V SAB/Wa 100/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - asesor WSA Marta Sarnowiec-Cisłak po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym skargi W. T. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia odrzucić skargę.

Pismem z dnia 11 września 2025 r. W. T. (dalej: strona, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS; organ) III Oddziału w Warszawie w sprawie rozpoznania wniosku o świadczenie postojowe. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wystąpił do ZUS z wnioskiem o świadczenie postojowe. Wniosek ten został pozostawiony bez rozpatrzenia, a organ nie wydał w tym przedmiocie decyzji. W odpowiedzi na skargę ZUS domagał się jej odrzucenia, akcentując brak właściwości sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zawisła przed tut. Sądem sprawa nie należy bowiem do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: Ppsa), sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Zakres właściwości sądów administracyjnych normują regulacje zawarte w art. 3 i art. 4 ww. ustawy. Pomijając przypadki orzekania przez sądy administracyjne na mocy przepisów szczególnych oraz w sprawach sprzeciwu od decyzji lub postanowienia (art. 3 § 3 i 2a Ppsa), czy też sporów o właściwość (art. 4 Ppsa), w katalogu przewidzianym w art. 3 § 2 ww. ustawy przewidziano, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Podkreślić należy, że choć art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa przewiduje obowiązek rozstrzygania w zakresie bezczynności organu, to jednak nie może ulegać wątpliwości, że w rozpatrywanym przypadku chodzi o zaniechania (bezczynność) organów w sprawach należących do właściwości sądów administracyjnych. Skarga na bezczynność obejmuje bowiem sytuacje, w których organ nie podjął wymaganych prawem działań w postępowaniu podlegającym sądowoadministracyjnej kontroli. Tylko wówczas można mówić o sprawie sądowoadministracyjnej, której rozpoznanie powierzono sądowi administracyjnemu. Stanowi o tym wprost brzmienie art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, który odwołuje się do form działalności organów administracji publicznej określonych w pkt 1-4 tego przepisu. Z tego względu ustalenie właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania obecnie analizowanej skargi, wymaga rozważenia, czy sprawa, w której organ pozostawał - zdaniem strony - bezczynny była objęta właściwością sądów administracyjnych. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Z treści skargi wynika, że jej autor dopatruje się bezczynności w braku reakcji organu na wniosek o świadczenie postojowe. Tymczasem sprawy dotyczące tego rodzaju świadczenia nie należą do właściwości sądów administracyjnych. Unormowania dotyczące świadczenia postojowego, jakiego domagał się skarżący, zostały zawarte w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodnie z art. 15zv ust. 1 i 2 tej ustawy, odmowa prawa do świadczenia postojowego następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego dla postępowań w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przepisy art. 83 ust. 5-7 i art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stosuje się odpowiednio. Jeżeli ZUS nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu - art. 477⁹ § 4 Kodeksu postępowania cywilnego (zob. tak np. w postanowieniu WSA w Gdańsku z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1087/22). Z powyższego wynika zatem, że z woli ustawodawcy sprawy dotyczące świadczenia postojowego powierzono sądom powszechnym, a nie sądom administracyjnym. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 Ppsa.