Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SAB/Gd 218/26

III SAB/Gd 218/26 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2026-06-11

Wynik

Stwierdzono bezczynność postępowania

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
11 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor sądowy WSA Adam Osik (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi K. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dowódcę Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni w przedmiocie ustalenia prawa do dodatku służbowego 1. stwierdza, że Dowódca Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni na rzecz skarżącego K. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

K. S. w dniu 13 marca 2026 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Dowódcę Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni postępowania w przedmiocie ustalenia prawa do dodatku służbowego. Zarzucając organowi naruszenie art. 429 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r, poz. 825 ze zm.) oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy, wniósł o: 1. zobowiązanie organu do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 25.000 zł, pozostawiając ustalenie ewentualnej kwoty uznaniu Sądu, z uwagi na za przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność organu oraz powstanie wymiernych skutków finansowych i długotrwałe naruszanie prawa strony wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia skargi do dnia zapłaty; 4. nałożenie grzywny na organ zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej jako: "p.p.s.a." w celu wymuszenia należytego działania, zgodnego z przepisami prawa, 5. zasądzenie od organu kosztów postępowania. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 2 października 2025 r. wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania do Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej w sprawie procedowania dodatku służbowego z tytułu bezpośredniej obsługi statków powietrznych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1285). Jednocześnie wskazał zajmowane stanowiska służbowe, które objęte były prawem do dodatku specjalnego z tytułu bezpośredniej obsługi wojskowych statków powietrznych. W dniu 6 listopada 2025 r. Dowódca Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej przesłał do strony pismo polecające "przedstawienie aktualnych dokumentów nakazujących oraz uprawnień potwierdzających realizację zadań z zakresu nadzoru nad procesami obsługowymi, szkolenia specjalistycznego w procesie uzyskiwania uprawnień do obsługiwania statków powietrznych, zabezpieczenia, perspektywy pozyskiwania i użytkowania, zdatności do lotów i bezpieczeństwa lotów statków powietrznych." W dniu 17 listopada 2025 r., w odpowiedzi na ww. pismo, strona wskazała, że zgodnie ze Szczegółowym Zakresem Działania [...] Lotnictwa Morskiego, wprowadzonym Rozkazem Nr Z-95 Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej z dnia 16 września 2021 r., rozdział 3, w szczególności pkt 2, pkt 3 ppkt 3,4 i 9 oraz pkt 4 ppkt 2 realizuje zadania na zajmowanym stanowisku oznaczonym cechą korpusu osobowego sił powietrznych - 22 oraz cechą grupy osobowej inżynieryjno-lotniczej- J, w zakresie wskazanym w ww. rozporządzeniu. Na powyższe organ nie udzielił odpowiedzi. W dniu 15 grudnia 2025 r. strona skierowała do organu pismo w przedmiocie procedowania dodatku służbowego zgodnie z ww. rozporządzeniem, a w szczególności poprosiła o informację co do statusu sprawy, etapu na którym znajduje postępowanie administracyjne oraz przewidywanego terminu jego zakończenia. Na powyższe strona nie otrzymała odpowiedzi. Z uwagi na brak działania organu skarżący w dniu 14 stycznia 2026 r. wystąpił po raz kolejny do organu z prośbą o udzielenie informacji, z jakich powodów do dnia sporządzenia wystąpienia postępowanie nie zostało podjęte, mimo, że we wcześniejszych pismach Strona podała okoliczności faktyczne niezbędne do ustalenia prawa do przedmiotowego dodatku. Na powyższe Strona nie otrzymała odpowiedzi. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 439 ust. 11 ustawy o obronie Ojczyzny oraz rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy zawodowych (t.j. z. Dz. U. z 2025 r. poz. 786), żołnierz otrzymuje dodatek z mocy prawa po spełnieniu określonych przesłanek, a jego przyznanie ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organ powinien aktywnie ustalić prawo strony i wydać stosowne rozstrzygnięcie. W przedmiotowej sprawie strona wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. W ocenie strony, organ posiadał i nadal posiada umocowanie oraz wszelkie dane do przeprowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie, zarówno na wniosek strony oraz z urzędu, a wykazuje się nader niezrozumiałą biernością. W dniu 23 stycznia 2026 r. strona, na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.) - dalej jako "k.p.a." wystąpiła do organu II instancji ze skargą na bezczynność organu pierwszej instancji oraz przewlekłe prowadzenie postępowania. W dniu 28 stycznia 2026 r. strona otrzymała do wiadomości stanowisko Dowódcy BLMW co do złożonego przez stronę ponaglenia. Z uwagi na fakt, iż z treści ww. pisma nie wynikało przekazanie ponaglenia wraz z załącznikami, strona dosłała przedmiotowe dokumenty do organu II instancji w trosce o jak najszybsze rozpatrzenie sprawy. Organ II instancji, po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę ponaglenia, ustalił, że cyt. "Analiza przesłanych dokumentów, w świetle obowiązujących w tym zakresie terminów do załatwienia sprawy, jednoznacznie wykazała, że bieg terminu, od którego należy liczyć termin na załatwienie sprawy przypada na dzień 02.10.2025 r.. tj. dzień, w którym Pana wniosek wpłynął do siedziby Dowódcy BLMW. " Ponadto stwierdził, że cyt. "oceniając z kolei charakter przewlekłości z jaką mamy do czynienia w Pana sprawie, stwierdzić należy, ii nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa." W dniu 25 lutego 2026 r. strona zwróciła się do organu o wskazanie terminu zakończenia postępowania oraz wydania decyzji w przedmiocie prawa do dodatku służbowego. W dniu 2 marca 2026 r. do JW. [...] wpłynęło zawiadomienie organu o wszczęciu postępowania z dniem 25 lutego 2026 r. cyt. " zgodnie z poleceniem Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych" w sprawie przyznania dodatku służbowego o charakterze stałym." W związku z nieprawidłowym wskazaniem daty wszczęcia postępowania administracyjnego, potwierdzonej ponadto wystąpieniem organu II instancji z dnia 23 lutego 2026, strona wystąpiła do Organu z pismem dotyczącym wskazania prawidłowej daty wszczęcia postępowania administracyjnego. W dniu 11 marca 2026 r. strona otrzymała od organu pismo polecające pilne przesłanie zakresu obowiązków zastępcy dowódcy bazy, ze wskazaniem, że decyzja zostanie wydana po otrzymaniu ww. zakresu obowiązków. Jednocześnie, organ nie skorygował daty wszczęcia postępowania administracyjnego. W dniu 12 marca 2026 r. strona przesłała odpowiedź wskazując, że żądany zakres obowiązków znajduje się w posiadaniu organu, gdyż został przesłany za pismem nr wych. 1899/23 z 3 kwietnia 2023 r. jako załącznik do meldunku o objęciu obowiązków. Strona wskazała ponadto, że oryginał ww. dokumentu winien znajdować się w teczce akt personalnych. Tym samym, w opinii strony wzywanie do przedłożenia dokumentów będących w posiadaniu organu wskazuje na podjęcie działań pozornych, nie prowadzących do merytorycznego rozpoznania sprawy. Stanowisko strony znajduje także potwierdzenie w wystąpieniu Dowódcy Generalnemu RSZ z dnia 23 lutego 2026 r., zgodnie z którym cyt. "Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone [...] w oparciu o fakty i dowody [...] znane organowi z urzędu". Tym samym, w niniejszej sprawie organ posiada dany dokument od 3 kwietnia 2023 r., a zatem powinien dysponować wiedzą dotyczącą czynności realizowanych przez zastępcę dowódcy bazy. Nie są stronie znane okoliczności, z powodu których do tej pory nie zapadło w danej sprawie rozstrzygnięcie, bowiem zgodnie z art. 61 § 3 KPA datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce w dniu 2 października 2025 r. Jednocześnie podniósł, że do chwili obecnej, mimo złożonego ponaglenia i jego rozstrzygnięcia przez organ II instancji, strona nie tylko nie otrzymała zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie, lecz nadal są kontynuowane działania mające charakter pozornych, celem nieuzasadnionego przedłużania trwającego postępowania. W konsekwencji, w wyniku działania organu strona poniosła ujemne skutki finansowe. Gdyby dodatek został przyznany w terminie, tj. z dniem 2 października 2025 r., strona otrzymywałaby świadczenie w wysokości 1.200,00 zł miesięcznie oraz zwiększeniu uległoby także dodatkowe uposażenie roczne za rok 2025. Oznacza to, że za okres od października 2025 r. do dnia dzisiejszego (10.2025-03.2026) Strona została pozbawiona świadczenia w łącznej kwocie ok. 8.000,00 zł, co stanowi realną i wymierną stratę finansową wynikającą z nieprawidłowego działania organu. Skarżący podkreślił, że powyższa kwota wynika wyłącznie z opóźnienia organu, a zatem stanowi bezpośredni skutek jego działania, który powinien zostać uwzględniony przy rozpatrzeniu niniejszej skargi. Ponadto, organ II instancji w rozpatrzeniu ponaglenia z dnia 23 lutego 2026 r. stwierdził, że "[...] organ rozpatrujący Pana wniosek - pomijając fakt, iż postępowanie w takich sprawach jest prowadzone z urzędu - uchybił normom określającym czas załatwienia sprawy [...]. Ustalono bowiem, że organ od momentu otrzymania wniosku ani razu nie poinformował Pana o niedochowaniu terminów wskazanych w art. 35 k.p.a., [...] nie mówiąc już o tym, że w zasadzie w ogóle nie wskazał usprawiedliwionych podstaw takiego postępowania." Powyższe oznacza, że do wszczęcia postępowania nie był konieczny wniosek strony, gdyż postępowanie to winno toczyć się z urzędu. Oznacza to, że organ posiadał pełną kompetencję i obowiązek podjęcia czynności z urzędu, niezależnie od inicjatywy strony. Pomimo tego, przez długi czas nie podejmował działań wymaganych przepisami k.p.a. W kontekście całokształtu sprawy takie działanie organu sprawia wrażenie celowego utrudniania skarżącemu realizacji przysługujących praw, co doprowadziło do powstania negatywnych dla niego skutków finansowych oraz nieuzasadnionego przedłużania postępowania. Tym samym mając na uwadze czas trwania postępowania oraz negatywne konsekwencje dla strony żądana suma pieniężna posiada uzasadnienie. W odpowiedzi na skargę Dowódca Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ wskazał, że w dniu 2 października 2025 r. otrzymał od skarżącego, wiadomość o następującej treści: "w związku z wejściem w życie rozporządzenia melduję, że na dzień 1.10.2025r. zajmowałam następujące stanowiska służbowe, które objęte były prawem do dodatku specjalnego z tytułu wykonywania bezpośredniej obsługi statków powietrznych". Wskazaną wiadomość organ przyjął jako meldunek. W dniu 28 stycznia 2026 r. organ udzielił odpowiedzi w tym zakresie. Na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązuje zasada, że pismo ocenia się według treści, a nie formy czy nazwy. Oznacza to, że nawet jeśli coś nazywa się "meldunkiem", może być potraktowane jako wniosek, jeżeli zawiera żądanie załatwienia sprawy. Przedstawiona powyżej treść wiadomości przekazuje fakty o zajmowanych stanowiskach służbowych. Nie zawiera żądania ani prośby o przyznanie dodatku, zmianę decyzji czy rozpoczęcie postępowania. Wobec powyższego zdaniem organu nie był wnioskiem w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a., wnioskiem jest każde żądanie skierowane do organu w sprawie indywidualnej. Meldunek nie wywołuje obowiązku wszczęcia postępowania ani nie rodzi zarzutu bezczynności, bo organ nie ma obowiązku w trybie k.p.a. "rozpatrzenia meldunku". Mimo tego, organ zobowiązał skarżącego do przestawienia dokumentacji potwierdzającej wykonywanie czynności z zakresu nadzoru nad procesami obsługowymi, szkolenia specjalistycznego w procesie uzyskiwania uprawnień do obsługiwania statków powietrznych, zabezpieczenia, perspektywy pozyskiwania i użytkowania, zdatności do lotów i bezpieczeństwa lotów statków powietrznych. Do dnia wydania decyzji takich dokumentów organ nie otrzymał. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, że organ dopuścił się bezczynności, albowiem podejmował on czynności procesowe zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy, co wyklucza stan całkowitego zaniechania działania. Nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia przewlekłości postępowania, gdyż czynności organu były podejmowane w sposób adekwatny do charakteru sprawy oraz w odstępach czasowych uzasadnionych koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 Kodeks postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że ocena przewlekłości nie może abstrahować od stopnia skomplikowania sprawy, zakresu materiału dowodowego oraz konieczności współdziałania z innymi podmiotami. W konsekwencji należy uznać, że organ prowadził postępowanie w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, a ewentualny czas jego trwania nie przekraczał granic niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Dowódca Brygady wydał w dniu 20 marca 2026r. decyzję odmawiającą przyznania skarżącemu dodatku służbowego. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że organ pozostaje w bezczynności. Podkreślenia wymaga fakt, że podstawowym celem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego lub na bezczynność organu administracji publicznej jest zdyscyplinowanie tego organu przez zwalczanie niepożądanego stanu, pod postacią braku należytej aktywności organu oraz braku odpowiedniej dynamiki w ramach podejmowanych czynności. Twierdzenia skarżącego, jakoby organ pozostawał w bezczynności, pozostają całkowicie bezpodstawne i stoją w sprzeczności z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych. W judykaturze jednoznacznie przyjmuje się, że o bezczynności można mówić wyłącznie w sytuacji całkowitego braku podejmowania czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie organ prowadził postępowanie w sposób ciągły i aktywny, podejmując szereg czynności, w tym kierując do strony oraz innych podmiotów stosowne pisma Bezczynność organu zachodzi tylko wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie. W konsekwencji już samo podejmowanie czynności wyklucza możliwość przypisania organowi bezczynności. Kierowanie pism do strony, wzywanie do uzupełnienia braków świadczy o realnym prowadzeniu postępowania, a nie o bezczynności organu. W niniejszej sprawie organ działał w sposób ciągły, podejmując adekwatne i konieczne czynności. W konsekwencji skarga w tym zakresie jest nie tylko bezzasadna, ale również oczywiście sprzeczna z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, co uzasadnia jej oddalenie w całości. W orzecznictwie konsekwentnie wskazuje się, że czas trwania postępowania musi być oceniany przez pryzmat jego charakteru oraz realiów sprawy. W tych okolicznościach nie sposób przypisać organowi bezczynności. Zdaniem organu żądanie przyznania odszkodowania w kwocie 25 000 zł jest całkowicie bezpodstawne i nie znajduje żadnego oparcia ani w stanie faktycznym, ani w obowiązujących przepisach. Zgodnie z art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie sumy pieniężnej ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania rażącego naruszenia prawa przez organ oraz rzeczywistej dolegliwości po stronie skarżącego. Suma pieniężna nie ma charakteru odszkodowawczego w sensie cywilnoprawnym, lecz pełni funkcję dyscyplinującą i kompensacyjną. W przedmiotowej sprawie brak jest jakiegokolwiek rażącego naruszenia prawa. Skarżący nie wykazał żadnej realnej szkody ani dolegliwości. Co więcej, w orzecznictwie podkreśla się, że przyznanie sumy pieniężnej nie może prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia strony. Skarżący błędnie przyjął, że po złożeniu meldunku w dniu 2 października 2025r. tego dnia Dowódca Brygady MW wydałby decyzję o przyznaniu dodatku. Kwestia owego dodatku była poruszana na odprawach, gdzie Dowódca wyjaśniał, że na chwilę obecną nie ma podstaw prawnych do przyznania przedmiotowego. Skarżący, wezwany do udzielenia informacji, czy w związku z decyzją wydaną przez Dowódcę Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni w dniu 20 marca 2026 r., podtrzymuje swoją skargę, czy ja cofa, w piśmie z dnia 28 kwietnia 2026 r., oświadczył, że podtrzymuje skargę. Wskazał, że postępowanie w sprawie ustalenia prawa do dodatku służbowego było przedmiotem badania pod kątem bezczynności i przewlekłości na podstawienia wniesionego przez niego ponaglenia przez organ II instancji, który wydal rozstrzygniecie w danej sprawie. W dniu 23 stycznia 2026 r. na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 KPA wystąpił do Dowódcy Generalnego RSZ (jako organu II instancji) ze skargą na bezczynność Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w swojej sprawie. Zgodnie z rozstrzygnięciem organu II instancji cyt. "Analiza przesłanych dokumentów, w świetle obowiązujących w tym zakresie terminów do załatwienia sprawy, jednoznacznie wykazała, że bies terminu, od którego należy liczyć termin na załatwienie sprawy przypada na dzień 02.10.2025 r.. tj. dzień, w którym Pana wniosek wpłynął do siedziby Dowódcy BLMW. W realiach tej sprawy przekroczenie terminu jest znaczne i bezsporne, bowiem wniosek nie został rozpatrzony w wyznaczonym do tego kodeksowym terminie zaś rażące opóźnienie w podjęciu przez organ rozstrzygnięcia jest oczywiste i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia." Ponadto stwierdził, że cyt. "oceniając z kolei charakter przewlekłości z jaką mamy do czynienia w Pana sprawie, stwierdzić należy, iż nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa." W dniu 25 lutego 2026 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o wskazanie terminu zakończenia postępowania oraz wydania decyzji w przedmiocie prawa do dodatku służbowego, na co odpowiedzią było wszczęcie postępowania z dniem 25 lutego 2026 r., a toczącego się już od 2 października 2025 r. Twierdzenia organu I instancji co do prowadzenia postępowania w sposób ciągły i aktywny, przy rzekomym podejmowaniu szeregu czynności, w tym kierowaniu pism do strony i innych podmiotów, nie znajdują odzwierciedlenia w zapadłym rozstrzygnięciu. Porównując zestawienie kierowanych pism przez stronę do organu I instancji (9 pism) i odwrotnie (3 pisma), zauważyć można, iż to strona wykazała się o wiele większą aktywnością w prowadzonym postępowaniu administracyjnym aniżeli organ. Zdaniem skarżącego, podejmowanie działań pozornych, w tym żądanie od strony dokumentów będących w posiadaniu organu, a których treść nie wybrzmiała w uzasadnieniu w doręczonej decyzji administracyjnej, ma charakter celowego unikania załatwienia sprawy. Tym samym budzi uzasadnioną obawę, że bez nałożenia na organ środków dyscyplinujących, organ I instancji nadal nie będzie respektować obowiązujących przepisów prawa. Wskazać należy, iż organ udowodnił, że nie respektuje rozstrzygnięć organu wyższej instancji. Doręczona decyzja Nr 30/2026 Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej nie jest ostateczna z uwagi na wniesione od niej odwołanie, które jest w trakcie rozpatrzenia. Skarżący uważa, że nie posiada gwarancji, iż organ I instancji, w sytuacji przekazania jemu sprawy do ponownego rozpoznania, zastosuje się do wskazań organu II instancji skoro, w świetle przedstawionych wyżej faktów, ich nie uwzględnia. Powyższe rozbieżności nie mają charakteru incydentalnego, lecz dotyczą podstawowych elementów stanu faktycznego sprawy, co podważa wiarygodność organu I instancji w tym zakresie. Bez znaczenia dla oceny sprawy pozostaje podnoszona przez organ I instancji okoliczność szybkiego wydania decyzji (w terminie 3 dni), skoro nastąpiło to z naruszeniem podstawowych obowiązków procesowych, w tym prawa strony do zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Skarga na bezczynność została wniesiona w dniu 13 marca 2026 r., a więc przed doręczeniem decyzji stronie (t.j. 25 marca 2026 r.), a zatem powinna zostać rozpoznana merytorycznie w zakresie bezczynności i przewlekłości organu I instancji. Organ administracji publicznej zobowiązany jest do wydania rozstrzygnięcia z uwagi na prowadzenie postępowania administracyjnego, a nie wskutek wniesienia skargi przez stronę. Wskazał ponadto, że wbrew stanowisku organu w niniejszej sprawie skarżący nie dochodzi odszkodowania, podtrzymując jednocześnie wniosek o zastosowanie środków przewidzianych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca wniosła w dniu 23 stycznia 2026 r. ponaglenie w związku z bezczynnością i przewlekłością organu domagając się wydania rozstrzygnięcia w sprawie wywołanej złożonym wnioskiem, powołując się na art. 37 k.p.a., warunkujący dopuszczalność skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z pisma wynika, że wnioskodawca kwestionuje brak działania organu oraz brak wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy. Zarzucono także organowi przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 (tj. w razie stwierdzenie bezczynności lub przewlekłości postępowania), może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Wskazać należy, że w przypadku rozpoznawania skargi na bezczynność organu lub przewlekłość postępowania, sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji, bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji. Wynika to z tego, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, że niezależnie od tego, czy zostanie stwierdzona bezczynność, czy przewlekłość prawne konsekwencje są takie same oraz z tego, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., co do zasady, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. wyroki NSA z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt II OSK 871/22; z dnia 17 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 3990/19 oraz postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2317/19). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu sprawy strony skarżącej, a także przewlekłego prowadzenia postępowania. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada szybkości, której istota sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (tak też J. Borkowski, Prawne problemy bezczynności, s. 98.). Dopełnieniem tej zasady jest art. 35 k.p.a., który w § 1 zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Ponadto, na podstawie art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Bezczynność jest zatem stanem, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, ewentualnie terminu wskazanego na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., rozstrzygniecie nie zostało wydane. Należy zatem wskazać, że skoro wniosek z dnia 2 października 2025 r. wszczynający postępowanie wpłynął w tym dniu do organu I instancji, to w świetle art. 35 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 61 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy objętej wnioskiem powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, tj. do dnia 2 grudnia 2025 r. Interpretacja treści wniosku jako wyłącznie meldunku o określonych faktach przedstawiona przez organ pierwszej instancji nie zasługuje na uwzględnienie. Pismo skarżącego jednoznacznie wskazuje, że jego przedmiotem skarżący uczynił "procedowanie dodatku służbowego z tytułu bezpośredniej obsługi statków powietrznych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1285)". Sąd uznał, że tak sformułowany przedmiot pisma jednoznacznie wskazywał na intencję skarżącego, który swym wnioskiem zamierzał wszcząć postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania określonego rodzaju dodatku służbowego. Postępowania organu nie sposób zaakceptować w świetle zasady, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Z tego przepisu wynika, że organ jest związany żądaniem strony, a treść tego żądania wyznacza rodzaj sprawy, będącej przedmiotem postępowania. W judykaturze sygnalizuje się, że ustalenie rzeczywistej woli osoby, od której wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego pochodzi jest obowiązkiem organu (tak WSA w Rzeszowie w wyroku z 25 września 2024 r., II SA/Rz 677/24). Podnosi się również. że uprawnienie do określenia żądania, w razie wątpliwości sprecyzowania żądania należy wyłącznie do strony, a nie do sfery oceny organu. Organ nie może zatem wyręczyć strony i zdecydować za nią, w jakim przedmiocie będzie toczyć się postępowanie zainicjowane jej podaniem (zob. wyrok WSA w Krakowie z 12 września 2024 r., III SAB/Kr 40/24). Jak wyjaśniono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2024 r., II OSK 2443/22 o przedmiocie postępowania administracyjnego przesądza regulacja zawarta w przepisach materialnego prawa administracyjnego i przepis art. 61 § 1 k.p.a. musi być zatem interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego. Niewątpliwie na taką interpretację pisma winien był mieć wpływ fakt wejścia w życie z dniem 1 października 2025 r., wymienionego w treści wniosku skarżącego, rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, które wprowadziło nowy rodzaj dodatku służbowego z tytułu zajmowania określonego stanowiska służbowego. Zbieżność daty wejścia w życie rozporządzenia oraz daty złożenia przez skarżącego pisma z 2 października 2025 r. pozwala na jednoznacznie odczytanie woli skarżącego, jako żądania wszczęcia postępowania o przyznanie dodatku służbowego wprowadzonego nowelizacją rozporządzenia. Jednocześnie - zgodnie z art. 439 ust. 1 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny - żołnierze zawodowi otrzymują następujące dodatki do uposażenia zasadniczego dodatek służbowy - za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych. Jak zaś wynika z art. 439 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny dodatki do uposażenia przyznaje, w drodze decyzji, organ, o którym mowa w art. 470. Z brzmienia ww. przepisów, należy wywieść, że postępowanie w przedmiocie przyznania dodatku służbowego, w tym również dodatku, przewidzianego w § 27 ust. 6b rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2025 r., poz. 786 ze zm.), jest postępowaniem administracyjnym, kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej, wszczynanym co do zasady z urzędu w przypadku spełnienia przez żołnierza zawodowego przesłanek ustawowych przyznania dodatku. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sytuacji zatem, gdy do organu wpłynął wniosek skarżącego, rzeczą organu było potraktowanie wniosku jako impulsu do wszczęcia postępowania z urzędu. Zarówno jednak w terminie miesiąca, jak i dwóch miesięcy, od dnia wpływu wniosku skarżącego organ nie wszczął postępowania, ani też nie zakończył postępowania w sposób przewidziany prawem, tj. przez wydanie decyzji administracyjnej. Ponadto tylko w tym terminie, organ mógł też skutecznie "przedłużyć" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. Organ terminu tego jednak nie przedłużył, wydając w dniu 20 marca 2026 r. decyzję, co nastąpiło po dwóch miesiącach po wpływie do tego organu ponaglenia, oraz po wpływie do Sądu, za pośrednictwem, organu skargi na bezczynność w dniu 13 marca 2026 r. Skoro upłynął termin rozpoznania sprawy wynikający z art. 35 k.p.a., to Sąd stwierdził, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Bezczynność polega na niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie, nawet wówczas gdy organ podejmuje w toku postępowania pewne czynności w sprawie. Ustawodawca przewidział bowiem, że czas miesiąca, a w sprawach skomplikowanych - dwóch miesięcy, jest czasem wystarczającym do załatwienia sprawy administracyjnej, z tym zastrzeżeniem, że organowi przysługuje uprawnienie do uzasadnionego okolicznościami sprawy przedłużenia terminu załatwienia sprawy. Również zatem w przypadku podejmowania pewnych czynności w postępowaniu, jeżeli termin załatwienia sprawy upłynął, organ popada w stan prawnej bezczynności. Z kolei pojęcie "przewlekłości postępowania" wprowadzone zostało do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.) i obowiązuje od 11 kwietnia 2011 r. Celem nowelizacji było usprawnienie postępowania administracyjnego poprzez stworzenie możliwości zaskarżenia nie tylko samej bezczynności organu administracji publicznej, ale również prowadzenia przez te organy postępowania w sposób przewlekły. Przewlekłość postępowania, określona w art. 37 § 1 k.p.a. oraz w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu". Wynika to obecnie z treści art. 37 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, zapadłym jeszcze przed nowelizacją k.p.a. wskazał, że "Dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, zauważyć trzeba, iż nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dodanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagać będzie reinterpretacji pojęcia »bezczynności«, poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie »przewlekłego prowadzenia postępowania« należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (...), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (...). Pojęcie »przewlekłość postępowania« obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Tak wyodrębniona skarga na przewlekłość postępowania dotyczyć będzie sytuacji innych niż formalna bezczynność organu (...)." (zob. też wyrok WSA w Warszawie z 17 grudnia 2014 r., sygn. VII SAB/Wa 62/14). Z kolei NSA w wyroku z 5 lutego 2015 r., sygn. II GSK 2038/13, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ może być spowodowane różnymi okolicznościami. Zaistnieje zarówno w sytuacji, gdy będzie można organowi postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się w rozsądnym terminie, jak również, kiedy będzie można postawić zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania może być także uznana nieporadność organu, kiedy z naruszeniem przepisu art. 12 § 1 k.p.a. nie działa on w sprawie wnikliwie i szybko, a podejmuje czynności i środki dowodowe nieadekwatne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Co do zasady orzecznictwo to zachowuje aktualność również obecnie. Obowiązek działania sprawnie jest elementem prawa do tzw. dobrej administracji, która jest zasadą prawa unijnego. W ustawodawstwie polskim znajduje ona odzwierciedlenie m. in. w Kodeksie postępowania administracyjnego, a mianowicie w cytowanych już wyżej przepisach art. 35 § 1-5 k.p.a. wprowadzających szczegółowe regulacje dotyczące terminów załatwiania spraw. Jak wskazano, nie budziło wątpliwości Sądu, że w rozpoznawanej sprawie doszło do bezczynności, ponieważ sprawy nie rozpoznano w terminie, zwłaszcza bez zbędnej zwłoki. Postępowanie prowadzone było jednocześnie przewlekle, gdyż prowadzono je dłużej, niż było to niezbędne do załatwienia sprawy. Po zapoznaniu się z nadesłanymi wraz ze skargą aktami sprawy Sąd stwierdził, że czas trwania postępowania z wniosku strony skarżącej przekroczył rozsądne granice, przy uwzględnieniu podejmowanych czynności, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Organ zaś nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w ustawowym terminie. Czynności wyjaśniające były prowadzone w sposób opieszały, nie nastawiony na sprawne zakończenie postępowania. Brak było wystarczającej koncentracji czynności proceduralnych. Podkreślić bowiem należy, że na wniosek skarżącego z 2 października 2025 r. organ zareagował dopiero pismem z 6 listopada 2025 r. wzywając skarżącego do przedstawienia aktualnych dokumentów nakazujących oraz uprawnień potwierdzających realizację zadań z zakresu nadzoru nad określonymi procesami. Po udzieleniu przez skarżącego w dniu 17 listopada 2025 r. odpowiedzi na ww. pismo organ nie podejmował dalszych czynności w sprawie, podczas gdy skarżący pismami z 15 grudnia 2025 r. i z 14 stycznia 2026 r. zwracał się o informację, na jakim etapie procedowania znajduje się sprawa, zaś w dniu 23 stycznia 2026 r. wniósł ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. do organu wyższego stopnia. Wskazać należy na stanowisko organu zawarte w piśmie z dnia 28 stycznia 2026 r. skierowanym do organu wyższego stopnia, w którym ustosunkowując się do treści ponaglenia, organ wyjaśnił, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów objętych wezwaniem z 6 listopada 2025 r. Zdaniem Sądu w takiej sytuacji organ powinien dokonać oceny materiału dowodowego sprawy w takim kształcie w jakim się on znajdował i rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji administracyjnej. Tymczasem organ, po skierowaniu w dniu 25 lutego 2026 r. do skarżącego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie przyznania dodatku służbowego o charakterze stałym, dopiero pismem z 11 marca 2026 r. wezwał skarżącego do nadesłania kopii zakresu obowiązków na zajmowanym przez skarżącego stanowisku służbowym. Do przewlekłości postępowania dochodzi – jak wyżej wspomniano – w przypadku prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Przewlekłość postępowania może również polegać na tym, że organ prowadzący postępowanie nie dąży do koncentracji czynności dowodowych. W świetle okoliczności niniejszej sprawy, oczywistym jest, że z takim przypadkiem mamy do czynienia. Sąd podzielił zatem stanowisko skarżącego, że Dowódca Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej w Gdyni dopuścił się bezczynności oraz przewlekle prowadził przedmiotowe postępowanie. Skoro w rozpoznawanej sprawie organ rozpoznał sprawę decyzją z 20 marca 2026 r., należało odstąpić od zobowiązania organu do jej rozparzenia. Przystępując do oceny, czy stwierdzona bezczynność oraz przewlekłość miały charakter rażący wskazać należy, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, za rażące naruszenie prawa uznaje się stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., II OSK 468/13; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13). Sąd podziela pogląd, który rażące naruszenie prawa w rozumieniu powyższego przepisu odnosi do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 879/20). W orzecznictwie podkreśla się także, że kwalifikacja naruszenia jako rażącego naruszenia prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należy, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania w zakresie obowiązków organu w zakresie sprawnego prowadzenia postępowania celem załatwienia sprawy. Chociaż nie znajduje usprawiedliwienia sposób procedowania organu, który podejmował czynności w znacznych odstępach czasu, co ostatecznie wpłynęło na przekroczenie ustawowego terminu załatwienia sprawy, to jednak Sąd dostrzega, że decyzja została wydana przed rozpoznaniem skargi na bezczynność, samo przekroczenie terminu nie było znaczne, skoro trwało ono ponad 5 miesięcy (niektóre postępowania administracyjne toczą się nawet kilka lat, więc nie mogą być kwalifikowane tak samo), a stanowisko organu co do kwalifikacji pisma skarżącego z 2 października 2025 r. jako meldunku, choć błędne, wynikało z nieprawidłowej interpretacji, nie zaś ze złej woli organu, zaś materia sprawy zakończonej decyzją stanowiła zagadnienie nowe, wynikające ze zmiany przepisów wprowadzającej nowy rodzaj dodatku służbowego, którego przyznania skarżący się domaga. Zdaniem Sądu powyższe uwarunkowania stanowią okoliczności przemawiające za uznaniem, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Trudno bowiem w takich realiach sprawy zarzucić organowi świadome lekceważenie organ przepisów prawa związanych z szybkością prowadzenia postępowania. W konsekwencji powyższych uwag Sąd, przy uwzględnieniu faktu wydania przez organ decyzji po wniesieniu skargi, a przed wydaniem wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1. sentencji wyroku, stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Sąd nie znalazł uzasadnienia dla uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 zd. 2 p.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej od organu określonej sumy pieniężnej stanowi w istocie nie tyle sankcję za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W tej mierze strona nie odwołała się do żadnych szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, a jedynie wskazała, że na skutek opóźnienia w rozpoznaniu wniosku poniosła realną i wymierną stratę finansową na skutek pozbawienia objętego wnioskiem świadczenia, a także na skutek braku zwiększenia dodatkowego uposażenia rocznego za 2025 r. Z art. 149 § 2 p.p.s.a. w żadnym razie jednak nie wynika, że suma pieniężna ma być przyznawana w celu zrekompensowania poniesionej przez stronę szkody, czy to majątkowej, czy niemajątkowej. Jest to środek prawny odrębny od instytucji odszkodowania i zadośćuczynienia, przewidzianych w prawie cywilnym. Sąd administracyjny nie bada więc, czy na skutek opieszałości lub braku działania organu, skarżący poniósł szkodę, lecz "ocenia jedynie wartość uciążliwości, z którymi musi borykać się skarżący w obronie swojego interesu prawnego oraz skalę jego bezsilności, wywołanej świadomym odwlekaniem terminu załatwienia sprawy" (Jan Paweł Tarno, Suma pieniężna jako środek dyscyplinujący w postępowaniu sądowo-administracyjnym, System Informacji Prawnej LEX). Sąd uznał, że wobec braku zakwalifikowania stwierdzonej bezczynności oraz przewlekłości postępowania organu jako rażąco naruszających prawo, niewielkiego przekroczenia przepisów i finalnego załatwienie sprawy oraz podejmowania czynności w toku postępowania w sposób opieszały z przyczyn związanych z błędną interpretacją intencji skarżącego, nie zaś z uwagi na złą wolę organu, brak było podstaw do przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej. Odnośnie natomiast wymierzenia organowi grzywny, to w orzecznictwie podnosi się, że celem grzywny jest oddziaływanie mobilizujące i represyjne, bowiem grzywna ma stanowić karę za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Jest ona dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub racjonalnie nieuzasadnionego braku działań w sprawie (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2024 r. III SAB/Gl 124/24; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2024 r. II SAB/Wr 195/24). Podnosi się także, iż możliwość wymierzenia organowi grzywny i zasądzenia sumy pieniężnej, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem sądu administracyjnego nie zaś obowiązkiem. Jak wynika z ww. przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.p.p.s.a. Skoro przepis stanowi, że "sąd może" przyznać sumę pieniężną, a nie, że "sąd przyznaje" sumę pieniężną, to do wyłącznej oceny sądu pozostaje czy w okolicznościach sprawy zasadne było zastosowanie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd nie twierdził potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci grzywny – zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a., o co wnioskowano w skardze. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek może być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji (bądź przyznania na rzecz strony sumy pieniężnej, albo ich obydwu) organ nadal nie załatwi sprawy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zaszła z uwagi na stosunkowo niezbyt długi okres bezczynności i przewlekłości oraz fakt, że postępowanie zostało zakończone. Zasadniczy cel, jakim było wydanie decyzji został zrealizowany w dniu 20 marca 2026 r., co powodowało brak podstaw do wymierzania organowi grzywny. Dlatego też Sąd, skargę w zakresie sformułowanych w skardze żądań przyznania stronie sumy pieniężnej oraz wymierzenia organowi grzywny oddalił, o czym – na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł w pkt. 2. sentencji wyroku. O kosztach postępowania (na które składa się 100 zł wpisu od skargi) Sąd orzekł (w pkt. 3. sentencji wyroku) na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 kwietnia 2026
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi 658
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Adam Osik /sprawozdawca/ Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/ Jolanta Sudoł

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny