 1 u.d.p. polegające na przedwczesnym uznaniu, że przedmiotowy obiekt odpowiada definicji obiektu budowlanego, o którym mowa w tym przepisie. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołania m.in. zarzucono, że w przedmiotowym postępowaniu organ administracji budowlanej ograniczył się wyłącznie do wskazania zdarzeń w czasoprzestrzeni oraz wymienienia przepisów prawa, które według niego znalazły zastosowanie w sprawie. W myśl orzecznictwa administracyjnego nie jest wystarczające przytoczenie przepisów prawa, które organ zastosował wydając decyzję, ale konieczne jest uzasadnienie ich zastosowania mając na uwadze przeprowadzone postępowanie dowodowe. Organ winien był wyjaśnić stronie podstawę prawną zastosowania w sprawie przepisów, a jeżeli tego nie uczynił naruszył tym samym art. 8, 9 i 11 k.p.a. Skarżąca nie zgodziła się z zakwalifikowaniem spornego obiektu jako wiaty. W aktach sprawy brak jest wskazania na jakiej podstawie organ ten uznał, że wiata została zrealizowana nad miejscami postojowymi. Nie wynika to z protokołu kontroli. Kontrola była przeprowadzona ponad 11 miesięcy temu, wobec czego stan który został ustalony w tamtym czasie mógł ulec zmianie, co organ pominął. Zarzucono, że organ bezkrytycznie przyjął, że jest to wiata nad miejscem postojowym. Nie rozważono, czy możliwe jest zakwalifikowanie tego jako np. obiektu małej architektury, na co mogłoby wskazywać wykorzystanie obiektu, czy też konstrukcja. Zauważono, że w przepisach prawa budowlanego brak jest definicji wiaty. Posiłkowo można wesprzeć się na definicją wiaty zawartą w Słowniku języka polskiego PWN. Każe ona rozumieć wiatę jako lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że brak ustawowej definicji wiaty oznacza, że kwalifikacja tego pojęcia wymaga każdorazowo oceny organów. Przyjmuje się, że wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym (deszczem, śniegiem, wiatrem). Za podstawowe cechy wiaty uznaje się wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian". O ile przedmiotowy obiekt jest wsparty na dwóch słupach, to brakuje jeszcze co najmniej dwóch przesłanek do uznania go za pełnoprawną wiatę, która mogłaby być samodzielna. Nie można mówić o samodzielności, gdyż zadaszenie zostało osadzone w elewacji obiektu mieszkalnego. Nawet gdyby uznać przedmiotowy obiekt za wiatę, to zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b., pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia nie wymaga budowa: wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Podobnie rzecz ma się z obiektami małej architektury, które też nie wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też dokonania zgłoszenia - art. 29 ust. 2 pkt 19 p.b., z wyjątkiem obiektów małej architektury w miejscach publicznych. Zgodnie z art. 3 pkt 4 p.b, przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: obiekty kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że przywołany w powyższym przepisie katalog nie jest zamknięty. O tym, czy wiata jest budowlą, czy też obiektem małej architektury, decyduje przede wszystkim jej wielkość oraz sposób konstrukcji (wyrok WSA w Krakowie z 30.01.2015 r., II SA/Kr 1626/14, LEX nr 1962726), a to nie zostało rozważone w przedmiotowym postępowaniu. Treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zakazuje bezwzględnej zabudowy np. wiat postojowych. Jak bowiem wynika z analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obwiązującego na terenie działki nr ewid.[...] (obszar oznaczony symbolem 30MN) zgodnie z §8 ust. 1 m.p.z.p. przeznaczeniem podstawowym jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna. Natomiast przeznaczeniem dopuszczalnym jest zabudowa gospodarczo-garażowa w tym zimowe ogrody i małe szklarnie, infrastruktura, parkingi, zabudowa usługowa w ramach funkcji [...]. Organ wskazał na zakaz wynikający z §8 ust.1 pkt 3 m.p.z.p. - zakazuje się zabudowy innej niż wymieniona w punkcie 1 i 2. Jednak takie rozumienie tego przepisu jest błędne, bowiem gdyby ustawodawca lokalny chciał ograniczyć zabudowę obiektów konkretnymi obiektami, co do tych wymienionych w punkcie 1 i 2, to raczej użył by stwierdzeń rodzaju np. "zakaz lokalizacji obiektów innych niż wymienionych w punkcie 1 i 2" jak to zrobił w §9 ust. 1 pkt 3 m.p.z.p. Natomiast w §8 ust. 1 pkt 3 użył tu słowa "zabudowa", co wskazywać może na inny rodzaj zabudowy niż mieszkaniowa jednorodzinna, czy zabudowa gospodarczo- garażowa. Inaczej mówiąc ustawodawca lokalny wykluczył na tym obszarze zabudowę np. usługową, produkcyjną etc. Nawet gdyby uznać obiekt za wiatę postojową, to nie koliduje ona z zapisami m.p.z.p., gdyż w treści §8 ust. 1 pkt 2 m.p.z.p. dopuszczono sytuowanie parkingów i infrastruktury. Natomiast w żaden sposób te funkcje nie zostały uszczegółowione np. poprzez wykluczenie parkingów zadaszonych. Z tej racji należy dopuścić każdą formę miejsc postojowych, także poprzez osłonięcie ich dachem. Przez to nie nabierają one charakteru, którego nie dałoby się pogodzić z definicją "parkingu". Skoro zapisy planu miejscowego dopuszczają realizację parkingów, czy innej infrastruktury, to miejsce takie może być zrealizowane jako miejsce zadaszone. Powiązanie funkcjonalne wiaty z miejscem postojowym, znajduje uzasadnienie w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 - dalej: "r.w.t."). Zgodnie z jedną z definicji zawartych w r.w.t. "parking" to "wydzielona powierzchnia terenu przeznaczona do postoju i parkowania samochodów, składająca się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska, jeżeli takie dojazdy występują" (§ 3 pkt 25 r.w.t.). Z kolei cała grupa przepisów dotyczących miejsc postojowych (§ 19 ust. 1, 2, 5 i 6 r.w.t.) nakazuje przypisywać "zadaszenie" funkcjonalnie do pojęcia "miejsca postojowego". Ponadto, zapisy planu odnoszą się wyłącznie do nazwy "parking", wobec czego pozwala to wnioskować, że prawodawca lokalny świadomie w określonych strefach wykluczył realizację obiektów bardziej kwalifikowanych np. kioski (§5 ust.3 pkt 2 m.p.z.p.), a jednocześnie nie było jego intencją generalne zakazywanie lokalizacji wiat, które w katalogu obiektów zakazanych nie zostały wymienione. Co więcej, m.p.z.p. zobowiązuje na terenach jednorodzinnych do zapewnienia na nieruchomości dwóch miejsc parkingowych. Wobec powyższego, planistyczne dopuszczenie parkingów, bez dalszych obwarowań, może oznaczać dopuszczenie miejsc postojowych przykrytych wiatami, czyli zadaszonych. Zatem na terenie oznaczonym symbolem 30MN, na którym znajduje się sporna nieruchomość dopuszcza się taki sposób zabudowy. W aktach sprawy brak ustaleń dotyczących kategorii drogi, kto jest jej zarządcą, czy jest to teren zabudowy, czy zabudowany o których mowa w ustawie o drogach publicznych. To do organu uzgadniającego - zarządcy drogi należy ocena, czy dany teren jest terenem zabudowy w rozumieniu art. 43 ust. 1 u.d.p. W przedmiocie kwalifikacji danego obiektu jako usytuowanego w sąsiedztwie pasa drogowego w terenie zabudowy albo poza terenem zabudowy powinien zawsze wypowiedzieć się właściwy zarządca drogi, a tego w przedmiotowej sprawie zaniechano. W art. 43 ust. 1 u.d.p. określono w jakiej odległości od poszczególnych rodzajów dróg mogą być sytuowane obiekty budowlane oraz niebędące obiektami budowlanymi reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi. W odniesieniu do dróg gminnych w terenie zabudowy odległość ta ma wynosić 6 m. Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 2 u.d.p. w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 Ip. 3 tabeli, w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. Podniesiono, że w art. 43 ust. 1 pojawiają się terminy "teren zabudowy" oraz "obszar zabudowania". Zgodnie z art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 dalej: p.r.d.) obszar zabudowany to obszar oznaczony odpowiednimi znakami drogowymi. "Teren zabudowy" nie posiada natomiast w polskim systemie prawnym definicji legalnej. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pojęcie terenu zabudowy ma charakter odrębny w stosunku do pojęcia obszaru zabudowanego oraz jego treść powinna być ustalana nie w oparciu o akty planowania przestrzennego (na co wskazuje oddzielenie od drugiego członu definicji z art. 39 ust. 1 pkt 5 lit. b u.d.p. słowem "lub"), lecz na podstawie jego cech, w szczególności rzeczywistych funkcji i sposobu zagospodarowania na zasadach miejskich. Innymi słowy, ocena, czy teren, na którym sytuowany jest obiekt budowlany przy określonej drodze, odznacza się takimi cechami, musi być dokonywana w każdym konkretnym przypadku z wykorzystaniem materiału dowodowego, jaki ten sposób zagospodarowania obrazuje (wyrok NSA z 17 grudnia 2019 r., II OSK 2715/18, LEX nr 2785938). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. II OSK 2715/18 zaznaczono, że nie ma podstaw do zrównania pojęcia "teren zabudowy" (art. 43 ust. 1 u.d.p.) z "terenem zabudowy" (w § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 z późn. zm.), jak i z pojęciem "terenu zabudowanego" (art. 2 pkt 15 p.r.d.). Ponadto, zwrot "obiekt budowlany", którym posługuje się ustawa o drogach publicznych należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w ustawie z 1994 r. - Prawo budowlane, a więc, jako budynek lub budowlę wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1 p.b.). Zgodnie z art. 3 pkt 9 p.b. urządzenia budowlane to urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Stąd "urządzeń budowlanych" nie można utożsamiać z "obiektem budowlanym". Mając na względzie powyższe miejsca postojowe to także urządzenia budowlane, służące obiektowi na działce. Tak rozumiane znaczenie urządzeń budowlanych wyklucza stosowanie ich do ustawy o drogach publicznych. Także i ten aspekt nie został rozważony w przedmiotowej sprawie. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) decyzją z 05.11.2025 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w to miejsce orzekł : "Nakazuję właścicielowi - Pani A. S., zam. przy ul. [...] w G., rozbiórkę wiaty pełniącej funkcję zadaszenia miejsc postojowych, zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w G.. O wykonaniu obowiązku należy pisemnie poinformować Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]". W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wiata pełniąca funkcję zadaszenia miejsc postojowych, wykonana przed budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w G., na działce nr [...]. Jak wynika z protokolarnych ustaleń PINB zadaszenie konstrukcyjnie wykonano w oparciu o istniejącą elewację budynku, z kolei dwa słupy podpierające wykonano w granicy działki z ulicą [...]. Wymiary wiaty wynoszą: 7,44 m (od strony zachodniej), 4,62 m (od strony północnej), 5,31 m (od strony południowej), z kolei wysokość wynosi 2,80 m. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego "W aktualnym orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że wiata jest samodzielną budowlą, posiadająca dach, nie obudowana ze wszystkich stron ścianami lub nawet w ogóle ścian pozbawiona (wiata wolnostojąca), której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym. Jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem. Wiata jest traktowana w przepisach jako autonomiczny obiekt budowlany (np. w art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b.), przez co nie może stanowić nierozerwalnej części istotnego elementu konstrukcji innego obiektu budowlanego (...). W orzecznictwie nadto przyjmuje się, że wiata powinna posiadać lekką konstrukcję i charakteryzować się brakiem wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron. Wiata może też przylegać do budynku. Kwalifikacja obiektu budowlanego jako wiaty wymaga m.in. uwzględnienia jego funkcji. " (wyrok NSA z 4.02.2025 r., II OSK 1346/22). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy podzielono stanowisko PINB, że przedmiotowa inwestycja stanowi wiatę, bowiem jej konstrukcja wsparta jest z jednej strony na elewacji istniejącego budynku, z drugiej zaś na dwóch słupach, które wiążą ją z gruntem i pełnią funkcję nośną. Ponadto nie posiada przegród budowlanych z trzech stron, a zrealizowana została celem zadaszenia (ochrony) miejsc parkingowych (widoczny zaparkowany samochód na zdjęciach z kontroli). Odnosząc się do zarzutów odwołania (naruszenia art. 6, 7 i 77 k.p.a.) WWINB wskazał, że ustawodawca nie wyjaśnia czym jest miejsce postojowe. Orzecznictwo wskazuje, że jest to takie miejsce, które umożliwia postój pojazdu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.). Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 p.b., które wskazują jakich obiektów budowa nie wymaga pozwolenia na budowę oraz określa budowy i roboty budowlane, które można wykonywać po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, jeżeli organ ten nie wniósł w odpowiednim terminie sprzeciwu, jak również wskazuje obiekty, których budowa nie wymaga zarówno uzyskania pozwolenia na budowę, jak i dokonania zgłoszenia. Przedmiotowa wiata została wykonana, zgodnie z oświadczeniem inwestorów złożonym podczas kontroli, w lipcu 2024 r. W myśl art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. (jednakowe brzmienie zarówno w dacie realizacji inwestycji, jak i w dacie orzekania) nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Powierzchnia przedmiotowej działki wynosi 467 m2, znajduje się na niej budynek mieszkalny, sporna wiata jest jedyną wiatą na nieruchomości, a jej powierzchnia zabudowy nie przekracza 50 m2. Wobec czego na realizację przedmiotowej wiaty inwestor nie musiał uzyskać pozwolenia na budowę ani dokonać zgłoszenia. Nie oznacza to jednak, że inwestycja może być prowadzona w sposób dowolny. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 października 2016 r. (sygn. akt: II OPS 1/16) wskazał, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 p.b. a także art. 51 ust. 7 p.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 p.b. lub w art. 49f p. b. organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych (pkt 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska lub (pkt 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Podkreślono, że przepisami, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., są również przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jako akt prawa miejscowego, jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Budowa obiektu budowlanego, nawet niewymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na budowie tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.). Przedmiotowa nieruchomość objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z 1 września 2006 r. (dalej: m.p.z.p.) i oznaczona została obszarem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (30MN). Jak słusznie zauważył PINB, analiza ustaleń m.p.z.p. prowadzi do wniosku, że inwestycja objęta niniejszym postępowaniem jest z nimi niezgodna. Wedle § 8 ust. 1 m.p.z.p. na obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej na rysunku planu symbolem 6MN-9MN, 11MN-16MN, 19MN-26MN, 28MN-32MN ustala się przeznaczenie podstawowe - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna maksymalnie do 6 mieszkań (w jednostce 20MN) (pkt 1). Z kolei przeznaczenie dopuszczalne - zabudowa gospodarczo-garażowa w tym zimowe ogrody i małe szklarnie, infrastruktura, parkingi, zabudowa usługowa w ramach funkcji mieszkalnej - dopuszcza się usługi typu: poradnictwo prawne, medyczne, krawiectwo itp., istniejąca zabudowa usługowo-produkcyjna (pkt 2). Ponadto ustalenia m.p.z.p. zakazują na wskazanym terenie lokalizacji zabudowy innej niż wymieniona w punkcie 1 i 2 (pkt 3), tym samym zakazują także realizacji inwestycji wiaty pełniącej funkcję zadaszenia miejsc postojowych. Wiata znajduje się od frontu działki nr [...], a słupy wiaty umiejscowione są bezpośrednio przy ul. [...] (działka nr [...]). Zgodnie z § 32 (winno być § 22 przyp. Sądu) ust. 6 pkt 4 m.p.z.p. odległość linii zabudowy od frontu działki winna wynosić 5 m, tym samym wiata zrealizowana do granicy frontowej działki pozostaje niezgodna z ustaleniami m.p.z.p. Organ powiatowy prawidłowo zatem wskazał, że w przedmiotowej sprawie, pomimo braku obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a także dokonania zgłoszenia, zastosowanie znajduje art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. Jak wynika z art. 51 ust. 1 p.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 51 ust. 7 p.b. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Regulacja ta umożliwia stosowanie art. 51 ust. 1 i 3 p.b. w stosunku do zakończonych już robót budowlanych, bez konieczności wydawania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Przedmiotowej inwestycji nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem wobec czego zasadnie nakazano właścicielowi rozbiórkę przedmiotowej wiaty pełniącej funkcję zadaszenia miejsc parkingowych. Tym samym zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 50 ust. 1 p. b. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. oraz błędnej interpretacji zapisów m.p.z.p. należy uznać za chybione. Ulica [...], przy której bezpośrednio usytuowana jest przedmiotowa wiata stanowi drogę gminną. PINB słusznie zauważył, że zgodnie z art. 43 ust. 1 u.d.p. obiekty budowlane przy drogach oraz niebędące obiektami budowlanymi reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi, powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 6,00 m. Na tę kwestię wskazano w sentencji decyzji, co w ocenie WWINB nie jest uzasadnione, gdyż przedmiotowa inwestycja narusza także przepisy prawa miejscowego. Ponadto w sentencji zaskarżonej decyzji organ nie wskazał, że adresat obowiązku - A. S. - jest właścicielką nieruchomości, jak również poza wskazaniem adresu jej zamieszkania, nie określono dokładnej lokalizacji inwestycji (poza wskazaniem numeru działki). Określając w sentencji adresata obowiązku, zbędne jest wskazywanie pełnomocnika, który go reprezentował w postępowaniu przed organem, bowiem obowiązek skierowany jest bezpośrednio do właściciela. Powyższe jednak nie ma wpływu na wynik przedmiotowej sprawy, co wymagałoby uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wobec czego WWINB celem doprecyzowania sentencji zaskarżonej decyzji zastosował przysługujące mu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. kompetencje refomatoryjne i uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w to miejsce orzekł: Nakazuję właścicielowi - Pani A. S., zam. przy ul. [...] w G., rozbiórkę wiaty pełniącej funkcję zadaszenia miejsc postojowych, zlokalizowanej na działce [...] przy ul. [...] w G.. O wykonaniu obowiązku należy pisemnie poinformować Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]". W myśl art. 52 ust. 1 p.b. obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Przedmiotowe roboty budowlane zostały zakończone, a A. S. jest właścicielem nieruchomości, wobec czego zasadnie uznana została za adresata nałożonego obowiązku. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania w ocenie WWINB, organ powiatowy nie dopuścił się naruszenia art. 8, 9,11, 80 i 107 § 3 k.p.a. PINB przeprowadził czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości, prawidłowo dokonał analizy zapisów m.p.z.p., a treść zaskarżonej decyzji zawiera odpowiednie uzasadnienie faktyczne i prawne. Odnosząc się do zarzutu upływu czasu od przeprowadzonej kontroli (listopad 2024 r.) do wydania rozstrzygnięcia (wrzesień 2025 r.) i możliwości zmiany stanu faktycznego sprawy, WWINB zauważył, że skarżąca nie wskazała żadnej okoliczności, która miałaby wpływ na zmianę stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji na wynik postępowania. Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. S. zarzucając : 1. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. ze zm.) - dalej: k.p.a. - poprzez zaniechanie zgromadzenia zarówno przez organy obu instancji pełnego materiału dowodowego w sprawie, prowadzące do błędnego ustalenia okoliczności faktycznych i niepełnego zebrania dowodów, przyjętych następnie przez organ za podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności do przyjęcia, że obiekt pełni funkcję wiaty zadaszenia nad miejscami postojowymi, 2. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich świadomości i kultury prawnej, poprzez prowadzenie postępowania niezgodnie ze stanem faktycznym i uznaniem obiektu za zadaszone miejsce postojowe, gdy brak dowodów na wykorzystywanie tego miejsca w ten sposób, 3. naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie, 4. naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wyjaśnienie sprawy, w szczególności z jakich przyczyn organ przyjął, że działka ta nie może zostać zabudowana mimo, że m.p.z.p. zezwala na jej zabudowę oraz z jakich przyczyn przyjął, że obiekt nie odpowiada definicji urządzenia, 5. naruszenie art.15 k.p.a. poprzez brak ponownego merytorycznego rozpatrzenia spraw a jedynie powtórzenie stanowiska organu I instancji. 6. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny, prowadzącej do wydania zaskarżonej decyzji, podczas gdy z ustalonych faktów wynika, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zachodzą przesłanki, które uzasadniałyby wydanie decyzji o treści skarżonej, w szczególności wskutek pominięcia zasady rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, zgodnie z art.81a § 1 k.p.a. 7. naruszenie art.7a k.p.a. poprzez pominięcie zasady stosowania wątpliwości normy prawnej na korzyść strony w przypadku istnienia wątpliwości co do treści m.p.z.p., 8. naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. polegającego na brakach formalnych w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji nr [...] wydanej w dniu 18 września 2025 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] poprzez niewskazanie w ich uzasadnieniach faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn dla których odmówił wiarygodności pozostałym, jak również niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, 9. naruszenie art. 51 ust. 1 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. polegające na przedwczesnym wydaniu nakazu rozbiórki w sytuacji braku przeprowadzenie postępowania w pełnym zakresie, przy zaistnieniu przesłanek do uznania obiektu za zgodny z przepisami prawa, 10. obrazę art. 50 ust. 1 p.b. polegającą na jego pominięciu i nie zastosowaniu przez organ nadzoru budowlanego w sytuacji kiedy roboty nie zostały zakończone, 11. naruszenie §8 ust.1 pkt 2 i 3 m.p.z.p. polegające na błędnej interpretacji przepisów planu, 12. naruszenie art. 43 ust. 1 u.d.p. polegające na przedwczesnym uznaniu, że przedmiotowy obiekt odpowiada definicji obiektu budowlanego, o którym mowa w przedmiotowym przepisie, 13 naruszenie art.138 § 2 k.p.a. polegające na braku uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi uszczegółowiono argumentację powyższych zarzutów zasadniczo jednak powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu. WWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) z 05.11.2025 r. nr [...] uchylającej w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 18.09.2025 r. nr [...] nakazującą A. S. rozbiórkę wiaty pełniącej funkcję zadaszenia, zlokalizowanej na działce nr [...] wykonanej w odległości niezgodnej z przepisami o drogach publicznych, tj. bez zachowania odległości 6 metrów od krawędzi jezdni i w to miejsce orzekającej : "Nakazuję właścicielowi - Pani A. S., zam. przy ul. [...] w G., rozbiórkę wiaty pełniącej funkcję zadaszenia miejsc postojowych, zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w G.. O wykonaniu obowiązku należy pisemnie poinformować Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]". Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane (t.j.: (Dz.U. z 2025 r. poz. 418, dalej jako p.b.) oraz ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2024, poz. 320, dalej jako u.d.p.). Istotą przepisów Prawa budowlanego jest wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczeń wolności budowlanej w interesie publicznym oraz zapewnienie ich przestrzegania. W tym drugim aspekcie można stwierdzić, że Prawo budowlane ma charakter policyjny. Ujawnia się on w dwóch zakresach: kontroli prewencyjnej i nadzoru (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26.04.2012 r. sygn. IV SA/Po 1171/11, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Z uwzględnieniem tak rozumianych celów należało zatem ocenić przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne. Kwalifikacji budowlanej obiektów dokonuje się zawsze ad casum – w specyficznych okolicznościach każdej sprawy. Dlatego zawodne, w ocenie Sądu orzekającego, bywa formułowanie kategorycznych stanowisk wyrażonych na gruncie odmiennych stanów faktycznych. Zarówno organy, jak i Sąd, rozpatrując sprawę muszą każdorazowo wziąć pod uwagę konkretne okoliczności badanej sprawy. Przez budowę należy rozumieć nie tylko wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, lecz także odbudowę, rozbudowę czy nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 p.b.). Budową natomiast nie jest przebudowa zdefiniowana w art. 3 pkt 7a p.b. Do przebudowy nie ma więc zastosowania art. 48, stosuje się zaś art. 50 i 51 p.b. Choć pojęcie samowoli budowlanej nie zostało ustawowo zdefiniowane, używane jest powszechnie zarówno w doktrynie, jak i judykaturze. Przyjmuje się, że z samowolą budowlaną mamy do czynienia wówczas, gdy roboty budowlane są lub zostały przeprowadzone bez uprzedniego uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo bez uprzedniego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (por.: Prawo budowlane. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Legalis 2013, komentarz do art. 48; S. Serafin, Zagadnienia techniczne w prawie budowlanym, Warszawa 2005, s. 184). Samowola budowlana może dotyczyć zarówno budowy, jak i robót budowlanych niebędących budową – o ile przepisy prawa łączą z ich prowadzeniem określone obowiązki uzyskania pozwolenia lub zgłoszenia do właściwego organu. W kontrolowanej sprawie trafnie organy wyjaśniły, że sporna wiata nie może być traktowana jako samowola budowlana. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę wiata o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowana na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W związku z tym, że na dz. nr [...] ark. 147 o powierzchni 467,00 m2 znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, a sporna wiata jest jedynym tego typu obiektem budowlanym na działce, to jej budowa, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. nie wymagała decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Istota sporu pomiędzy organami nadzoru budowlanego a skarżącą dotyczy oceny, czy należało orzec nakaz rozbiórki wiaty zrealizowanej na działce nr [...] ark. 147 w G., w sytuacji, gdy na jej budowę nie było wymagane ani zgłoszenie zamiaru budowy ani pozwolenie na budowę. Słusznie organy uznały, że ocena legalności spornego ogrodzenia może nastąpić na podstawie przepisów art. 50-51 p.b. Przywołać w tym miejscu należy pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2016 r. (sygn. akt: II OPS 1/16), że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine p.b., a także art. 51 ust. 7 p.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Innymi słowy, dany obiekt może być poddany ocenie również pod kątem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.). W sprawie nie jest sporne, że skarżąca jest właścicielem działki nr [...] ark. 147 w G. oraz że wiata powstała w lipcu 2024 r. Należy wyjaśnić, że prawidłowa kwalifikacja prawnobudowlana spornego obiektu budowlanego pozwala na ustalenie konsekwencji jego samowolnego posadowienia. Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28 p.b., przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31. To stan faktyczny konkretnej sprawy, z którego wynika, że inwestor pomimo obowiązku nie dokonał zgłoszenia bądź nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektu, dopuszczając się tym samym samowoli budowlanej, stanowi przesłankę do orzekania przez organy nadzoru budowlanego. Pozwala także na ocenę, czy dany obiekt jest zgodny z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. W tej sytuacji najistotniejszą kwestią jest kwalifikacja prawnobudowlana zabudowy i jej ocena z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego, a także powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem ustalenie, czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji Prawa budowlanego, w tym w szczególności czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że sporny obiekt został posadowiony w lipcu 2024 r., a więc do oceny, czy w sprawie zaistniała samowola budowlana konieczne było odniesienie się do ustawy Prawo budowlane w brzmieniu z 2024 r. Zdaniem Sądu kwalifikacja prawnobudowlana przedmiotowego obiektu jako wiaty jest prawidłowa. Wprawdzie ustawa Prawo budowlane nie definiuje pojęcia wiaty, jednakże określenie wiaty zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. z 1999 r. Nr 112, poz. 1316) wydane na podstawie upoważnienia ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439 ze zm.). Ustawa o statystyce publicznej służy co prawda innym celom niż przepisy Prawa budowlanego i może w tej sytuacji mieć tylko posiłkowe znaczenie, jednak wobec braku innej definicji stanowi punkt odniesienia do oceny, czy dany obiekt stanowi wiatę. Rozporządzenie powyższe określając pojęcia podstawowe stwierdza, że "za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z uwagi na brak legalnej definicji wiaty, za jej podstawowe cechy uznaje się przede wszystkim wsparcie budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Ponadto przyjmuje się, że wiata powinna posiadać lekką konstrukcję i brak wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron. Wiata może też przylegać do budynku. Kwalifikacja obiektu budowlanego do pojęcia wiaty wymaga m.in. uwzględnienia jego funkcji (wyroki NSA z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. II OSK 1481/14, z dnia 07 czerwca 2017 r. o sygn. II OSK 575/17, z 26 kwietnia 2019 r. o sygn. II OSK 1091/18, z 24 września 2019 r. o sygn. II OSK 2266/18, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 października 2017 r., sygn. II SA/Sz 784/17, wyrok WSA w Warszawie z 13 grudnia 2017 r. o sygn. VII SA/Wa 453/17, wyrok WSA w Poznaniu z 10 kwietnia 2019r. o sygn. II SA/Po 1022/18, wyrok WSA w Opolu z 24 stycznia 2019r. o sygn. II SA/Op 408/18). Zgodnie z małym słownikiem języka polskiego pod redakcją S. S., H. A. i Z. Ł. (Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1968) – "wiata to rodzaj budowli bez ścian, zwykle z oszklonym pokryciem". Z kolei Prawo budowlane, jak i wydane na jego podstawie rozporządzenia, nie definiują pojęcia "wiaty". W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że brak ustawowej definicji takiego obiektu oznacza, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo uwzględnienia m.in. jego funkcji. Często wskazuje się, że wiata to samodzielna lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem (zob. wyroki NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10, 8 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1707/15, Lex nr 2277131; z dnia 17 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 603/19, Lex nr 3038270, z dnia 15 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 677/21, Lex nr 3323036). W wyroku NSA z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3465/18, wyjaśniono, że podstawowe cechy wiaty to wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 365/16, wskazano m.in., że za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach. A zatem tym, co różni w zasadniczy sposób wiatę od budynku, jest nieposiadanie ściany (ścian), brak wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że cechą rozróżniającą budynki od budowli, do których zaliczyć należy wiaty, jest między innymi wydzielenie pewnej przestrzeni przez przegrody budowlane, a funkcjonalnie za takie przegrody należy uznać ściany danego obiektu budowlanego. Zwrócił dodatkowo uwagę, że za przegrodę taką może być uważana również ściana bezpośrednio sąsiadującego innego budynku. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 575/17 NSA wskazał, że wiatą jest obiekt posiadający lekką konstrukcję, z dachem i nieposiadający ścian, zaś w sytuacji, gdy obiekt posiada ściany z trzech stron, natomiast z jednej graniczy ze ścianą budynku znajdującego się na sąsiadującej działce, to należy go zakwalifikować do kategorii budynków. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 340/10. Kontynuując przyjąć należy, że wiata może być zarówno wolnostojąca, jak również pozbawiona tej cechy. O słuszności tego twierdzenia przemawia przede wszystkim to, że ustawa Prawo budowlane posługuje się terminem "wiaty wolnostojącej" oraz terminem "wiaty" bez tego rodzaju dookreślenia. Zatem np. powiązanie z budynkiem poprzez wspólną więźbę dachową oraz pokrycie dachowe nie przesądza o niemożliwości zakwalifikowania danego obiektu, jako wiaty. Wiata może bowiem przylegać do budynku, jak również w takim przypadku może mieć wspólny dach z budynkiem, gdyż jest to rozwiązanie racjonalne z ekonomicznego punktu widzenia (zob. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 794/10, Lex nr 1081901). W tym kontekście sam fakt przykotwienia z jednej strony spornego obiektu do budynku zakładu nie przesądza, że jest to element owego budynku. (tak w wyroku WSA w Gliwicach z 24.08.2022 r. o sygn. II SA/Gl 437/22, publ. CBOSA). Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia Sąd podzielił pogląd PINB oraz WWINB, iż sporny obiekt stanowi wiatę, co wynika ze zdjęć załączonych akt administracyjnych oraz z protokołu oględzin z 19 listopada 2024 r., bowiem obiekt ten jest wsparty na słupach, nie posiada pełnych ścian i pełni funkcję zadaszenia miejsca parkingowego (na co wskazują fotografie na których widnieją znajdujące się pod dachem wiaty samochody oraz oświadczenie uczestniczki W. P. złożone na rozprawie w dniu 20 maja 2026 r.). A zatem przedmiotem sprawy jest wiata przylegająca do budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wbrew stanowisku skarżącej w kontrolowanej sprawie jej przedmiotem nie jest obiekt małej architektury. Wskazuje na to wielkość, konstrukcja i funkcja tego obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 4 p.b. obiekt małej architektury to niewielki obiekty, a w szczególności a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. W przekonaniu Sądu, powoływane przez skarżącą w tym zakresie argumenty powoływane były wyłącznie na użytek niniejszej sprawy i nie odpowiadają rzeczywistemu przeznaczeniu spornego obiektu. Przedmiotowy obiekt budowlany nie jest także urządzeniem budowlanym, jak sugeruje skarżąca. Zgodnie z art. 3 pkt 9 p.b. przez urządzenia budowlane rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Przedmiotowa wiata nie jest urządzeniem technicznym, przyłączem, urządzeniem instalacyjnym, nie służy oczyszczaniu ścieków, nie jest przejazdem, ogrodzeniem, placem postojowym, ani placem pod śmietnikiem. Jest wiatą, zadaszeniem, czyli obiektem budowlanym. Skarżąca zarzuca, że nie rozważono tego, czy wiata może spełniać inną rolę, niż miejsce postojowe, jednak nie wykazała w jakikolwiek sposób, że ustalenia organów są niezgodne z rzeczywistym wykorzystaniem wiaty. Poza tym w dalszej części skargi skarżąca w ramach zwalczania wskazywanej niezgodności wiaty z przepisami m.p.z.p. powołuje przepisy wskazujące na możliwość zakwalifikowania miejsca postojowego zadaszonego jako parkingu. Czyli z jednej strony kwestionuje ona taką kwalifikację dokonaną przez organ, z drugiej sama się na nią powołuje, wskazując, że nie jest niezgodna z zapisami m.p.z.p. w zakresie parkingów, a jednocześnie zarzuca, że organ niedokładnie ustalił przeznaczenie i funkcję wiaty i sama nie przedkłada jakichkolwiek dokumentów, zdjęć, jasnych oświadczeń w zakresie tego w jaki sposób wiata jest wykorzystywana. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa wiata posiada dach, z jednej strony jest przymocowana do budynku, a z drugiej oparta na dwóch słupach. Wysokość 2,8m, wymiary 7,44m x 5,31m x 4,62m. Uznanie, iż sporny obiekt jest konstrukcyjnie wiatą, nie wyklucza uznania, że pełni ona funkcję zadaszonego miejsca postojowego. Na zdjęciach w aktach sprawy pod wiatą zaparkowany jest samochód, więc nie ma wątpliwości, że wiata ta pełni lub może pełnić funkcję zadaszonego miejsca postojowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na konieczność badania i kwalifikowania budowli spełniającej zewnętrzne cechy wiaty z punktu widzenia jej funkcji i faktycznego sposobu użytkowania (vide np. wyrok w sprawie II OSK 512/16 z dnia 21 listopada 2017 r., czy wyrok w sprawie II SA/Bk 463/19 oraz wskazane tam orzecznictwo, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako Baza Orzeczeń). Argumentację powyższą wspiera treść regulacji § 19-21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozróżnia się w tej regulacji zadaszone i niezadaszone miejsca postojowe, wymagając jednocześnie ich sytuowania w określonych odległościach od np. placów zabaw czy okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. W ocenie organów ten obiekt budowlany jest niezgodny z regulacjami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wiata zlokalizowana jest na terenie oznaczonym w m.p.z.p. jako 30MN. W myśl § 8 ust.1 pkt 1 m.p.z.p. przeznaczenie podstawowe na tym terenie to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna. Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 2 m.p.z.p. na tym obszarze ustala się przeznaczenie dopuszczalne – zabudowa gospodarczo-garażowa w tym zimowe ogrody i małe szklarnie, infrastruktura, parkingi, zabudowa usługowa w ramach funkcji mieszkalnej - dopuszcza się usługi typu: poradnictwo prawne, medyczne, krawiectwo itp., istniejąca zabudowa usługowo-produkcyjna. W § 8 ust. 1 pkt 3 m.p.z.p. wskazano, że zakazuje się lokalizacji zabudowy innej niż wymieniona w punkcie 1 i 2. Organy obu instancji niezgodność budowy spornej wiaty z planem oparły właśnie na § 8 ust. 1 pkt 3 m.p.z.p., wskazując, że § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 nie przewidują możliwości lokalizacji wiaty pełniącej funkcję zadaszenia miejsc postojowych. W ocenie Sądu wykładnia organów w tym zakresie jest uproszczona i nieprawidłowa. Brak jest bowiem przeszkód, by zakwalifikować wiatę pełniącą funkcję zadaszenia miejsc postojowych do wymienionej w § 8 ust. 1 pkt 2 m.p.z.p. zabudowy gospodarczo-garażowej. Przepis m.p.z.p. wskazuje na otwarty katalog tej zabudowy o czym świadczy sformułowanie "w tym". Niemniej wymienia właśnie zabudowę taką jak infrastruktura i parkingi. Zadaszone miejsce postojowe wpisuje się właśnie w zabudowę gospodarczo – garażową. Wpisuje się również w rozwinięcie wskazane w tym przepisie w zakresie infrastruktury i parkingu. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że sporna wiata znajduje się od frontu działki nr [...], a słupy wiaty umiejscowione są bezpośrednio przy ul. [...] (działka nr [...]). Zgodnie z § 32 (winno być § 22 przyp. Sądu) ust. 6 pkt 4 m.p.z.p. odległość linii zabudowy od frontu działki winna wynosić 5 m, tym samym wiata zrealizowana do granicy frontowej działki pozostaje niezgodna z ustaleniami m.p.z.p. Sąd nie podzielił tej oceny, gdyż organowi II instancji umknęło, że według § 3 ust.1 pkt 9 m.p.z.p. przez nieprzekraczalną linię zabudowy należy rozumieć linię określającą najmniejszą odległość, w jakiej mogą znaleźć się budynki od linii rozgraniczającej terenu lub krawędzi jezdni. Natomiast w myśl § 3 ust.1 pkt 10 m.p.z.p. przez obowiązującą linię zabudowy należy rozumieć linię określającą odległość na której musi być sytuowane lico budynku zaś w przypadku schodów zewnętrznych, tarasów, balkonów itp. istnieje możliwość wysunięcia poza lico budynku wg przepisów szczególnych. W ocenie Sądu wiatę, która niewątpliwie nie jest budynkiem, można zaliczyć do katalogu otwartego obiektów (schodów zewnętrznych, tarasów, balkonów itp.) w przypadku których istnieje możliwość wysunięcia poza lico budynku wg przepisów szczególnych. W kontrolowanej sprawie takim przepisem szczególnym jest art. 43 ust. 1 u.d.p. W świetle powyższego budowa spornej wiaty nie była sprzeczna z zapisami planu miejscowego obowiązującego na tym terenie. Przeszkodą lokalizacji tej zabudowy jest jednak właśnie art. 43 ust. 1 u.d.p, zgodnie z którym obiekty budowlane przy drogach oraz niebędące obiektami budowlanymi reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi, powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 6,00 m. Słusznie na to zwrócił uwagę organ I instancji, a organ II instancji zbagatelizował tę okoliczność. Z akt sprawy wynika, że wiata zbudowana została bezpośrednio przy granicy z dz. Nr [...] ark. 147, która stanowi drogę publiczną. Szerokość chodnika pomiędzy granicą działki nr [...] ark. 147, a krawędzią jezdni ul. [...] wynosi około 1,00m. Co do zasady więc sporna wiata nie powinna być posadowiona bezpośrednio przy granicy z drogą publiczną. Jednak art. 43 ust. 2 u.d.p. przewiduje możliwość odstępstwa od powyższej zasady stanowiąc, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, w odległości mniejszej niż w nim określona, może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. W niniejszej sprawie nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, ani zgłoszenie, ale doszło do wykonania wiaty, czyli wykonano roboty budowlane, więc literalna wykładnia tego przepisu wskazuje na to, że nie można post factum w postępowaniu naprawczym wnioskować o zgodę zarządcy drogi. Taką właśnie wykładnię przyjęły organy obydwu instancji. W tym przypadku nie należy się jednak kierować wykładnią literalną, lecz wykładnią systemową i celowościową. WSA w Lublinie (w innym stanie faktycznym) wskazał w wyroku II SA/Lu 1094/12, że: "Pozbawione podstaw byłoby bowiem różnicowanie sytuacji inwestora, który ubiega się o wydanie zgody na usytuowanie obiektu w odległościach mniejszych, niż podane w art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych i inwestora, wobec którego prowadzone jest postępowanie naprawcze zmierzające do przywrócenia stanu zgodnego z prawem." Sąd ten wskazał też, że dopiero wykluczenie możliwości zastosowania art.43 ust.2 u.d.p. lub ewentualna odmowa wyrażenia zgody na usytuowanie konstrukcji w dotychczasowym miejscu, będzie mogło stanowić podstawę do nakazania rozbiórki. Biorąc pod uwagę istotę postępowania legalizacyjnego, wydaje się uzasadnione umożliwienie wnioskowania o zgodę określoną w art. 43 ust. 2 u.d.p. właśnie na potrzeby postępowania legalizacyjnego w zakresie obiektu zlokalizowanego w odległości mniejszej, niż wskazanej w art. 43 ust. 1 ww. ustawy, nawet po wykonaniu robót budowlanych. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje na możliwość wyrażenia zgody na odstępstwo zachowania odległości budynku od drogi gminnej, powiatowej, wojewódzkiej lub krajowej, na podstawie art. 43 ust. 2 zw. z ust. 1 u.d.p., także po zrealizowaniu inwestycji budowlanej (wyrok NSA z dnia 24 października 2018 r., II OSK 2662/16; R. A. Rychter, Ustawa o drogach publicznych. Komentarz, LEX/el. 2019). " Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z 09.10.2018 r. o sygn. II OSK 2489/16, publ. CBOSA : "Z literalnego brzmienia ww. przepisu wynika, że zgoda na odstępstwo może być wyrażona tylko przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Wykładnia systemowa przemawia jednak za tym, by dopuścić możliwość uzyskania takiej zgody także w innych przypadkach. Nie ma żadnego uzasadnionego powodu, by możliwość uzyskania takiej zgody była wyłączona w odniesieniu do obiektów realizowanych na podstawie zgłoszenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy opowiedzieć się za dopuszczalnością wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie takiej zgody także w postępowaniach legalizacyjnym i naprawczym. W postępowaniu legalizacyjnym i naprawczym w istocie badane jest spełnienie takich samym przesłanek jak w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę lub w postępowaniu zgłoszeniowym. Różnica jest taka, że w postępowaniu legalizacyjnym i naprawczym badanie to następuje w odniesieniu do już istniejącego obiektu." Wyrażenie zgody na odstępstwo zachowania odległości budynku od drogi gminnej (art.43 ust.1 pkt 3 lit.c) u.d.p. dopuszczalne jest także po zrealizowaniu inwestycji budowlanej (tak w wyroku WSA w Gliwicach 29.07.2016 r. o sygn. II SA/Gl 277/16, publ. CBOSA). W realiach kontrolowanej sprawy skarżąca nie przedłożyła, a organy się nie domagały, oceny właściwego zarządcy drogi, czy już zrealizowana wiata może być usytuowana bliżej drogi niż to wynika z art.43 ust.1 u.d.p. Brak ten powoduje, że przedwczesna jest ocena, iż naruszony został przepis art.43 ust.1 u.d.p. Ponadto niezależnie od tego, czy na danym obszarze wokół pasa drogowego dominuje zabudowa miejska lub wiejska, i czy teren poza obszarem zabudowanym jest położony w granicach administracyjnych miasta albo wsi, istotne dla oceny, że obiekt znajduje się w terenie zabudowy albo poza terenem zabudowy w rozumieniu art. 43 ust. 1 u.d.p., jest stwierdzenie czy obiekt ten znajduje się na terenie mającym związek z zabudową drogową oraz utrzymaniem, zarządzaniem lub obsługą ruchu drogowego, czy też na terenie niemającym takiego związku. Trzeba bowiem pamiętać, że pojęcia "w terenie zabudowy" i "poza terenem zabudowy" zostały użyte w kontekście norm wyznaczających warunki sytuowania obiektów względem krawędzi jezdni drogi publicznej, które mają służyć odpowiedniemu odseparowaniu drogi i urządzeń oraz obiektów drogowym od zabudowy pozadrogowej. Z tego względu uzasadniony jest pogląd, że w przedmiocie kwalifikacji danego obiektu jako usytuowanego w sąsiedztwie pasa drogowego w terenie zabudowy albo poza terenem zabudowy powinien zawsze wypowiedzieć się właściwy zarządca drogi (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r., II OSK 1619/15, LEX nr 2287235). Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, naruszając art. 7, 77 § 1 oraz art.80 k.p.a., i przedwcześnie przyjęły, że doszło do naruszenia art.43 ust.1 u.d.p. dokonując jego wadliwej wykładni. Podsumowując Sąd stanął na stanowisku, że : - przedmiotowa wiata jest obiektem budowlanym i pełni funkcję zadaszonego miejsca postojowego; - jest zgodna z zapisami m.p.z.p., jako zabudowa gospodarczo – garażowa; - jako obiekt budowlany jest położona zbyt blisko drogi publicznej i narusza art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych; - należy rozważyć, czy w ramach postępowania legalizacyjnego zastosowanie znalazłby art. 43 ust. 2 u.d.p., a w związku z tym zasadne jest umożliwienie inwestorowi zwrócenie się do właściwego zarządcy drogi o zgodę na lokalizację wiaty w odległości mniejszej, niż 6m od drogi (post factum, mimo wykonania robót budowlanych). Istniejący brak w zakresie ustalenia stanu faktycznego uzupełni organ odwoławczy wykorzystując art.136 § 1 k.p.a. Rozpatrując ponownie sprawę organ ten będzie zobowiązany do uwzględnienia ww. oceny prawnej przedstawionej przez Sąd, przy czym Sąd nie przesądza, jakie rozstrzygnięcie ma zapaść w ramach ponownego rozpatrywania sprawy, gdyż będzie to uzależnione od poczynionych ponownie przez organ ustaleń zwłaszcza w zakresie stanu faktycznego zgodnie z wymogami określonymi w przepisach k.p.a., zwłaszcza zaś w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wydane w sprawie rozstrzygnięcie organ odwoławczy uzasadni stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i c) uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku). O zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w wysokości [...] zł tytułem zwrotu wpisu od skargi (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.