IV SAB/Wr 43/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi R. O. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu R. O. uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych.

Pismem z dnia 19 grudnia 2024 r. R. O. (dalej: skarżący), działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pełnomocnik skarżącego wniósł o: 1) dokonanie kontroli bezczynności organu; 2) orzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt sprawy; 4) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: p.p.s.a.) w połowicznej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 5) przyznanie od organu na rzecz skarżącego kwoty 10 000 zł; 6) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę został złożony do organu w dniu 23 marca 2024 r., zaś w związku z bezczynnością organu w dniu 19 września 2024 r. wniósł dodatkowo ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że organ nie prowadzi on postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy. Zwrócił ponadto uwagę, że skarżący nie przedłożył żadnego dowodu, który potwierdzałby złożenie wniosku, w związku z którym zarzuca organowi we wniesionej skardze bezczynność. W piśmie z dnia 11 marca 2024 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do: 1) nadesłania oryginału lub uwierzytelnionej kopii kierowanego do organu wniosku o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, złożonego w dniu 23 marca 2024 r.; 2) nadesłania dowodu nadania bądź złożenia do organu w/w wniosku; 3) ustosunkowania się do treści odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia 13 marca 2025 r., nadesłał poświadczone za zgodność z oryginałem kopie: 1) wypełnionego przez skarżącego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę datowanego na 22 marca 2024 r. - dokument ten nie zawierał prezentaty z datą wpływu do organu; 2) pocztowego potwierdzenia nadania, które nie wskazywało rodzaju nadawanej przesyłki. Następnie, pismem z dnia 11 kwietnia 2025 r., Sąd wezwał pełnomocnika organu do: 1) złożenia oświadczenia czy wniosek skarżącego udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy, datowany na dzień 22 marca 2024 r., wpłynął do organu (kopia w/w wniosku oraz pocztowego potwierdzenia nadania zostały przesłane pełnomocnikowi organu wraz z wezwaniem); 2) nadesłania akt administracyjnych sprawy w przypadku gdyby w/w wniosek skarżącego wpłynął do organu. Pełnomocnik organu w piśmie z dnia 22 kwietnia oświadczył, że skarżący nie wniósł do organu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a pocztowe potwierdzenie nadania nie stanowi dowodu złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego artykułu. W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i dotyczy sytuacji, w których organy administracji nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Mając powyższe na uwadze Sąd w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania dopuszczalności zaskarżenia bezczynności organu pod kątem istnienia przedmiotu skargi. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1-5 tego artykułu, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Bezsprzecznie z niedopuszczalnością z innych przyczyn mamy do czynienia w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia spowodowanego brakiem istnienia wniosku inicjującego postępowanie przed organem, któremu zarzucono bezczynność. Należy jednak w tym miejscu powołać się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące, iż skarga na decyzję nieistniejącą podlega odrzuceniu z uwagi na niedopuszczalność z innych przyczyn (por. wyroki: z dnia 13 listopada 2002 r, sygn. akt V SA 1856/02, V SA/WA 21000/02, z dnia 20 listopada 2002 r., sygn. akt V SA 1907/02, V SA 1930/20). Wyroki te wydano co prawda pod rządami wówczas obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) jednak z uwagi na zbieżność obecnie obowiązującego art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z ówcześnie obowiązującym przepisem art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uznać należy, że linia ta zachowała swoją aktualność. Sąd orzekający w sprawie stoi na stanowisku, że pogląd powyższy należy również odnieść do skargi na bezczynność złożonej w sytuacji braku jakiegokolwiek postępowania przed organem. Skoro bowiem postępowanie nie zostało w ogóle zainicjowane, nie można mówić również o bezczynności. W takiej sprawie występuje pierwotny brak przedmiotu zaskarżenia, co wyklucza jej merytoryczne rozpoznanie, a tym samym prowadzi do zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a i prowadzi do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszym postępowaniu. Jak wynika bowiem z materiału aktowego skarżący nie złożył do organu w dniu 23 marca 2024 r. wniosku o udzielenie zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, datowanego na dzień 22 marca 2024 r. Brak bowiem jakiegokolwiek dowodu, że w/w wniosek skarżącego wpłynął do organu, jak również że został nadany. Zatem skoro postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte, to tym samym organ nie może pozostawać w bezczynności. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w pkt I sentencji. Zwrot uiszczonego wpisu w pkt II postanowienia nastąpił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.