IV SAB/Wr 645/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi: I. N. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia wglądu w akta postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 5 maja 2025 r. I. N. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w rozpoznaniu wniosku o udzielenie wglądu w akta sprawy. Skarżącą wezwano o dołączenie do akt sprawy kopii ponaglenia wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie do organu w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącej na wskazany w skardze adres do korespondencji w dniu 11 czerwca 2025 r. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć jej przesłanki zarówno przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu; wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem administracji oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przy tym przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Ustalenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Co więcej w myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Dodatkowo na gruncie art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a., strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy przewlekłość organu, jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Ponaglenie musi mieć przy tym formę podania w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., a więc musi być wniesione pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 670, ze zm.). Wedle zaś art. 37 § 3 pkt 1 i 2 k.p.a., ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z akt sprawy wynika, że wezwanie o nadesłanie kopii ponaglenia wraz z dowodem potwierdzającym jego złożenie w organie doręczono skarżącej w dniu 11 czerwca 2025 r. Wezwanie pozostało jednak bez odpowiedzi. Powyższe oznacza, że rozpatrywana skarga została złożona z naruszeniem trybu określonego w art. 52 § 1-2 i 53 § 2b p.p.s.a., warunkującego merytoryczne jej rozpoznanie. Zaistniały brak o charakterze procesowym czyni skargę niedopuszczalną. Okoliczności te, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., obligowały Sąd do odrzucenia skargi.