Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 1099/25

VI SA/Wa 1099/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-09-02

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
2 września 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 września 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2025 Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, ze zm., zwanej dalej k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 oraz art. 13l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320 ze zm.; dalej: udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2539), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 728 ze zm., dalej utd) utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] o nałożeniu na S. sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej jako Skarżąca), kary pieniężnej w wysokości 1500 zł z tytułu wykonywania przejazdu po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Do wydania decyzji doszło w związku z ustaleniem, że w dniu [...] czerwca 2023 r. o godzinie 07:46 urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym SPOE_A4_0223_05 znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) - węzeł M. zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego i zapisany pod numerem ewidencyjnym INC202308747185 . W wyniku dokonanej kontroli ustalono, że ww. pojazd samochodowy został zarejestrowany w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS). Z aktywnym kontem użytkownika powiązano urządzenie służące do uiszczania opłat elektronicznych, które zgłaszało konieczność poboru opłaty dla ww. sekcji płatnej powiązanej z wykrytym przejazdem. Na ww. koncie użytkownika typu przedpłaconego nie znajdowały się środki umożliwiające pokrycie należnej opłaty. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Na podstawie danych uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony. Ponadto w oparciu o dane zawarte w przedłożonej umowie najmu organ prowadzący postępowanie ustalił, iż na dzień odnotowania naruszenia odpowiedzialnym był podmiot będący użytkownikiem ww. pojazdu samochodowego, tj. S. sp. z o.o. z siedzibą w O.. Pismem z 8 marca 2024 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia zarejestrowanego podczas ww. przejazdu. Zawiadomienie doręczono stronie w trybie art. 43 kpa w dniu 13 marca 2024 r. Pismem, które wpłynęło do siedziby organu w dniu 26 marca 2024 r., strona złożyła wyjaśnienia, w których wskazała, w dniu ww. naruszenia na koncie użytkownika znajdowała się wystarczająca ilość środków na pokrycie należności za przejazd. W związku z wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy, Główny Inspektor Transportu Drogowego, pismem z 3 kwietnia 2024 r, które doręczono stronie w trybie art. 43 kpa w dniu 8 kwietnia 2024 r., zawiadomił o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, jednocześnie pouczając o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz możliwości zgłoszenia żądań, wskazując, że w wyniku ponownej weryfikacji w oparciu o dokumentację znaną organowi z urzędu dotyczącą SPOE KAS, tutejszy organ ustalił, że opłata za przejazd w dniu 16 czerwca 2023 r. nie została uiszczona, ponieważ saldo konta rozliczeniowego o numerze 106265, do którego przypisany był pojazd o numerze rejestracyjnym [...] pozostawało ujemne. Ustalono, że ostatnie doładowanie konta rozliczeniowego o numerze 106265 przed dniem ww. naruszeń miało miejsce w dniu 14 czerwca 2022 r. o godzinie 14:20 w kwocie 500 zł, natomiast pierwsze doładowanie konta po dniu ww. naruszeń miało miejsce w dniu 20 czerwca 2023 r. o godzinie 14:20 w kwocie 50 zł. Ponadto ustalono, że w dniu 26 czerwca 2023 r. o godzinie 14:11 konto pojazdu o numerze 106265 zostało zamknięte. Następnie w dniu 26 czerwca 2023 r. tj. po dniu ww. naruszeń pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany na koncie S. sp. z o.o. ID: [...], nazwa konta rozliczeniowego S., numer konta: [...]. Tym samym opłata za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] płatnym odcinkiem drogi w ww. dniach nie została uiszczona. Powyższe ustalono w ramach prowadzonej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego kontroli stacjonarnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Odcinek drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) - węzeł M., po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu 16 czerwca 2023 r., został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Mając na względzie powyższe okoliczności Organ stwierdził, że strona korzystając z drogi publicznej w dniu 16 czerwca 2023 r. naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 udp. Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego w celu ustalenia prawdy obiektywnej przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 kpa o dane pobrane z systemu elektronicznego poboru opłat, tj. systemu e-TOLL CRM SERVICE. Na podstawie uzyskanych informacji Organ ustalił, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w Elektronicznym Systemie Poboru Opłat KAS (SPOE-KAS) w dniu 3 września 2021 r. Opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 16 czerwca 2023 r. o godzinie 07:46 po płatnym odcinku drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) - węzeł M. nie została uiszczona ponieważ na koncie użytkownika nie znajdowały się środki na pokrycie należnej opłaty. Użytkownik doładował umowę po stwierdzonym naruszeniu w dniu 20 czerwca 2023 r. o godzinie 10:42 na kwotę 50 zł, w dniu 22 czerwca 2023 r. o godzinie 11:49 na kwotę 200 zł oraz w dniu 23 czerwca 2023 r. o godzinie 13:21 na kwotę 1000 zł przez internetowe konto klienta. Na podstawie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O. nr [...] z dnia 16 kwietnia 2024 r. dotyczącego oznakowania drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) - węzeł M. ustalono, że na wskazanym odcinku nie stwierdzono uchybień w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34, oznaczających pobór opłaty elektronicznej. GITD przytoczył treść przepisów prawa regulujących zasady funkcjonowania elektronicznego systemu poboru opłat, określających obowiązki spoczywające na korzystających z dróg krajowych lub ich odcinków w ramach realizacji tego systemu oraz sankcjonujących ich naruszenie. Organ podkreślił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że pojazd strony został zarejestrowany w Elektronicznym Systemie Poboru Opłat KAS (SPOE-KAS) na koncie typu pre-pay, jednakże wniesiona przez stronę przedpłata nie pokryła w całości należności wynikających z dokonanych przejazdów oraz opłata elektroniczna nie została uiszczona w terminie 3 dni od dnia zakończenia kontrolowanego przejazdu. Tym samym opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 16 czerwca 2023 r. o godzinie 07:46 po płatnym odcinku drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) - węzeł M. nie została uiszczona ponieważ na koncie użytkownika nie znajdowały się środki na pokrycie należnej opłaty. Użytkownik doładował umowę po stwierdzonym naruszeniu w dniu 20 czerwca 2023 r. o godzinie 10:42 na kwotę 50 zł, w dniu 22 czerwca 2023 r. o godzinie 11:49 na kwotę 200 zł oraz w dniu 23 czerwca 2023 r. o godzinie 13:21 na kwotę 1000 zł przez internetowe konto klienta. Z powyższego jednoznacznie wynika, że przyczyną naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków pieniężnych na koncie podmiotu korzystającego z sieci dróg publicznych objętych tą opłatą w dniu przejazdu oraz nieuiszczenie należnej opłaty w terminie 3 dni od dnia zakończenia tego przejazdu. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy uznając je za bezzasadne. Nie znalazł także podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego lub odstąpienie od nałożenia kary, o których w art. 189e kpa i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. sp. z o.o. z siedzibą w O. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 189f § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa poprzez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary oraz nie wzięcie pod uwagę, że waga naruszenia była znikoma, a strona samodzielnie zaprzestała naruszeń na długo przed wszczęciem postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreśliła, że w toku postępowania współpracowała z Organem w celu wyjaśnienia niezbędnych okoliczności w żaden sposób go nie utrudniając. W jej ocenie Organ nie ustalił wagi stwierdzonego naruszenia z dnia 19.05.2023 r., tzn. nie ustalił w jakiej wysokości nie została uiszczona opłata elektroniczna za przejazd. Skarżąca zaprzestała naruszeń, naruszenie miało charakter znikomy, co w ocenie Skarżącej winno skutkować od odstąpieniem od wymierzenia kary. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych. Obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zgodnie z którym "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...)". Według art. 13ha ust. 1 u.d.p., "Opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6", to jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z art. 13ha ust. 3 u.d.p., jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 tej ustawy wynika, że opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 1 u.d.p., "Za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach." Zgodnie z art. 13k ust. 4 u.d.p., "Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 2a-2d, wymierza się właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu, albo korzystającemu z drogi w przypadku, o którym mowa w art. 13ia ust. 19." Art. 13hb ust. 1bb udp stanowi, że opłata elektroniczna jest pobierana za pomocą systemu teleinformatycznego. W celu jej uiszczania z wykorzystaniem Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu jest obowiązany dokonać rejestracji w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną (art. 13ia ust.1). Rejestracji nie dokonuje się w przypadku uiszczania opłaty elektronicznej z wykorzystaniem usługi EETS. Rejestr, o którym mowa w ust. 1, jest prowadzony przez Szefa KAS w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (art. 13ia ust. 3 udp). Dane określane w rejestrze zawiera art. 13ia ust. 2. Art. 13ia ust. 8 udp stanowi, że dokonując rejestracji, o której mowa w ust. 1, właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu rejestruje urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3a, i uzyskuje numer referencyjny dla każdego zarejestrowanego urządzenia. Zgodnie z art. 13i ust. 3a udp na potrzeby poboru opłaty elektronicznej za pomocą Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS są stosowane urządzenia mobilne, zewnętrzne systemy lokalizacyjne oraz urządzenia pokładowe, wykorzystujące technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych. W myśl art. 13l ust. 1 udp do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 i 3a technologie w systemach elektronicznego poboru opłat, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 161 urządzenie na potrzeby pobierania opłat ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k kary pieniężne za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego. Art. 13l ust. 1a udp stanowi, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego może wykorzystywać przy kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. Zasady dotyczące wykorzystywania Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS określa porozumienie zawarte pomiędzy Szefem KAS a Głównym Inspektorem Transportu Drogowego. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 czerwca 2021 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 220) kontrola jest prowadzona w trybie stacjonarnym lub mobilnym. W ramach prowadzenia kontroli kontrolujący prowadzi czynności kontrolne mające na celu ustalenie, czy opłata elektroniczna została wniesiona w: wysokości nie niższej niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 ustawy, trybie, w sposób i w terminie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 40a ust. 5 ustawy, z uwzględnieniem art. 13k ust. 8a i 8b ustawy (§ 4 ust. 4). Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie opłat elektronicznych pobieranych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS oraz przekazywania kar grzywny z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz. U. 2022 r. poz. 2656) opłatę elektroniczną wnosi się w trybie: przedpłaty - dokonywanej przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, za przejazd którymi jest pobierana opłata elektroniczna, w wysokości pozwalającej na odbycie planowanego przejazdu, nie niższej niż 20 zł, albo płatności okresowej z zabezpieczeniem - po zatwierdzeniu przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, prawidłowo złożonego zabezpieczenia umożliwiającego bezwarunkowe, natychmiastowe, pełne i nieodwołalne ściągnięcie należnej opłaty elektronicznej w przypadku nieterminowego uiszczenia tej opłaty. Wniesienie opłaty elektronicznej następuje przed rozpoczęciem przejazdów po odcinkach dróg krajowych, za które jest pobierana opłata elektroniczna. Użytkownik konta z typu pre-pay powinien mieć na koncie rozliczeniowym w e-TOLL środki w kwocie pozwalającej mu na odbycie planowanego przejazdu w całości. Opłaty naliczane są za przejazdy na poszczególnych odcinkach dróg płatnych i widoczne są dla użytkownika po zalogowaniu się do Internetowego Konta Klienta (IKK). W przypadku nieuiszczenia opłaty za przejazd z powodu braku wystarczających środków na koncie rozliczeniowym, zostanie ona pobrana z konta użytkownika maksymalnie w ciągu 3 dni od zakończenia przejazdu zgodnie z art. 13 ust. 8a udp jeśli zostały przekazane dane geolokalizacyjne dotyczące tego przejazdu z urządzenia mobilnego, urządzenia pokładowego lub zewnętrznego systemu lokalizacyjnego do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS a właściciel, posiadacz albo użytkownik uzupełnił środki na koncie do wysokości, która co najmniej pozwoli na uiszczenie zaległej opłaty elektronicznej. W niniejszej sprawie bezspornie ustalono, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 16 czerwca 2023 r. o godzinie 07:46 po płatnym odcinku drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) - węzeł M. nie została uiszczona. Na koncie użytkownika nie znajdowały się środki na pokrycie należnej opłaty. Użytkownik doładował umowę po stwierdzonym naruszeniu w dniu 20 czerwca 2023 r. o godzinie 10:42 na kwotę 50 zł, w dniu 22 czerwca 2023 r. o godzinie 11:49 na kwotę 200 zł oraz w dniu 23 czerwca 2023 r. o godzinie 13:21 na kwotę 1000 zł przez internetowe konto klienta. Z powyższego jednoznacznie wynika, że przyczyną naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków pieniężnych na koncie podmiotu korzystającego z sieci dróg publicznych objętych tą opłatą w dniu przejazdu oraz nieuiszczenie należnej opłaty w terminie 3 dni od dnia zakończenia tego przejazdu. Należy zaznaczyć, że w sytuacji wystąpienia braku środków na koncie umowy użytkownika w trybie przedpłaty w ustawie o drogach publicznych przewidziano możliwość braku wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Zgodnie z art. 13k ust. 8a udp kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w trybie przedpłaty, nie wymierza się, jeśli do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS zostały przekazane dane geolokalizacyjne, a właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu uiścił opłatę elektroniczną w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. Jednakże, aby możliwe było zastosowanie ww. przepisu strona musi spełnić wskazane w przepisie warunki. Jednym z tych warunków jest uiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. W przedmiotowej sprawie Skarżąca nie spełniła tego warunku, tj. nie uiścił opłaty elektronicznej w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu, zatem ww. przepis nie może mieć zastosowania. Sąd, po zapoznaniu się z aktami sprawy, doszedł do przekonania, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych odnosi się do wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia przedstawionej wyżej wykładni prawa materialnego. Organ dokonał także prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W ocenie Sądu w świetle powyższych ustaleń GITD prawidłowo zastosował art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych. W ocenie Sądu, w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, z poszanowaniem przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Stosownie do art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej ma kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania. Z zasady tej wynika obowiązek organu wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania przepisów prawa. Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaś art. 80 kpa dotyczy podstawowej zasady postępowania dowodowego, a to zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena ta, aby nie przekształciła się w dowolną, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. W ocenie Sądu organ nie naruszył również art. 189f kpa dotyczącego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Wskazać należy, że organ trafnie uznał, że naruszenia w zakresie uchybienia obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej nie można uznać za znikome oraz iż z uwagi na charakter naruszonego obowiązku nie zaistniały okoliczności warunkujące usunięcie naruszenia prawa. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Należy podkreślić, że to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności odnośnie uczynienia zadość wymogom wykonywania przejazdu tak, aby zapewnić uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd. Zdaniem Sądu z okoliczności stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby Skarżąca realizując przejazd w dniu 16 czerwca 2023 r., w tym planując jego trasę, nie mogła, zachowując minimum wymaganej staranności, wejść w posiadanie informacji odnośnie stanu środków na koncie przedpłaconym, a w konsekwencji – właśnie w kontekście planowanej trasy przejazdu – zabezpieczyć ich wysokość w kwocie pozwalającej na uiszczenie wymaganej opłaty elektronicznej i tym samym uczynić zadość obowiązkowi, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Tym samym niezastosowanie przez organ art. 189f § 1 pkt 1 kpa nie stanowi naruszenia prawa. Wskazanego podejścia do omawianej kwestii nie podważa również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08 (OTK-A, 2010, Nr 3, poz. 26) stwierdził, że dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych, jako reakcji na naruszenie ustawowych obowiązków nie budzi wątpliwości. Brak stosownej sankcji powoduje bowiem, że przepis staje się martwy, a niespełnianie obowiązku nagminne. Administracyjne kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Kary te, stosowane automatycznie z mocy ustawy, mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywuje adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków. Podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa. Administracyjna kara pieniężna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który służyć ma zapewnieniu wykonywania obowiązków wobec państwa, a organ administracyjny musi posiadać skuteczne środki, które skłonią adresatów norm do oczekiwanego zachowania w sferach uznanych za szczególnie istotne. Brak staranności nie może prowadzić do uwolnienia Skarżącej od odpowiedzialności administracyjnej za wynikłe w sprawie naruszenie przez wyłączenie stosowania przepisów, które w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej łączą z tym naruszeniem konsekwencję nałożenia kary pieniężnej, która jest sztywna. Organ nie może od niej odstąpić ani miarkować (poza wskazanymi sytuacjami regulowanymi przepisami art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które w tej sprawie nie zachodzą), gdyż nie ma tu żadnego luzu decyzyjnego. Zatem również ta okoliczność nie daje podstaw do uznania zaprzestania przez stronę naruszenia prawa, co – obok znikomej wagi tego naruszenia – jest warunkiem zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Jak już wyżej wskazano kara za przejazd po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty o której mowa w art. 13 ust 1 pkt 3 udp jest nakładana decyzją związaną, tzn. że organ nie dysponuje w tym zakresie żadną swobodą, nie działa w ramach uznania administracyjnego, lecz w przypadku stwierdzenia naruszenia wymierzenie kary jest z woli ustawodawcy obligatoryjne, a jej wysokość została wprost określona w ustawie. Organ administracji publicznej nie może w takim wypadku ani odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, ani też nie może jej miarkować. W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 3 udp, którego treść określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia, w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi zastrzeżeń. Stanowisko wyrażone w spornej decyzji organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 kpa. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że GITD zapewnił stronie prawo czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa), zawiadomił również o prawie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sąd zauważa, że Skarżąca może ubiegać się o udzielenie ulgi, na podstawie art. 189k § 1 kpa Postępowanie o udzielenie ulgi jest odrębnym postępowaniem administracyjnym. Skarżąca może także wystąpić z wnioskiem o umorzenie kary w całości lub w części, rozłożenie kary na raty lub odroczenie terminu jej płatności do GITD. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść, a które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), orzekł jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ww. ustawy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
7 kwietnia 2025
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Danuta Szydłowska /sprawozdawca/ Honorata Łopianowska /przewodniczący/ Magdalena Maliszewska /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny