III SAB/Po 13/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. G. na bezczynność i przewlekłość Dyrektora [...] w [...] w przedmiocie nieudzielenia hospitalizacji oraz zaniechania przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia 16 lipca 2025 roku M. G. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłość Dyrektora Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w [...] w przedmiocie nieudzielenia hospitalizacji oraz zaniechania przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w [...] wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Podniósł, że jako kierownik samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej nie ma żadnych kompetencji władczych w stosunku do pacjentów leczonych w szpitalu, ani członków rodziny pacjentów. Próżno szukać w przepisach o charakterze materialnoprawnym podstaw do podejmowania władczych rozstrzygnięć przez kierownika w procesie diagnozowania i leczenia pacjentów. Kierownik samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, jak również Uniwersytecki Szpital Kliniczny w [...], jako osoba prawna nie należą do kręgu podmiotów, które można zakwalifikować do organów administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na gruncie przepisów P.p.s.a. skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.(tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., a więc w sytuacji niewydania aktu lub niepodjęcia czynności określonej w tych przepisach. Oznacza to, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 496/08 wszystkie cytowane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności i przewlekłości Dyrektora Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w [...] w przedmiocie nieudzielenia hospitalizacji oraz zaniechania przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Skarżący wskazał, że w dniu 24 kwietnia 2023 r. wniósł do Dyrektora Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w [...] formalną skargę – w rozumieniu przepisów działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: K.p.a.) na zaniedbania w działalności Szpitala. Przedmiotem tej skargi było w szczególności zaniedbanie obowiązków Szpitala polegające na nieudzieleniu T. G. (ojciec skarżącego) należnego świadczenia zdrowotnego w dniu 2 czerwca 2020 r. oraz zaniechaniu przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Skarżący podkreślił, że pomimo upływu terminu jego skarga nie została załatwiona w terminie, w sposób przewidziany prawem. Dopiero w dniu 26 maja 2023 r. Szpital odpowiedział na skargę, nie rozstrzygając przy tym istoty jej zarzutów, co zdaniem skarżącego przyczyniło się do faktycznego nierozpoznania skargi. W ocenie Sądu skarżącemu nie przysługiwało prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się jednolity pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego (tj. opisanego w dziale VIII K.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w tym trybie postępowania nie mają bowiem formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 1 grudnia 1998 r., sygn. III SA 1636/97, postanowienie NSA z 12 marca 2013 r., sygn. I OSK 318/13). Skarżący – jak sam trafnie podkreślił – pismem z dnia 24 kwietnia 2023 r. (k. 26 akt sądowych) wniósł skargę do Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w [...], czym zainicjował postępowanie skargowe opisane w dziale VIII K.p.a. Wskazania zatem wymaga, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu administracji publicznej dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy swoim zakresem obejmuje ona działalność organu prowadzącą do wydania aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia, innego aktu) podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 25 maja 2023 r., sygn. II SAB/Go 46/23). Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący zarzucił Dyrektorowi Szpitala Klinicznego w [...] bezczynność i przewlekłość w sprawie, która nie mogła zakończyć się wydaniem aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia, innego aktu) podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W konsekwencji Sąd stwierdził, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wobec tego, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.