III SAB/Gl 206/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2024 r. sprawy ze skargi Organizacji [...] w B. na bezczynność Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, 2) umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w B. do rozpoznania wniosku z dnia 16 stycznia 2024 r. , 3) zasądza od Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Organizacja [...] w B.– dalej strona, skarżąca- złożyła do Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Szkoleniowego w B.– dalej organ - wniosek z dnia 16 stycznia 2024r. udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1. Co było przyczyną dezorganizacji pracy egzaminatorów oraz zaburzenia procesu egzaminowania dnia 18.12.2023r. 2. Jaka ilość egzaminów praktycznych i teoretycznych nie odbyła się tego dnia z przyczyn "ośrodka egzaminowania" o wyznaczonym/zaplanowanym czasie widniejącym w planie egzaminów 3. Jaka liczba kandydatów zaplanowanych na egzaminy teoretyczne i praktyczne została przeplanowana na inne dni bądź godziny (na koszt WORD)? 4. Czy o powyższym zdarzeniu został poinformowany Marszałek Województwa [...] podając iż żądaną informację należy przesłać w formie elektronicznej na adres [...] Organ w odpowiedzi na wniosek w dniu 21 lutego 2024 r. poinformował Stronę, iż w związku z wypadkiem drogowym w dniu 18 grudnia 2023 r., w którym brało udział kilka pojazdów na drodze S-1 oraz na drodze powiatowej Z. – B. ruch pojazdów na tych drogach został wstrzymany na okres ok. 3 godzin. W korku utknęli egzaminator nadzorujący oraz inni egzaminatorzy. Ze względu na brak osób z uprawnieniami do wykonywania niektórych czynności w [...] WORD, w trybie awaryjnym został wezwany informatyk, który pełną sprawność systemu uruchomił przed godziną 8.00. W wyniku tej sytuacji, w tym dniu na koszt WORD zostały przesunięte egzaminy z godzin 7.00-7.30 na późniejsze godziny. W zależności od wniosków i decyzji osób egzaminowanych uzgodniono również inne terminy egzaminowania. W związku ze spóźnieniem również osób egzaminowanych niektóre wnioski o przesunięcie terminu zostały rozpatrzone pozytywnie. O powyższym zdarzeniu nie informowano Marszałka Województwa. Następnie w związku z pismem strony z dnia 23 lutego 2024r. organ uzupełniająco poinformował, że w dniu 18 grudnia 2023 r. w związku z wypadkiem drogowym w miejscowości Z. na drodze ekspresowej S-1 nastąpiło wstrzymanie ruchu na okres ok. 3 godzin co zostało opisane w piśmie [...] z dnia 21.02.2024 r. Jednocześnie poinformował, że w dniu 18 grudnia 2023 r. z przyczyn opisanych powyżej nie przeprowadzono 13 egzaminów praktycznych. Egzaminy te zostały przeplanowane na inne dni i godziny. W tym dniu egzaminy teoretyczne zostały przeprowadzone zgodnie z planem. Nadto poinformowano, że kompetencje koordynatora w przypadku nieobecności, powierzone zostają zgodnie z zakresami czynności egzaminatorowi nadzorującemu i zamiennie. Skarżący w dniu 15 lutego 2024 r. za pośrednictwem organu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji, zarzucając naruszenie: art. 13 ust. 1, ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6.9.2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o: 1) obowiązanie WORD w B. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, 2) zobowiązanie WORD w B. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, 3) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona podniosła iż informacja publiczna nie została organizacji udostępniona zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej do dnia złożenia skargi, nie otrzymano też decyzji odmownej na podst. art. 16 ust. 1 ww. ustawy, ani żadnego powiadomienia w sprawie co oznacza iż organ pozostaje w bezczynności . Organ w odpowiedzi na skargę z dnia 2 marca 2024r wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż zawnioskowana informacja została stronie udzielona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami ustawy z dnia 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022r. Nr 902) - dalej u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej nie podejmuje takiej czynności i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej, lub niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, niewiarygodnej, a także gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej dla tej czynności formie, bądź nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Ustawodawca przewidział bowiem, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź że postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Ponadto Stronę informuje się w formie zwykłego pisma o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, żądana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje lub gdy zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p., jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona wnioskiem z 16 stycznia 2024 r. zwróciła się do organu z wnioskiem o przesłanie szczegółowo określonych informacji, wskazując przy tym na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Szkoleniowego w B. należy do grupy podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. W tym zakresie podnieść trzeba, że wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego (samorządowe wojewódzkie osoby prawne) tworzone są po - uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw transportu - przez nadzorujące je sejmiki województw (art. 116 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, dalej: "p.o.r.d."). Działalnością ośrodka kieruje dyrektor powoływany i odwoływany przez zarząd województwa (art. 118 ust. 1 i 2 p.o.r.d.). Do zadań ośrodka należy m.in. organizowanie egzaminu państwowego na prawo jazdy, który przeprowadzany jest przez egzaminatora zatrudnionego przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (art. 56 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami). Także kwestie związane wskazane we wniosku z 16 stycznia 2024r. związane z podaniem przyczyn dezorganizacji pracy egzaminatorów oraz zaburzenia procesu egzaminowania 18 grudnia 2023r., podania ilości egzaminów praktycznych i teoretycznych jakie się nie odbyły tego dnia z przyczyn "ośrodka egzaminowania" podania liczby kandydatów zaplanowanych na egzaminy teoretyczne którzy zostali przeplanowani na inne dni bądź godziny na koszt WORD niewątpliwie i informacji o powiadomieniu mają charakter informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Podkreślić w tym miejscy wypada, że sprawy dotyczące spraw publicznych oraz wydatkowania środków publicznych przez podmioty wykonujące zadania publiczne, objęte są zakresem u.d.i.p., ( por. wyrok NSA z 12 września 2019 r., I OSK 2850/17; wyrok NSA z 6 września 2016 r., I OSK 634/16; wyrok WSA w Szczecinie z 23 marca 2017 r., II SAB/Sz 22/17 – dostępne w CBOSA). Powyższe dane stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. W realiach niniejszej sprawy organ uznał, że żądanie informacji określonych od pkt 1-3 z wniosku stanowi informację publiczną i udzielił odpowiedzi w tym zakresie, jednak miało to miejsce w dniu 21 i 26 lutego 2024r. Także informacja, czy o powyższym zdarzeniu został poinformowany Marszałek Województwa [...] została stronie w piśmie z dnia 21 i 26 lutego 2024r. Zatem organ rozpoznał wniosek w formie przewidzianej w u.d.i.p., ale po upływie terminu wynikającego z powołanego przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który upływał z dniem 31 stycznia 2024 r. Powyższe nakazuje stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez Stronę wniosku, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru (pkt I sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. Bezczynność organu choć ewidentna, to jednak nie była celowa i zamierzona. W punkcie II sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony z 16 stycznia 2024 r. O kosztach w postaci uiszczonego przez Stronę wpisu w wysokości 100,00 zł orzeczono w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.