III SAB/Gl 92/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w celu świadczenia pracy postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 7 stycznia 2026 r. E. S. wniosła skargę bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w celu świadczenia pracy. Pismem z 17 marca 2026 r. wezwano stronę skarżącą do wykazania, że wyczerpała tryb wniesienia skargi – a mianowicie przed wniesieniem skargi do sądu, wniosła ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W piśmie z 30 marca 2026 r. skarżąca oświadczyła, że nie wnosiła formalnego ponaglenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." – skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Celem złożenia ponaglenia jest wyczerpanie środków zaskarżenia i umożliwienie załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Droga sądowa jest zatem dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Tym samym, złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu, jest możliwe dopiero po wniesieniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie poprzedziła wniesionej do sądu skargi wymaganym ponagleniem w trybie art. 53 § 2b p.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd, że wniesienie ponaglenia i skargi w tym samym dniu lub po wniesieniu skargi, należy zakwalifikować jako niezgodne z art. 52 § 1 p.p.s.a. Wskazany przepis wyraźnie stanowi, że skargę można wnieść "po wyczerpaniu środków zaskarżenia". Dopuszczenie możliwości jednoczesnego wnoszenia skargi na bezczynność i ponaglenia, podważałoby bowiem racjonalność ustawodawcy, który wprowadzając do k.p.a. instytucję ponaglenia wyposażył stronę w dodatkowy instrument mający na celu dyscyplinowanie organów administracji w zakresie sprawności i szybkości załatwienia sprawy. Nie może to być postrzegane wyłącznie jako środek warunkujący dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy uwzględnić, że ratio legis wprowadzenia wymogu uprzedniego wyczerpania środka w postaci ponaglenia było zapewnienie kontroli terminowości w postępowaniu administracyjnym z jednoczesnym ograniczeniem obciążania sądu sprawami, które mogą być załatwione przez organy administracji. Oczywiście sposób załatwienia ponaglenia przez właściwy organ nie ma żadnego znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1579/15, z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 3044/15, z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2772/21, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając zaprezentowany podgląd Sąd uznał, że skoro w niniejszej sprawie skarżąca przed wniesieniem skargi nie złożyła ponaglenia, to jej skarga podległa odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.