III SAB/Łd 264/23

Dnia 1 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie pozostawienia sprzeciwu bez rozpoznania postanawia: 1/ odrzucić skargę; 2/ zwrócić T. K. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi, zaksięgowaną w dniu 18 października 2023 r. pod poz. 3960.

W dniu 19 października 2023 r. T. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak uprzedniego wniesienia ponaglenia. Zarządzeniem z 8 stycznia 2024 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie dowodu wniesienia ponaglenia do właściwego organu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący w piśmie z 12 stycznia 2024 r. wskazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w zawiadomieniu o pozostawieniu sprzeciwu bez rozpoznania z 3 października 2023 r. nie zawarł pouczenia o tym, czy i jakie środki zaskarżenia przysługują stronie, do czego był zobligowany przepisami k.p.a. Skarżący załączył jednocześnie dowód złożenia ponaglenia opatrzony datą 12 stycznia 2024 r. Pismem z 28 stycznia 2024 r. skarżący poinformował o rozpoznaniu przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej ponaglenia strony z 12 stycznia 2024 r. oraz przesłał do akt sprawy sądowej kopię postanowienia Szefa KAS z 24 stycznia 2024 r. o uznaniu złożonego ponaglenia za bezzasadne jak również kopię pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 19 stycznia 2024 r. o przekazaniu ponaglenia zgodnie z właściwością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej zwanej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Zgodnie z art. 52 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku przewlekłości czy bezczynności organu w sprawie administracyjnej, strona, przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 k.p.a., który aktualnie w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W § 3 tego artykułu przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Tym samym, skargę do sądu administracyjnego, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać wezwanie organu odwoławczego do usunięcia naruszenia prawa. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. m.in.: postanowienie NSA z 18 listopada 2020 r. sygn. akt I FSK 495/20, postanowienie NSA z 20 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 2293/22 i postanowienie NSA z 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15). Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Jak wynika z akt administracyjnych, strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała służących jej środków zaskarżenia w zakresie skargi na bezczynność organu, gdyż przed złożeniem skargi do sądu nie wniosła do właściwego organu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący wniósł skargę na bezczynność 19 października 2023 r., zaś ponaglenie złożył dopiero 14 stycznia 2024 r. Wskazać przy tym należy, że o ile rację ma skarżący, iż w zawiadomieniu organu z 3 października 2023 r. o pozostawieniu sprzeciwu bez rozpoznania brak jest pouczenia o przysługujących stronie środkach zaskarżenia, to stosowne pouczenie o prawie wniesienia do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi ponaglenia na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie organ zamieścił w postanowieniu z 17 sierpnia 2023 r., które zostało doręczone stronie 25 sierpnia 2023 r. W związku z powyższym sąd uznał, że wniesienie skargi na bezczynność organu było niedopuszczalne, a skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na brak poprzedzenia jej ponagleniem. Niniejsze orzeczenie sądu nie pozbawia skarżącego prawa do kwestionowania bezczynności organu w sprawie pozostawienia sprzeciwu bez rozpoznania. Ponaglenie może zostać wniesione w każdym czasie. Może to uczynić strona skarżąca także po otrzymaniu niniejszego postanowienia o odrzuceniu skargi. O zwrocie wpisu sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. e.o.