III SAB/Gl 208/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. N. na bezczynność Burmistrza Miasta P. w przedmiocie w zakresie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Burmistrza Miasta P. do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdza, że Burmistrz Miasta P. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Burmistrza Miasta P. na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 26 lutego 2026r. J. N. (dalej: Skarżący) złożył skargę na bezczynność Burmistrza Miasta P. (dalej: Burmistrz) w udostępnieniu informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że Burmistrz jest organem, o którym mowa w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W jego ocenie wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony został w trybie art. 6, w szczególności ust. 1 pkt 4 tiret 2. Dalej Skarżący podniósł, że działając na wniosek mieszkanki P. pismem z dnia 22 sierpnia 2025r. wystąpił do [...] Inspektora Ochrony Środowiska w K. z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli miejsca wprowadzania ścieków, w tym ścieków komunalnych do rzeki C. w granicach miasta P. [...] w K. przekazał pismo radnego, wg właściwości do Burmistrza. Następnie w piśmie z dnia 26 września 2025r. Burmistrz potwierdził, iż przeprowadził wnioskowaną kontrolę, podczas której ustalono "kilka nieprawidłowości" oraz przekazał informację, iż "Gmina podejmie kolejne kroki zgodnie z kompetencjami". Wobec tego pismem z dnia 4 października 2025 r. Skarżący wystąpił do Burmistrza o uzupełnienie odpowiedzi. Burmistrz udzielił jej pismem z 5 listopada 2025r. W ocenie Skarżącego nie zawierała ona jednak informacji o które wnosił. Wobec tego pismem z 8 lutego 2026r. Skarżący zwrócił się z pytaniem czy Burmistrz zbadał szczelność kontrolowanych zbiorników z nieczystościami. Jeśli takie badania zostały przeprowadzone, to wniósł o przekazanie ich efektów. Pismem z 18 lutego 2026r. Burmistrz, po analizie wniosku Skarżącego uznał, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej, ponieważ dotyczy spraw indywidualnych. Wobec tego pozostają one poza zakresem danych publicznych. Skarżący nie podziela stanowiska Burmistrza. Przeprowadził on kontrolę wynikającą z jego ustawowych obowiązków. Jest bezsporne, że jest w posiadaniu wyników tej kontroli. Wniosek skarżącego o udzielenie informacji w żadnej mierze nie dotyczył indywidualnej sprawy któregokolwiek z mieszkańców P. Organ w odpowiedzi w żadnej mierze nie wykazał zasadności swojego zarzutu. Skarżący nadto zauważa, iż Burmistrz udzielając informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (patrz np. udostępnianie orzeczeń sądowych), zobowiązany jest do przestrzegania postanowień Ogólnego Rozporządzenia o Ochronie Danych (RODO), stosując niezbędne środki, w tym m.in. animizację danych osobowych. Skarżący pozostaje w przekonaniu, iż Burmistrz jest bezczynny w odniesieniu do przedmiotowego wniosku o udzielnie informacji publicznej. W tym stanie faktycznym i prawnym wniesienie niniejszej skargi jest konieczne i uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o oddalanie skargi jako bezzasadnej w sposób oczywisty i obciążenia Skarżącego kosztami postępowania. W jej uzasadnieniu podkreślił, że wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 lutego 2026 r. Skarżący dochodził informacji w zakresie ilości i rodzaju nieprawidłowości ustalonych podczas kontroli zbiorników bezodpływowych oraz osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków na posesjach przy ul. [...] i [...] oraz o efektach "kolejnych kroków zgodnie z kompetencjami" oraz czy Burmistrz badał szczelność kontrolowanych zbiorników ze wskazaniem ich efektów. Z tak określonego zakresu żądanej informacji wynika, że nie nosi ona walorów informacji publicznej w rozumieniu przepisów wskazanej ustawy. Dochodzone informacje nie stanowią informacji publicznych, albowiem tyczą się konkretnego postępowania. Informacje te wynikałyby jedynie z akt tegoż postępowania. Swoje stanowisko poparł orzecznictwem sądów administracyjnych. Dodatkowo Burmistrz zaznaczył, że na terenie gminy P. kontrole zbiorników bezodpływowych oraz osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków, prowadzone są zgodnie z Procedurą stanowiącą Załącznik nr 4 do Zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta P. z dnia 14 marca 2025 r. Zakres przedmiotowy kontroli stanowi przestrzeganie obowiązków spoczywających na właścicielu nieruchomości niepodłączonej do sieci kanalizacji sanitarnej w zakresie gromadzenia i pozbywania się nieczystości ciekłych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz.1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usuniecie przeszkody do wydania decyzji (vide: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W. 2005). Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraził WSA w Gliwicach w wyrokach z 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 45/16; oraz z 11 września 2018 r., sygn. akt IV SAB/Gl 125/18 i wyrażoną w nim argumentację Sąd w przedmiotowej sprawie w pełni akceptuje i podziela. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Przepis ten określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wskazuje, że dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 w/w ustawy. Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26.04.2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 45/16). Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy zaznaczyć – na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06 - że o bezczynności organu możemy mówić wyłącznie wtedy, kiedy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Oznacza to, iż w grę wchodzi tak przedmiotowy, jak i podmiotowy zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej a organ pozostaje w zwłoce (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Bd 31/14). Nie jest kwestią sporną w niniejszej sprawie, że Burmistrz jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Wynika to z art.. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 poz.902; dalej: u.d.i.p.), według którego obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej. Z kolei z art. 11a ust. 1 pkt. 2 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2026r. poz. 662) wynika, że organem gminy jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). W badanej sprawie Skarżący domagał się informacji o ilości stwierdzonych podczas kontroli na posesjach przy ul. [...] i [...] oraz o efektach podjętych przez Burmistrza działań. W ocenie Sądu wnioskowane przez Skarżącego informacje objęte są zakresem art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. c u.d.i.p., według którego udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach. Sąd zauważa, że w skardze Skarżący dokonał dalszej konkretyzacji zakresu żądanych informacji wskazując, że domaga się dokumentacji przebiegu i efektów kontroli, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt. 4 lit. a tired drugi u.d.i.p. Nie może mieć ono wpływu na zakres kontroli Sądu, który przyjmuje że jest nim sposób realizacji przez Burmistrza wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 8 lutego 2026r.. W nim Skarżący udostępnienia dokumentacji przebiegu i efektów przeprowadzonych kontroli nie zażądał. Nie wpływa to jednak na kwalifikację żądanych informacji jako informacji publicznej. Oznacza to zatem, że niniejsza skarga jest dopuszczalna a jej przedmiotem jest bezczynność Burmistrza w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącego z 8 lutego 2026r. o udostępnienie informacji publicznej. Przechodząc kolejno do zbadania zasadności wywiedzionej skargi w kontrolowanej sprawie o bezczynność stwierdzić należy, że ocena działań organu podjętych w celu załatwienia wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej uzasadnia zarzut jego bezczynności. Ustawodawca ustalił, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, to powinien - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie może być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Mając na uwadze powyższe o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15; wyrok WSA w Białymstoku z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 60/22). Warto zauważyć naruszenie tych obowiązków prowadzi do stanu bezczynności (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4455/21). Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2512/15; wyrok WSA we Wrocławiu z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 160/22). Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić trzeba, co bezspornie wynika z akt, że Burmistrz - w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 8 lutego 2026r. – nie podjął przypisanego regulacjami u.d.i.p. działania. W ustawowo określonym 14 - dniowym terminie żądana informacja nie została przez Burmistrza udostępniona. Uznał on bowiem – o czym poinformował Skarżącego w piśmie z 18 lutego 2026r. – że cyt. "wnioskowana informacja nie nosi walorów informacji publicznej", "nie mają bowiem charakteru informacji publicznej wnioski w sprawie indywidualnej tl. żądanie wyjaśnienia treści aktów". Tymczasem – co wynika z treści wniosku Skarżącego – nie domagał się on informacji dotyczących indywidualnej sprawy, ale ogólnie sformułowanej informacji o rodzaju i ilości stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowościach oraz efektach podjętych działań. W ocenie Sądu nieuprawnionym jest odmowa traktowania jako informacji publicznej informacji o charakterze sprawozdawczym, cechującym się dużym poziomem ogólności choćby dlatego, że jej zindywidualizowanie może być niemożliwe. Nie można oczywiście wykluczyć, że informacje te mimo wszystko pozwolą na ustalenie podmiotu, którego dotyczą. Jeśli taka sytuacja może mieć miejsce wówczas zastosowanie mieć będzie regulacja art. 5 u.d.i.p. dopuszczająca ograniczenie prawa do informacji publicznej oraz art. 16 u.d.i.p. o odmowie jej udostępnienia w drodze decyzji. Nie oznacza to jednak utraty przez te informacji charakteru informacji publicznej. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku Skarżącego. (pkt. 1 sentencji wyroku) Jednocześnie dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru. Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W badanej sprawie Sąd nie stwierdził okoliczności, świadczących o lekceważącym podejściu do obowiązku udostępnienia informacji publicznej. W ocenie Sądu źródłem powstałej bezczynności jest nieprawidłowo przeprowadzona wykładnia przepisów dotyczących pojęcia, definicji informacji publicznej. Wadliwe stosowanie przepisów prawa nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną. (pkt 2 sentencji wyroku). O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 3 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez Skarżącego wpis sądowy w wysokości 100 zł.