III SAB/Gd 183/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego adwokat A. K. o przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odmówić przywrócenia terminu.

Wyrokiem z dnia 16 listopada 2023 r. zapadłym w sprawie sygn. akt III SA/Gd 183/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W dniu 27 listopada 2023 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego wystąpiła z wnioskiem o sporządzenie oraz odręczenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. W dniu 7 grudnia 2023 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego zawiadomiła Sąd o zmianie adresu siedziby prowadzonej Kancelarii. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 grudnia 2023 r. W dniu 23 stycznia 2024 r., za pośrednictwem operatora pocztowego pełnomocnik skarżącego nadała przesyłkę zawierającą opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wnosząc o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, że z uwagi na ciężkie zachorowanie i kilkukrotne zabiegi operacyjne, które przeszła w okresie październik-grudzień 2023 r. nie wykonywała obowiązków zawodowych od dnia 13 października 2023 r. do dnia 12 stycznia 2024 r. Podjęcie obowiązków zawodowych miało mieć miejsce 15 stycznia 2024 r., jednak z uwagi na bardzo trudne warunki pogodowe pełnomocnik brała udział w kolizji pojazdu wraz z małoletnimi dziećmi i na dzień kolizji nie była w stanie dotrzeć do szkoły i pracy. Ostatecznie powrót do pracy miał miejsce 16 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podała, że we wrześniu 2023 r. doświadczyła gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia. W październiku 2023 r. doszło do konsultacji lekarskiej w trybie pilnym na SOR z zaleceniem konieczności wykonania planowanego zabiegu operacyjnego. Następnie, w wyniku gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia, nastąpiło przyjęcie do szpitala 13 października 2023 r. i wykonanie dwóch zabiegów operacyjnych. W toku rekonwalescencji, w dniu 11 grudnia 2023 r., doszło do kolejnego przyjęcia do szpitala i kolejnego zabiegu operacyjnego. Długość okresu, w którym pełnomocnik nie był w stanie podjąć obowiązków była trudna do przewidzenia z uwagi na przebieg leczenia, komplikacje, a także dodatkowe zachorowanie. Do wniosku o przywrócenie terminu wnioskodawczyni załączyła zanonimizowane kserokopie 3 kart informacyjnych, wiadomość potwierdzającą czasową niezdolność do pracy oraz formularz zgłoszenia szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Podkreślić należy, że dokonywanie czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej mierze terminami procesowymi, co ma służyć m.in. zdyscyplinowaniu stron, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.". Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może uchronić złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu musi być jednakże złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie z wnioskiem należy dokonać czynności, której nie dokonano w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie powyżej wskazane wymogi prawne, tj. gdy wnioskodawca złoży wniosek o przywrócenie terminu wraz z jednoczesnym dopełnieniem niedokonanej w terminie czynności oraz w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy w niedopełnieniu czynności, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przewrócenie terminu, która została wniesiona w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie i piśmiennictwie uprawdopodobnienie określa się jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, namiastka dowodu, bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, wyd. 6, Warszawa 2016, s. 437 i nast.). Przy ocenie zawinienia bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też - przeciwnie - wykazała się niedostateczną dbałością, przy czym to każdorazowo na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu. Przedmiotowy wniosek dotyczy terminu zastrzeżonego dla czynności złożenia w sądzie sporządzonej przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Termin ten, w świetle art. 177 § 4 p.p.s.a., jest taki sam jak w przypadku wnoszenia skargi kasacyjnej. Zgodnie zaś z art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W przedmiotowej sprawie doręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpisu ww. wyroku z dnia 16 listopada 2023 r. wraz z uzasadnieniem dokonano w dniu 22 grudnia 2022 r. Termin do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej upływał zatem z dniem 22 stycznia 2024 r. Przedmiotową opinię pełnomocnik skarżącego złożyła dzień później, tj. w dniu 23 stycznia 2024 r., a więc niewątpliwie z uchybieniem zastrzeżonego dla tej czynności terminu. W okolicznościach sprawy nie było zatem również wątpliwie dotrzymanie przez wnioskodawczynię siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu ani okoliczność dokonania wraz z wnioskiem uchybionej pierwotnie czynności. Ocenie podlegało jedynie uprawdopodobnienie okoliczności wskazującym na brak winy pełnomocnika w uchybieniu terminowi. Uzasadniając potrzebę przywrócenia uchybionego terminu wnioskodawczyni powołała się w tym kontekście na stan swojego zdrowia, który w październiku 2023 r. uległ pogorszeniu, co skutkowało kilkukrotną hospitalizacją. Pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, że w związku chorobą nie wykonywała obowiązków zawodowych od 13 października 2023 r. do 12 stycznia 2024 r. Z kolei planowany na 15 stycznia 2024 r. powrót do obowiązków zawodowych uległ przesunięciu o jeden dzień ze względu na zdarzenie losowe. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobniła w ten sposób braku winy w uchybieniu terminu do sporządzenia i złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Takich wniosków nie można bowiem wywieść z przywołanej argumentacji i załączonych na jej poparcie materiałów źródłowych. Poza ogólnikowym powołaniem się na stan zdrowia nie zostało bowiem wykazane, aby na danym etapie postępowania, tj. w trackie biegu przywracanego terminu, był on tego rodzaju, że faktycznie uniemożliwiał podejmowanie czynności procesowych. Wskazania wymaga, że choroba nie zawsze jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Dlatego powołanie się przed Sądem na tego rodzaju okoliczność wymaga wykazania, że była to taka choroba i miała ona miejsce w takim okresie, że uniemożliwiła ona terminowe działanie. W tym celu konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. W niniejszej sprawie okoliczności te nie zostały w żaden sposób wykazane. Z dołączonej do wniosku o przywrócenie terminu dokumentacji wynika bezspornie, że w ostatnich miesiącach wnioskodawczyni kilkukrotnie korzystała z opieki placówek służby zdrowia. W nocy z 20 na 21 września 2023 r. odbyła kilkugodzinną wizytę na szpitalnym oddziale ratunkowym, z kolei w dniach 13-17 października i 11-12 grudnia 2023 r. przebywała na oddziale chirurgii ogólnej. Nie powinno jednak ujść uwadze, że opisane leczenie miało miejsce jeszcze przed rozpoczęciem biegu uchybionego terminu (22 grudnia 2022 r.), a zatem nie może tłumaczyć zaistniałego uchybienia terminu. Poza tym do wniosku pełnomocnik skarżącego dołączyła też dokument, z którego wynika m.in., że: "Ubezpieczony K. A. (PESEL [...]) otrzymał zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy (seria i numer [...]) na okres 08.01.2024-12.01.2024" oraz formularz zgłoszenia szkody powstałej 15 stycznia 2024 r. Wymienione dokumenty potwierdzają jednak niemożność wykonywania obowiązków zawodowych jedynie w dniach 8-15 stycznia 2024 r. Okres ten nie pokrywa się zatem w pełni z okresem zastrzeżonym do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Oznacza to, że wcześniej, tj. w okresie od 22 grudnia 2023 r. do 5 stycznia 2024 r. (ostatni dzień roboczy), jak i po powrocie ze zwolnienia, tj. w okresie od 16 do 22 stycznia 2024 r., skarżąca miała sposobność sporządzenia i nadania w terminie przedmiotowej opinii. W ocenie Sądu, wyłom w wymiarze 6 dni roboczych w trzydziestodniowym terminie, na który składały się łącznie aż 22 dni robocze, nie uzasadnia sam w sobie przywrócenia terminu. Pomimo czasowej niezdolności do pracy pełnomocnik skarżącego dysponowała na tyle długim okresem czasu, że w ocenie Sądu należycie organizując pracę była w stanie sprostać ustawowemu terminowi. Poza tym za całkowicie gołosłowne należy uznać twierdzenie o niewykonywaniu obowiązków zawodowych w okresie od dnia 13 października 2023 r. do dnia 12 stycznia 2024 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że wbrew tej argumentacji, wnioskodawczyni jako pełnomocnik skarżącego podejmowała jednak czynności zawodowe. W dniu 27 listopada 2023 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego wystąpiła przecież z wnioskiem o sporządzenie oraz doręczenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku, z kolei w dniu 7 grudnia 2023 r. zawiadomiła Sąd o zmianie adresu siedziby prowadzonej kancelarii. Całkowicie przemilczana została przy tym kwestia ewentualnego zastępstwa w ramach prowadzonej kancelarii adwokackiej. Wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła w tym kontekście, że jej nieobecność skutkowała całkowitym zaprzestaniem w tym okresie prowadzenia obsługi prawnej. Oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu Sąd doszedł zatem do przekonania, że zawarte w jego uzasadnieniu okoliczności nie wyjaśniają jednoznacznie przyczyny uchybienia terminowi. Co istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia, zasadnicza część wyjaśnień pełnomocnika dotyczy okresu przed doręczeniem jej wydanego w sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem, z kolei twierdzenia o zaprzestaniu działalności (na okres trzech miesięcy) jawią się jako nieprawdziwe. Natomiast trwający nieco ponad tydzień okres nieobecności w pracy, który zakończył się na pięć dni roboczych przed upływem przedmiotowego terminu, nie może uprawdopodabniać braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminowi. Należy również zaznaczyć, że wnioskodawczyni jest profesjonalnym pełnomocnikiem, którego obowiązuje podwyższony miernik starannego działania. W tej sytuacji Sąd przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 16 listopada 2023 r. i zgodnie z tym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł w sentencji postanowienia.