Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SAB/Po 167/26

III SAB/Po 167/26 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-07-02

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
2 lipca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lipca 2026 r. sprawy ze skargi R. T. na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Pismem z dnia 17 kwietnia 2026 r. Skarżący R. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy w Rodzinie w [...] w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 31 marca 2026 r. Organowi zarzucił: 1. Bezczynność polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej pomimo formalnego udzielenia odpowiedzi. 2. Pozorne wykonanie obowiązku informacyjnego poprzez udzielenie odpowiedzi niemającej związku z treścią wniosku. 3. Błędną kwalifikację wniosku jako dotyczącego interpretacji przepisów prawa i hipotetycznych stanów faktycznych. 4. Naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez brak udostępnienia informacji. 5. Naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy poprzez niewydanie decyzji administracyjnej o odmowie. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że w dniu 31 marca 2026 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej faktycznego stosowania Regulaminu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w [...], w szczególności w zakresie ustalania dochodu na członka rodziny oraz zasad kwalifikowania osób do gospodarstwa domowego. Organ udzielił odpowiedzi, jednakże odpowiedź ta nie zawiera zdaniem Skarżącego żadnych informacji odnoszących się do treści wniosku. W szczególności organ nie udzielił odpowiedzi na żadne z pytań, nie wskazał sposobu faktycznego stosowania regulaminu, nie odniósł się do żadnego ze wskazanych stanów faktycznych, ograniczył się do przytoczenia przepisów oraz ogólnych tez orzecznictwa. W konsekwencji należy uznać zdaniem Skarżącego, że organ nie udzielił informacji publicznej, a jego działanie stanowi pozorne wykonanie obowiązku ustawowego, które w świetle orzecznictwa jest równoznaczne z bezczynnością. Wniosek nie dotyczył interpretacji prawa ani tworzenia opinii, lecz odnosił się do rzeczywistego sposobu działania organu, praktyki stosowania regulaminu, kryteriów ustalania dochodu, zasad kwalifikowania osób do gospodarstwa domowego, sposobu weryfikacji oświadczeń. Informacje te dotyczą sposobu wykonywania zadań publicznych oraz zasad funkcjonowania jednostki organizacyjnej, a zatem stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ustawy. Zdaniem Skarżącego w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że: udzielenie odpowiedzi, która nie odnosi się do treści wniosku, stanowi bezczynność organu. Organ nie może uchylić się od obowiązku udzielenia informacji poprzez: zmianę charakteru wniosku, uznanie go za interpretacyjny, udzielenie odpowiedzi ogólnej. Stanowisko Skarżącego znajduje jego zdaniem potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że informacją publiczną jest również sposób działania organów oraz praktyka stosowania przepisów, a nie wyłącznie treść dokumentów. W orzecznictwie podkreśla się, że udzielenie odpowiedzi ogólnej, nieadekwatnej do treści wniosku, jest traktowane jako bezczynność organu. Sądy administracyjne wskazują również, że organ nie może odmówić udzielenia informacji bez wydania decyzji administracyjnej, a brak takiej decyzji oznacza naruszenie ustawy. Bezczynność organu ma charakter rażący, zdaniem Skarżącego, ponieważ obowiązek udostępnienia informacji publicznej ma charakter bezwzględny, organ posiada żądane informacje, odpowiedź została sporządzona w sposób świadomie unikowy, organ nie skorzystał z żadnej przewidzianej prawem formy odmowy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor MOPR wniósł o jej oddalenie. Organ motywował, że pytania zawarte we wniosku z dnia 31 marca 2026 r. dotyczyły w ocenie organu interpretacji wewnętrznych przepisów obowiązujących u pracodawcy, symulacji hipotetycznych stanów faktycznych jakie mogą mieć miejsce w przyszłości przy rozpatrywaniu przez pracodawcę wniosków o przyznanie świadczeń indywidualnemu pracownikowi. Informacje takie co do zasady w świetle art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu gdyż nie są prócz regulaminu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych poparte żadnym innym dokumentem, nośnikiem danych. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz dane dotyczące ich działalności, natomiast nie są nią oceny, interpretacje prawne ani potwierdzenia opinii wnioskodawcy. W niniejszej sprawie zaskarżony organ udzielił Skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek co jest bezsporne, odpowiedź na wniosek została udzielona z zachowaniem ustawowych terminów, poinformował Skarżącego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, co nie wymagało wydawania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej. Niezależnie od powyższego organ w tym miejscu podkreślił. iż zaskarżony organ na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy udzielał Skarżącemu wyczerpujących informacji na temat regulacji dotyczących funkcjonowania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w [...]. Stan prawny i stan faktyczny w czasie udzielania Skarżącemu odpowiedzi do chwili obecnej nie uległ zmianie, zatem pozostają aktualne dotychczas udzielone Skarżącemu odpowiedzi. Kierowanie przez Skarżącego kolejnych wniosków w tej samej sprawie nie zmieni dotychczasowego stanowiska skarżonego organu. Może zaś stanowić nadużycie prawa do dostępu do informacji publicznej. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy intencje składającego wniosek nie mieszczą się w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw omawianej regulacji prawnej, w tym jeśli wniosek ma na celu udręczenie podmiotu go rozpatrującego. Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Organ podał, że Skarżący przed wniesieniem wniosku i skargi w niniejszej sprawie inicjował liczne postępowania: przed Wojewodą [...], w Komendzie Miejskiej Policji w [...]. Działalność socjalna Ośrodka za 2025 rok była z inicjatywy Skarżącego przedmiotem kontroli pracowników Urzędu Miejskiego w [...] Wydział Audytu i Kontroli. Kontrola rozpoczęła się 19 stycznia 2026 r. i zakończyła sporządzeniem wystąpienia pokontrolnego w dniu 3 lutego 2026 roku. Kontrola pozytywnie oceniła funkcjonowanie organu w zakresie działalności socjalnej. Aktywność Skarżącego wynika z faktu, iż małżonek Skarżącego jest pracownikiem organu, zaś między małżonkami toczy się postępowanie sądowe o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód. Wcześniej na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat Skarżący nie kierował do zaskarżonego organu żadnych wniosków, w tym wniosków o dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu administracyjnego, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b powyższego przepisu, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; z 26 maja 2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27 października 2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA). Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną. W oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Wnioskiem z dnia 31 marca 2026 r. (data wpływu 1 kwietnia 2026 r.) R. T. wniósł o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie: "Proszę o udzielenie odpowiedzi odrębnie na każde z poniższych pytań, w sposób kategoryczny ("tak"/"nie"), wraz ze wskazaniem podstawy wynikającej z Regulaminu ZFŚS lub przyjętej praktyki jego stosowania. 1. W jaki sposób MOPR definiuje w praktyce pojęcie "wspólnego gospodarstwa domowego"? 2. Czy dochody współmałżonka, który: - od ponad roku nie zamieszkuje z rodziną, o nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, o nie pozostaje we wspólnym pożyciu, - nie sprawuje osobistej opieki nad dziećmi ani ich nie odwiedza, o realizuje wyłącznie obowiązek alimentacyjny w kwocie [...]zł miesięcznie, podlegają uwzględnieniu w oświadczeniu dochodowym do ZFŚS? 3. Czy taka osoba jest traktowana jako członek gospodarstwa domowego? 4. Czy wykazane dochody współmałżonka mają bezpośredni wpływ na wysokość przyznawanego świadczenia? 5. Czy wykazanie dochodów osoby, która faktycznie nie tworzy wspólnego gospodarstwa domowego, może mieć wpływ na wysokość świadczeń? 6. Czy wskazanie większej liczby członków gospodarstwa domowego niż faktycznie je tworzą powoduje obniżenie dochodu na osobę i może skutkować zakwalifikowaniem do wyższego progu świadczeń? 7. W jaki sposób MOPR weryfikuje prawdziwość oświadczeń dotyczących składu gospodarstwa domowego oraz wykazywanych dochodów? Wniosek nie dotyczy treści Regulaminu ZFŚS dostępnego w BIP, lecz sposobu jego faktycznego stosowania przez jednostkę.". W odpowiedzi na wniosek z dnia 13 kwietnia 2026 r. Dyrektor MOPR wskazał, że pytania zawarte we wniosku z dnia 31 marca 2026 r. dotyczą interpretacji wewnętrznych przepisów obowiązujących u pracodawcy, symulacji hipotetycznych stanów faktycznych jakie mogą mieć miejsce w przyszłości przy rozpatrywaniu przez pracodawcę wniosków o przyznanie świadczeń indywidualnemu pracownikowi. Organ wskazał, że informacje takie co do zasady w świetle art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu. Z treści wniosku wynika, że Skarżący domagał się udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone, jeśli znajduje się w posiadania lub na przechowaniu władz publicznych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02; z 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11, CBOSA). Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności, tj. tego, że dotyczą realizacji zadań publicznych. W art. 6 u.d.i.p. ustawodawca wskazał przykładowo jakie informacje stanowią przedmiot informacji publicznej, i tak w ust. 1 pkt 2 wskazano, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) statusie prawnym lub formie prawnej, b) organizacji, c) przedmiocie działalności i kompetencjach, d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, f) majątku, którym dysponują:; w pkt 3) - o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, g) naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych, w pkt 4 - o danych publicznych, a w pkt 5 - o majątku publicznym. W świetle art. 6 ust. 1 pkt 4a u.d.i.p. informacją publiczną jest treść i postać dokumentów urzędowych, przy czym zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W literaturze aprobuje się stanowisko, że dokumentem urzędowym jest "każdy dokument, który ma jakiekolwiek znaczenie dla ukształtowania treści późniejszego oświadczenia woli lub wiedzy, a zatem obejmuje różnego rodzaju dokumenty związane z wykonywaniem kompetencji i zadań publicznych" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 202). Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej w zakreślonym ustawą terminie (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 u.d.i.p.) albo - w drodze decyzji - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Naruszenie powyższych zasad skutkuje zarzutem bezczynności podmiotu zobowiązanego. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce także wówczas, gdy podmiot nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przyjmuję się bowiem, że stwierdzenie przez podmiot zobowiązany, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, a także nie znajduje się w dyspozycji podmiotu zobowiązanego, skutkuje zobowiązaniem podmiotu do poinformowania wnioskodawcy w zakreślonym terminie o powyższej okoliczności. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ponadto zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Niesporne w kontrolowanej sprawie było, że Dyrektor MOPR w [...] jako zarządzający jednostką organizacyjną samorządu gminny powoływaną przez miasto do realizacji lokalnej polityki społecznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki nie udostępnia pełnej informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.i.d.p.), albo nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.i.d.p.), albo nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.i.d.p.). W sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, nie istnieje, czy też nie jest w posiadaniu organu, organ jest zobowiązany jedynie do poinformowania o tym fakcie wnioskodawcy pismem informującym, mającym postać czynności materialno-technicznej, i to najpóźniej w 14-dniowym terminie (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że w przypadku gdy informacja o jaką ubiega się wnioskodawca nie ma charakteru informacji publicznej bądź organ nie posiada żądnej informacji publicznej, organ ten nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz powinien pisemnie, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.i.d.p., powiadomić o tym wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2008 roku, I OSK 807/07; wyr. WSA w Warszawie z 11 maja 2021, II SAB/Wa 877/19 i z 11 grudnia 2017 roku, II SAB/Wa 355/17; CBOSA). Dodatkowo udostępnienie informacji niepełnej, jak i niezgodnej z treścią żądania, należy oceniać jako bezczynność adresata wniosku, a o załatwieniu wniosku nie może przesądzać jakakolwiek odpowiedź zredagowana przez adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA z 2 czerwca 2015 r., I OSK 1513/14 oraz wyroki WSA w Białymstoku z 25 marca 2021 r., II SA/Bk 18/21; WSA we Wrocławiu z 29 maja 2020 r., IV SAB/Wr 207/19 oraz WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 listopada 2022 r., II SAB/Go 61/22, CBOSA). Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych informacji powinno być nie tylko jasne i konkretne, ale także zawierać pewne wyjaśnienie, dlaczego organ nie posiada żądanych informacji, jeśli powinien je posiadać. Przedstawione informacje powinny być na takim poziomie szczegółowości, który pozwoli sądowi dokonać oceny, czy prawdopodobne jest, że podmiot zobowiązany rzeczywiście nie posiada żądanej informacji publicznej, mimo że powinien taką informację posiadać (por: wyroki NSA: z 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 851/09; wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12). Podkreśla się przy tym, że tylko przy zachowaniu powyższych zasad możliwe jest zapewnienie wnioskodawcy realnej ochrony sądowej przed arbitralnymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznych, który z różnych przyczyn może dążyć do niewykonania spoczywających na nim ustawowych obowiązków (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14; CBOSA). Podobnie organ winien w odpowiedzi uzasadnić, które z żądanych informacji, w jego ocenie i z jakiego powodu, nie mają waloru informacji publicznej. W niniejszej sprawie, po pierwsze wskazać należy, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącego w ustawowym terminie 14-dni. Termin do udzielenia informacji na wniosek z dnia 31 marca 2026 r., który wpłynął do organu w dniu 1 kwietnia 2026 r. upływał w dniu 15 kwietnia 2026 r. Natomiast organ swoją odpowiedź zawartą w piśmie z dnia 13 kwietnia 2026 r. nadał za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 14 kwietnia 2026 r., a Skarżący przesyłkę z tą odpowiedzią odebrał już 15 kwietnia 2026 r., zatem w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W dalszej kolejności ocenie podlegać więc będzie, czy udzielona przez podmiot zobowiązany odpowiedź była prawidłowa, tj. czy rzeczywiście informacje o udzielenie których wnosił Skarżący nie stanowiły informacji publicznej. W tym miejscu Sąd wskazuje, że jak już wyżej zaznaczono, informacja publiczna musi dotyczyć sfery faktów. Tymczasem w orzecznictwie podnosi się, że wyjaśnianie podstawy prawnej działań organu nie jest informacją o sprawach publicznych, nie należy bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych (por.np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 557/21, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Go 52/17, wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Kr 126/17, CBOSA). Również domaganie się informacji o obowiązującym prawie nie nosi znamion informacji publicznej (np. wyroki NSA: z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1380/12 oraz z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1963/12, CBOSA). Podobnie wykładnia przepisów prawa, jak też ocena ich zastosowania, czyli swego rodzaju opinia prawna, nie stanowi informacji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11, CBOSA). Podzielając powyższe poglądy wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej nie może służyć wyjaśnianiu przez organ motywów własnego działania, interpretacji prawa bądź oceny jego zastosowania. Udostępnieniu podlega bowiem sama informacja, stanowiąca obiektywnie istniejący fakt, a nie przyczyny, dla których dana informacja ma określoną treść, czy z powodu których została podjęta przez dany podmiot, a także wyjaśnienie jak organ stosuje przepisy regulujące jego działanie. Tego typu informacje nie stanowią informacji publicznej dotyczącej spraw publicznych. Informacja publiczna musi istnieć w formie zmaterializowanej, tj. w postaci zapisu na nośniku informacji i nie może być przedmiotem poszukiwań i dociekań ze strony organu, które prowadziłyby do jej wytworzenia. W związku z tym tego przymiotu nie posiadają informacje dotyczące sfery świadomości, wiedzy bądź opinii organu na dany temat. Skarżący w niniejszej sprawie domagał się właśnie interpretacji przepisów wewnętrznych organu (Regulaminu ZFŚS), wskazania na przyjętą praktykę jego stosowania w zakresie różnych pojęć i definicji. Domagał się dokonania przez organ symulacji hipotetycznych stanów faktycznych jakie mogą mieć miejsce w przyszłości przy rozpatrywaniu przez organ wniosków o przyznanie świadczeń. Wnioskowane informacje nie kwalifikują się zatem do tych, o których mowa w art. 1 u.d.i.p. i art. 6 u.d.i.p. Zważywszy więc na przytoczone ww. poglądy orzecznictwa żądanie Skarżącego w trybie u.d.i.p., w szczególności ze względu na treść art. 6 u.i.d.p., okazało się niezasadne, gdyż żądane przez niego we wniosku z 31 marca 2026 r. informacje nie stanowią informacji publicznej. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości, jak wskazano w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 maja 2026
Symbol z opisem
6480 658
Skarżony organ
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/ Monika Świerczak

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny