V SA/Wa 758/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Andrzej Siwek (spr.), Asesor WSA - Dorota Brzozowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lutego 2023 r. nr 221/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.

Przedmiotem skargi B. G. (dalej jako "zobowiązany", "skarżący") jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako "organ", "ZUS") z dnia 3 lutego 2023 r. nr 221/2023 o odmowie umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 6.392,31 zł. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia 21 września 2022 r. B. G. wniósł o niezwłoczne umorzenie w całości zaległych składek, ewentualnie o odstąpienie w całości od ich dochodzenia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jako radca prawny świadczy usługi prawne od 3 marca 2008 r. Specjalizuje się w obsłudze prawnej spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot mieszkaniowych. Od początku działalności systematycznie poszukuje klientów, dla których mógłby świadczyć pomoc prawną. Poszukiwał klientów nawet wówczas kiedy świadczył już usługi na rzecz konkretnego klienta w ramach stałej umowy dotyczącej współpracy. W sierpniu 2014 r. nowy prezes spółdzielni mieszkaniowej, z którą współpracował od października 2009 r. rozwiązał z nim umowę. Nowy prezes zarządu spółdzielni mieszkaniowej postanowił zmienić obsługę prawną spółdzielni i wybrał kancelarię prawną, z którą już wcześniej współpracował. Skarżący poinformował, że umowa na stałą, kompleksową obsługę prawną umożliwiałaby uzyskanie comiesięcznych wpływów, które pozwalają mu na zapłatę składek ZUS. Z uwagi na nieregularne powierzanie czynności prawnych przez obecnych klientów, zdarzały się problemy z regulowaniem bieżących opłat w tym zapłaty czynszu. Od września 2014 r. nie świadczy już stałej obsługi prawnej na rzecz konkretnego klienta. Świadczy usługi w zależności od pojawiających się konkretnych spraw. Kilka razy w miesiącu kontaktuje się telefonicznie z zarządami spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot. Na chwilę obecną ustalenia dotyczące potencjalnej obsługi prawnej spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnot nie są wiążące. W 2019 r. prezes spółdzielni mieszkaniowej w B. również zgłosiła zapotrzebowanie na współpracę ze skarżącym. Nadmienił, że lokal w B. jest mu niezbędny dla prowadzonej działalności. Zarząd spółdzielni mieszkaniowej w B. powierzył mu wykonanie czynności prawnej, jednak wkrótce wybuchła pandemia COVIDp19, co uniemożliwiło spotkania rady nadzorczej, zwoływanie walnego zgromadzenia i dalszą współpracę. Obecnie z powodu pandemii i braku możliwości posiedzeń rady nadzorczej i walnego zgromadzenia, zarząd spółdzielni odroczył bezterminowo współpracę ze skarżącym. Wskazał, że próbował wynająć lokal w B., jednak nie pojawiła się sensowna propozycja uwzględniająca minimalne stawki za wynajem lokalu. Pandemia COVID-19 w znaczącym stopniu wpłynęła na ograniczenia świadczonych usług i pozyskiwanie przez Pana nowych klientów. Aktualnie niezależnie od jego woli i działania takie czynniki jak: gwałtowny wzrost cen energii, paliwa, żywności i opłat eksploatacyjnych, kryzys gospodarczy w Polsce, wysoka inflacja, zdecydowanie zmniejszyły jego niskie dochody oraz ograniczają możliwość pozyskiwania nowych klientów. Podkreślił, że dochody w okresie od 2019 r. do 2022 r. zmniejszyły się w porównaniu do okresu od 2016 r. do 2018 r. Jedynie pod koniec 2021 r. w grudniu pojawił się jednorazowy wzrost dochodu związany ze skierowaniem jednej sprawy do sądu. Wskazał, że obecne działania wojenne spowodowane inwazją Rosji na Ukrainę, pomimo, że bezpośrednio nie toczą się na terytorium RP - wpływają znacząco na wzrost cen energii, paliwa, żywności, oprocentowanie kredytów, zwiększają inflację tym samym zmniejszają uzyskiwane dochody. Podkreślił, że poza jednorazową pomocą w formie bezzwrotnej pożyczki przewidzianej dla przedsiębiorców w ramach tarczy antykryzysowej w 2020 r. w wysokości 5.000,00 zł, nie otrzymał P żadnych zwolnień, ulg, zapomóg z MOPS, rent, dotacji i innych form wsparcia finansowego. W 2020 r. w czasie pandemii musiał zawrzeć umowy kredytowe. Zobowiązanie kredytowe po skonsolidowaniu w jeden kredyt wynosiło 24.000,00 zł. Następnie w dniu 4 sierpnia 2022 r. musiał zawrzeć jeszcze jeden kredyt na kwotę 9.000,00 zł. Poinformował, że posiada: zadłużenie z tytułu podatku dochodowego za 2021 r. w wysokości 3.531,00 zł, zadłużenie z tytułu czynszu za mieszkanie przy ul. K. ... w W. w wysokości 2.200,00 zł, zadłużenie z tytułu opłat eksploatacyjnych dotyczących mieszkania w B. w wysokości 9.000,00 zł, zadłużenie z tytułu zaległych opłat za usługi rachunkowe za 7 miesięcy w kwocie 1.400,00 zł, zadłużenie z tytułu składek członkowskich w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w B. za ostatnie 10 miesięcy w wysokości 1.000,00 zł. W toku postępowania wyjaśniającego przedłożono, następujące dokumenty: - wniosek o umorzenie należności z dnia 21 września 2022 r. (wpływ do ZUS 28 września 2022 r.) wraz z uzasadnieniem, - oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości z dnia 21 września 2022 r., - zeznanie podatkowe PIT 36 za 2019 r., PIT/B za 2019 r., PIT 36 za 2020 r., PIT/B za 2020 r., PIT 36 za 2021 r., PIT/B za 2021 r., - harmonogram spłaty kredytu gotówkowego, . - upomnienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Mokotów z 11 maja 2022 r., - informacja o niedopłacie za energię elektryczną, - elektroniczne zestawienie operacji za okres 01.06.2002 r. -20.09.2022 r., - pismo zobowiązanego z 29 października 2022 r., - oświadczenie o nienaruszeniu ograniczeń, nakazów i zakazów ustanowionych w związku z wystąpieniem stanu epidemii, - wezwanie do zapłaty z dnia 18 marca 2022 r., - formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, - oświadczenie o wielkości uzyskanej pomocy de minimis, - oświadczenie przedsiębiorcy o nieotrzymaniu pomocy publicznej de minimis. Decyzją z dnia 3 lutego 2023 r. nr 221/2023 ZUS, powołując się na art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2, 3, 3a i art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, zwanej dalej "u.s.u.s."), oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, zwanego dalej "rozporządzeniem") odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 6.392,31 zł. W uzasadnieniu ww. decyzji ZUS wskazał, że zobowiązany prowadzi działalność gospodarczą nieprzerwanie od 1 kwietnia 2008 r. Zdaniem organu w przedłożonych dokumentów wynika, że zobowiązany wykazał następujące wyniki finansowe: - w 2019 r. przychód 55.724,55 zł, koszty 34.732,32 zł, zaliczka na podatek 3.178,00 zł, dochód 17.814,23 zł, - w 2020 r. przychód 51.360,00 zł, koszty 36.578,68 zł, zaliczka na podatek 1.988,00 zł, dochód 12.793,32 zł, - w 2021 r. przychód 68.880,00 zł, koszty 31.691,67 zł, zaliczka na podatek 5.797,00 zł, dochód 31.391,33 zł, - w pierwszym półroczu 2022 r. przychód 34.498,35 zł, koszty 10.048,57 zł, dochód 24.449,78 zł. ZUS podkreślił, że skarżący wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zgodnie z oświadczeniem ponosi opłaty stałe w wysokości 2.200,00 zł, opłaty eksploatacyjne w kwocie 120,00 zł. miesięcznie. W treści wniosku poinformował, że posiada zadłużenie z tytułu podatku za 2021 r. w kwocie 3.531,00 zł, - postępowanie w sprawie rozłożenia spłaty na raty jest w toku. Posiada kredyt w kwocie łącznej 23.000,00 zł z miesięczną ratą 1,400,00 zł. W dniu 4 sierpnia 2022 r. zawarł kolejną umowę kredytową na kwotę 9.000,00 zł. Zalega z opłatami za czynsz mieszkania w B. w kwocie 9.000,00 zł. Posiada zadłużenie w opłacie za czynsz mieszkania w W. w wysokości 2.200,00 zł, Zadłużenie z tytułu opłat eksploatacyjnych dotyczących mieszkania w B. w kwocie około 9.000,00 zł. Zadłużenie z tytułu zaległych opłat za usługi rachunkowe za 7 miesięcy w kwocie 1.400,00 zł. Zadłużenie z tytułu zaległych składek członkowskich w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w B. za ostatnie 10 miesięcy w kwocie 1.000,00 zł. Zgodnie z oświadczeniem zobowiązania są spłacane poprzez dobrowolne wpłaty. Wskazał, że jest właścicielem mieszkania położonego w B., samochodu Citroen Xara rok 2002 oraz komputera, monitora kopiarki, łóżka o łącznej wartości 2.000 zł. Organ ustalił, że zgodnie z Centralną Ewidencją Pojazdów i Kierowców skarżący figuruje jako właściciel samochodu osobowego Citroen Xsara rok 2002. W Ewidencji Ksiąg Wieczystych figuruje jako współwłaściciel w 1/4 części nieruchomości - lokal mieszkalny o pow. 170,35 m2, oznaczony nr ..., położony w miejscowości I. ul. W. ..., na którym organ dokonał zabezpieczenia hipotecznego należności z tytułu nieopłaconych składek ZUS. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ uznał, że nie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 28 ust. 3 "u.s.u.s.. W ocenie Zakładu nie wystąpiła bowiem w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl art. 28 ust. 2 u.s.u.s. Następnie organ rozważył wystąpienie w sprawie przesłanek, umożliwiających umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). Organ wskazał w tym zakresie, że w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne zostały zawarte przesłanki umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie tj. ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. `W ocenie organu żadna z powyższych przesłanek w przypadku wnioskodawcy nie zachodzi. W szczególności ZUS – analizując ewentualne wystąpienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia – zaznaczył, że zobowiązany prowadzi działalność gospodarczą. Wykazał następujące wyniki finansowe: - w 2019 r. dochód 17.814,23 zł, - w 2020 r. dochód 12.793,32 zł, - w 2021 r. dochód 31.391,33 zł, - w pierwszym półroczu 2022 r. dochód 24.449,78 zł. Zdaniem ZUS specyfika prowadzonej działalności gospodarczej ma to do siebie, że wynik finansowy ma charakter zmienny. Dochody uzyskiwane z tego tytułu, mogą się różnić w poszczególnych okresach. Zatem nie można uznać, że sytuacja skarżącego ma charakter stały i nie rokuje poprawy. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ponosi stałe opłaty w wysokości 2.200,00 zł, opłaty eksploatacyjne w kwocie 120,00 zł. miesięcznie. Zdaniem ZUS wyżej wymienione wydatki z tytułu utrzymania należą do stałych opłat jakie zobowiązany ponosi i nie spełniają przesłanki do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Nie można uznać, że opłaty np. za czynsz, energię elektryczną itp. są to nadzwyczajne, czy nieprzewidziane wydatki. Opłaty te ponoszone są przez ogół społeczeństwa. W treści wniosku skarżący poinformował, że posiada zadłużenie z tytułu podatku za 2021 r. w kwocie 3.531,00 zł, - postępowanie w sprawie rozłożenia spłaty na raty jest w toku. Posiada kredyt w kwocie łącznej 23.000,00 zł z miesięczną ratą 1.400,00 zł. W dniu 4 sierpnia 2022 r. zawarł kolejną umowę kredytową na kwotę 9.000,00 zł. Zalega z opłatami za czynsz mieszkania w B. w kwocie 9.000,00 zł. Posiada: - zadłużenie w opłacie za czynsz mieszkania w W. w wysokości 2.200,00 zł; - zadłużenie z tytułu opłat eksploatacyjnych dotyczących mieszkania w B. w kwocie około 9.000,00 zł; - zadłużenie z tytułu zaległych opłat za usługi rachunkowe za 7 miesięcy w kwocie 1.400,00 zł. - zadłużenie z tytułu zaległych składek członkowskich w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w B. za ostatnie 10 miesięcy w kwocie 1.000,00 zł. Zgodnie z oświadczeniem zobowiązania są spłacane poprzez dobrowolne wpłaty. ZUS podkreślił, że okoliczność posiadania innych zobowiązań, nie uzasadnia podjęcia decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek. Zobowiązania wobec ZUS są zobowiązaniami o charakterze publiczno-prawnym i jako takie mają pierwszeństwo w ich regulowaniu przed wszystkimi innymi zobowiązaniami cywilnoprawnymi. Każdy z wierzycieli może dochodzić swoich należności zgodnie z przepisami prawa. Nawet gdyby ZUS umorzył należne zobowiązania to i tak inni wierzyciele w dalszym ciągu dochodziliby swoich należności, a ZUS realizuje przecież ważny interes społeczny zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ stwierdził, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, aby skarżący korzystał z pomocy społecznej, która to pomoc udzielana jest osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Korzystanie z takiej formy wsparcia stanowi dodatkowe potwierdzenie, że dochody osoby zainteresowanej nie pozwalają na zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem ZUS na działalność skarżącego niewątpliwie mogą mieć wpływ skutki powołanej w uzasadnieniu wniosku epidemii koronawirusa. Jednakże Zakład zobowiązany jest uwzględnić nie tylko aktualne możliwości płatnicze, ale także powinien mieć na względzie możliwość spłaty zadłużenia w przyszłości. Kontynuowanie przez skarżącego prowadzenia działalności gospodarczej daje podstawę do przypuszczenia, że istnieje szansa, że w przyszłości osiągnie dochody pozwalające na spłatę zadłużenia. Trudna sytuacja materialna (finansowa) w dacie złożenia wniosku nie stanowi autonomicznie o umorzeniu, a subiektywne przekonanie strony o spełnieniu przesłanek i brak bieżących wolnych środków pieniężnych u dłużnika nie uzasadnia rezygnacji z dochodzenia zaległości. W podniesionej przez zobowiązanego kwestii wzrostu cen paliw i opłat spowodowanych inflacją organ zaznaczył, że jest ona jednym z podstawowych wskaźników makroekonomicznych, obrazujących sytuację gospodarczą danego kraju i wzrost cen. Zjawisko to oznacza, że ceny na rynku rosną, co oddziałuje bezpośrednio na siłę nabywczą pieniądza, która maleje. Inflacja w Polsce nie jest zjawiskiem nietypowym, niespotykanym. To naturalny proces ekonomiczny, który właściwie zawsze ma miejsce. że wzrost inflacji, a co za tym idzie wzrost cen artykułów pierwszej potrzeby oraz usług odczuwalny jest przez wszystkich Polaków. Jest zrozumiałe, że spłata zadłużenia może stanowić dla Pana pewne obciążenie finansowe, to jednak ZUS jako podmiot wykonujący przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązany jest zlecone przez ustawodawcę zadania realizować zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podejmując decyzję w sprawie umorzenia Zakład bierze pod uwagę nie tylko ważny interes skarżącego, lecz również ważny interes ogólnospołeczny. Reasumując organ stwierdził, że optymalnym rozwiązaniem dla skarżącego byłaby spłata całości należności z tytułu składek w ramach układu ratalnego albowiem w przypadku uwzględnienia wniosku w tym zakresie i zawarcia umowy, przedmiotem spłaty byłby zaległe składki oraz odsetki liczone na dzień złożenia wniosku. Odsetki za okres po wpływie wniosku nie byłyby naliczane, naliczeniu podlegałaby wyłącznie opłata prolongacyjna. Ratalna forma spłaty należności, w istocie ma na celu spłatę zadłużenia w odpowiednio dopasowanym do sytuacji finansowej wnioskodawcy układzie ratalnym, dzięki czemu regulowanie zaległości będzie mniej dotkliwe dla zobowiązanego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje przesłanek do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem należności z tytułu składek. W skardze na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie, skarżący zarzucił organowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, mające istotny wpływ na wynik postępowania to jest: art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. art. 7a §1 k.p.a. art. 8 §1 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., art.79 § 2 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia, art. 32 Konstytucji RP, art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył swoją dotychczasową argumentację. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ZUS. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości wydanej przez ZUS decyzji z dnia 3 lutego 2023 r. nr 221/2023 o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Materialnoprawną podstawą umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzji art. 28 u.s.u.s. Wskazany przepis daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 u.s.u.s. przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne. Jak wynika z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. O ile regulacja powyższa, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, omawiana ustawa przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek (odsetek za zwłokę) pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, co może mieć miejsce w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b u.s.u.s., aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (pkt 1); poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (pkt 2); przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (pkt 3). Podkreślić należy, że w przypadku obu ww. rodzajów przesłanek umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne (całkowita nieściągalność, ważny interes osoby zobowiązanej) ustawodawca pozostawił ZUS swobodę w uznaniu zasadności podstaw umorzenia, stanowiąc o możliwości, a nie obowiązku zastosowania tej ulgi w razie zaistnienia mających ją uzasadniać zdarzeń, co podejmowanym w tym zakresie decyzjom nadaje charakter tzw. decyzji uznaniowych. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oznacza, że z woli ustawodawcy nawet stwierdzenie istnienia przesłanki w postaci ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia tych należności, której wystąpienie jest warunkiem wstępnym ewentualnego umorzenia, organ rentowy ma możliwość dokonania swobodnego wyboru w ocenie tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający to umorzenie. Ulga w postaci umorzenia zaległości składkowych czy odsetek stanowi niewątpliwie odstępstwo od reguły, jaką jest płacenie składek ubezpieczeniowych, zatem musi ona mieć charakter wyjątkowy, związany z wystąpieniem zdarzeń o takim też charakterze, z reguły od samego zobowiązanego niezależnych. Kontrola sądowa legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych rozstrzygnięć organ rentowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, jakie wskazywać mogłyby na ważny interes zobowiązanego oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Mając na uwadze to, że uznaniowy charakter omawianych decyzji ograniczony został przez prawodawcę kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia, istotnym jest, aby w procesie dochodzenia do tego wyboru dokonujący go organ uwzględniał te kierunkowe dyrektywy w oparciu o wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy, wskazany głównie przez zobowiązanego i przez organ należycie zweryfikowany oraz w oparciu o jego wszechstronną ocenę, która swój zewnętrzny wyraz winna znaleźć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazującym na ewentualny brak prawnych przesłanek do zastosowania umorzenia, względnie na racjonalne przyczyny uznania, że przesłanki te nie dają wystarczających podstaw do zastosowania żądanej ulgi. Brak takiego uzasadnienia zasadnym czyniłby bowiem wniosek, iż rozstrzygnięcie o odmowie zastosowania ulgi oparte zostało nie na racjonalnym uznaniu, lecz podyktowane zostało dowolnością ocen. Na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że analiza akt sprawy pozwala uznać, iż organ w sposób wystarczający zebrał dostępny mu materiał dowodowy i dokonał jego oceny w sposób nienaruszający powołanych w skardze przepisów k.p.a. Wyprowadzony z tej oceny wniosek, iż mimo opisanej przez skarżącego sytuacji życiowej i majątkowej brak jest okoliczności dostatecznie wskazujących na konieczność umorzenia zaległości, nie został skutecznie podważony. Nie budzi wątpliwości ustalenie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek z art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. W stosunku do działalności skarżącego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c ustawy o s.u.s., nie zachodzą w "stosunku do ww. zadłużenia. Z przyczyn oczywistych, nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Zadłużenie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również w omawianej sprawie nie ma zastosowania. Słusznie także ZUS podniósł, że co do zaistnienia przesłanki całkowitej nieściągalności wskazanej w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy stwierdzono, iż na chwilę obecną nie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, a zatem nadal posiada status przedsiębiorcy. Powyższe oznacza, że w rozpatrywanym przypadku całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust 3 pkt 3 ustawy u.s.u.s., nie może być stwierdzona. .Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Należności nie zostały jeszcze skierowane do przymusowego dochodzenia. Zaległości widniejące na koncie nie zostały jeszcze objęte postępowaniem egzekucyjnym. Zakład wystawił upomnienia, które są podstawą do wystawienia tytułów i skierowania należności do przymusowego dochodzenia. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie można zatem stwierdzić, aby okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 ustawy o s.u.s., zaistniały w tym przypadku. Sąd podziela stanowisko ZUS, że skarżący nie przedstawił problemów zdrowotnych, które uniemożliwiałyby dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, tym samym nie nożna stwierdzić, że zachodzą okoliczności wykazane w § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia. Należy się także zgodzić z organem, że nadzwyczajne okoliczności, jakimi są niewątpliwie skutki epidemii, nie stanowią samoistnej przesłanki do umorzenia należności w oparciu o zapisy § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Okoliczności te mogłyby stanowić przesłankę umorzenia należności tylko wtedy, gdy doprowadziłby do likwidacji działalności gospodarczej, a co za tym idzie do utraty jedynego źródła zarobkowania, a w przypadku skarżącego sytuacja taka nie zaistniała. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego okoliczności wystąpienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia., tj. przypadku, gdy opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, wskazać należy, że bezsporne jest, iż sytuacja materialno-finansowa skarżącego jest trudna. Dochody skarżącego nie są duże, skarżący posiada liczne zadłużenia. Jednakże w tym miejscu podkreślić należy, że nawet wystąpienie w rozpoznawanej sprawie przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. lub § 3 ust. 1 rozporządzenia. nie obligowało organu do umorzenia należności składkowych, a jedynie pozwalało na przejście do "drugiego etapu orzekania", tj. do rozważenia potencjalnej możliwości umorzenia tych należności w ramach uznania. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tych przepisach, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możność umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być one umorzone". W ramach uznania administracyjnego organ zasadnie zaś uznał, że trudna sytuacja finansowa nie stanowi o obowiązku rezygnacji z dochodzenia zaległości. Trafnie też organ podkreślił, że skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, co w dłuższej perspektywie czasowej może pozwolić na podjęcie spłaty zaległości, chociażby w części lub w systemie ratalnym, a wiek skarżącego (50 lat) daje pozytywną prognozę co do możliwości spłacenia zaległości w przyszłości .Sąd podziela też stanowisko organu, iż publicznoprawny charakter należności składkowych, oraz cele, na które są one przeznaczone, obligują organy odpowiedzialne za ich pobór do szczególnej stanowczości i ostrożności w dysponowaniu nimi. Obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Sąd miał też na uwadze ugruntowany w orzecznictwie pogląd, z którego wynika, że działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku, który jako podmiot prowadzący i monitorujący działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek ZUS. W orzecznictwie podnosi się również, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza nakreśloną art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy zasadę równego traktowania ubezpieczonych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 99/10, LEX nr 952872). Powyższe stanowisko jest szczególnie warte podkreślenia w realiach niniejszej sprawy, gdzie zaległości skarżącego w opłacaniu składek mają charakter wieloletni (vide: oczeczenia w sprawach o sygn. akt V SA/Wa 1706/22, V SA/Wa 2078/22, V SA/Wa 238/20, V SA/Wa 2261/22), a pomimo ich wystąpienia, skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą pogłębiając stan swojego zadłużenia wobec ZUS. Inaczej mówiąc, decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej skarżący powinien być świadomy, że zobowiązuje się do opłacenia należnych składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia działalności za każdy miesiąc kalendarzowy, w ustawowo określonych terminach. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet strat, czy też pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności problemów. Tym samym skarżący powinien zdawać sobie sprawę z tego, że obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek, a brak płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących przychody ZUS. Wskazać należy, że we wniosku wszczynającym omawiane postępowanie oraz w skardze skarżący wielokrotnie podkreśla, że wykonując zawód radcy prawnego specjalizuje się się w obsłudze prawnej spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot mieszkaniowych i od początku działalności poszukuje klientów właśnie wśród spółdzielni mieszkaniowych oraz wspólnot mieszkaniowych. I właśnie w braku możliwości podpisania umów o stałą współpracę z tymi podmiotami skarżący upatruje źródła swoich kłopotów finansowych. W ocenie Sądu nic nie stoi na przeszkodzie, aby skarżący rozszerzył zakres swojej specjalizacji, ewentualnie zrezygnował z prowadzenia działalności gospodarczej i zawarł umowę o pracę. Nie może ujść uwadze Sądu, że zgodnie z danymi zawartymi na stronie internetowej https://wynagrodzenia.pl/moja-placa/ile-zarabia-radca-prawny według badań rynku pracy przeprowadzonych podczas Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń w styczniu 2023 r., miesięczne wynagrodzenie całkowite (mediana) na tym stanowisku wynosi 10 760 PLN brutto (7665 zł netto)..Co drugi radca prawny otrzymuje pensję od 7 980 PLN do 14 740 PLN. 25% najgorzej wynagradzanych radców prawnych zarabia poniżej 7 980 PLN brutto. Na zarobki powyżej 14 740 PLN brutto może liczyć grupa 25% najlepiej opłacanych radców prawnych. Podkreślić należy, że skarżący wykonuje zawód radcy prawnego w Warszawie, gdzie wynagrodzenia są wyższe niż w pozostałych miastach kraju, a ponadto jest doświadczonym radcą prawnym. Podsumowując wskazać należy, że umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 848/16, wyrok z 26 września 2019 r. sygn. akt I GSK 1372/18 dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.