VI SA/Wa 1446/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego uchyla zaskarżoną decyzję

Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej również: "WSA") w Warszawie jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Organ", "Prezes NFZ") z dnia [...] marca 2025 r. nr [...]ustalająca wobec S. W. (dalej: "Skarżący", "Strona") istnienie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako twórca lub artysta w okresie od dnia [...] grudnia 2023 r. do dnia wydania decyzji (dalej: "zaskarżona decyzja") . Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 109 ust. 1, 3 i 4, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm., zwanej dalej: "ustawą o świadczeniach"), w związku z art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, dalej: "ustawa systemowa"). Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] września 2024 r. do [...]Oddziału Wojewódzkiego NFZ (dalej: "K-P OW NFZ") wpłynął wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. (dalej: "ZUS") o ustalenie okresu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez Skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako twórca lub artysta. ZUS wskazał, że w sprawie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez Skarżącego zostały wydane przez Prezesa NFZ decyzje: nr [...]z [...] kwietnia 2022 r., którą ustalono obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako twórca lub artysta od [...] września 2014 r. do [...] grudnia 2021 r. oraz decyzja nr [...]z [...] listopada 2023 r., którą ustalono obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu jako twórca lub artysta od [...] stycznia 2022 r. do dnia wydania decyzji. Ponadto ZUS poinformował, że brak jest obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym Skarżącego jako twórcy lub artysty z uwagi na posiadanie innego tytułu wyłączającego ten obowiązek. Do wniosku załączono pisma Skarżącego, kierowane do ZUS, z [...] lipca 2024 r. i z [...] sierpnia 2024 r., w treści których informuje, że nie prowadził działalności twórczej i artystycznej, w związku z czym odmawia płacenia dodatkowej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wniosek ZUS został uzupełniony o pismo Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z [...] października 2024 r., znak: [...], z którego wynika, że Skarżący złożył zeznanie roczne PIT-37 za rok 2023, gdzie wykazał m.in. przychód z działalności wykonywanej osobiście (umowy zlecenia), dochód z działalności, o której mowa w art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163), tj. z wykonywania wolnego zawodu i zrównane oraz przychód z praw autorskich. W dniu [...] października 2024 r. zostało doręczone Skarżącemu zawiadomienie o wszczęciu na wniosek ZUS postępowania wyjaśniającego w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu Skarżącego z tytułu prowadzenia działalności twórczej lub artystycznej oraz informacja o możliwości złożenia dokumentów i wyjaśnień związanych z tym faktem. W odpowiedzi Skarżący złożył pisemne wyjaśnienia, w których podtrzymał swoje stanowisko o niepodleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako artysta. Dalej, Skarżący oświadczył, że nie prowadzi działalności, nie posiada zorganizowanej struktury gospodarczej, nastawionej na stałe uczestnictwo w obrocie gospodarczym i nie występuje w obrocie gospodarczym jako przedsiębiorca. Jednocześnie Skarżący podniósł, że okazjonalnie zawiera umowy o dzieło, których przedmiotem jest wykonanie na żywo utworu muzycznego co, zdaniem Skarżącego, stanowi klasyczne artystyczne wykonanie utworu w rozumieniu art. 85 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym artystycznym wykonaniem są w szczególności działania instrumentalistów i wokalistów. W dniu [...] stycznia 2025 r. doręczono Skarżącemu zawiadomienie o zakończeniu etapu gromadzenia dokumentacji oraz o możliwości wglądu w zebrany materiał dowodowy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dokumentów przed wydaniem decyzji. W dniu [...] lutego 2025 r. do [...]OW NFZ wpłynęło pismo Skarżącego, w którym podtrzymuje stanowisko wyrażone w dotychczasowym postępowaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2025 r. nr [...]Prezes NFZ ustalił, że Skarżący z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako twórca lub artysta podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od dnia 1 grudnia 2023 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ wyjaśnił, że na podstawie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury ustalono, iż Skarżący został uznany za osobę wykonującą działalność twórczą od [...] listopada 1982 r. Decyzjami Dyrektora [...]OW NFZ nr [...]z [...] września 2014 r. i Prezesa NFZ nr [...]z [...] kwietnia 2022 r. oraz nr [...]z [...] listopada 2023 r. został objęty z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, przy równoczesnym posiadaniu prawa do emerytury, od [...] listopada 2008 r. do [...] listopada 2023 r. Prezes NFZ wskazał, że Komisja do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działająca przy ministrze właściwym dla spraw kultury, może wydać decyzję, w której uzna daną działalność za twórczą lub artystyczną i ustali datę rozpoczęcia działalności. Osoba, która ma taką decyzję i wykonuje działalność twórczą albo artystyczną, podlega ubezpieczeniom jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą. Obowiązkowe są dla niej ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. W przypadku posiadania innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, np. renty/emerytury obowiązkowe jest tylko ubezpieczenie zdrowotne. Jeśli osoba, która prowadzi twórczą lub artystyczną działalność pozarolniczą, będzie zawierać w ramach tej działalności umowy zlecenia lub umowy o dzieło, to będzie podlegać ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności pozarolniczej - w przypadku posiadania innego tytułu do ubezpieczeń - ubezpieczeniu zdrowotnemu. Osoba, która prowadzi działalność pozarolniczą jako twórca lub artysta, jest zatem płatnikiem składek na swoje ubezpieczenia. Prezes NFZ wyjaśnił, że na podstawie pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z [...] października 2024 r. ustalono, że Skarżący złożył zeznanie roczne PIT-37 za 2023 r., w którym oprócz innych przychodów wykazał m.in. przychód z działalności wykonywanej osobiście (umowy zlecenia), dochód z działalności, o której mowa w art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163), tj. z wykonywania wolnego zawodu i zrównane oraz przychód z praw autorskich. Ponadto zdaniem Organu analiza treści dostępnych na stronach internetowych wykazała istnienie wielu relacji z odbytych koncertów Skarżącego z zespołem N. [...]w latach 2023 - 2024, a także koncertów zrealizowanych i zaplanowanych na rok 2025. Zdaniem Prezes NFZ, dokonane ustalenia, przy równoczesnym braku informacji o utracie statusu osoby prowadzącej działalność artystyczną, wskazują na dalsze jej wykonywanie w celu zarobkowym, a nie jak wskazuje Skarżący jako okazjonalne zaśpiewanie piosenki należącej do repertuaru. Z rozstrzygnięciem Organu nie zgodził się Skarżący, wnosząc do WSA w Warszawie skargę na decyzje z dnia [...] marca 2025 r. i wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu, bez przeprowadzania rozprawy. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, iż wykonywana przez Skarżącego działalność zarobkowa, polegająca na osobistym artystycznym wykonaniu utworu muzycznego, stanowi wynagrodzenie z tytułu umów zlecenia, a nie umowy o dzieło oraz że stanowi o wykonywaniu przez Skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż podlegał on obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, będąc jednocześnie na emeryturze, 2) art. 7 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z pominięciem względów interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, wyrażonego poprzez brak dokonania wykładni celowościowej art. 66 ust 1pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (u.ś.o.z) w zw. z art. 8 ust.6 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.), a w konsekwencji na objęciu Skarżącego obowiązkiem zapłaty składki zdrowotnej od wynagrodzenia od umów o dzieło, pomimo że ten sposób zarobkowania nie podlega w ogóle systemowi ubezpieczeń społecznych i chorobowych, jak również doprowadziło do rażącego naruszenia naczelnych zasad obu wskazanych ustaw, to jest równego traktowania, 3) art. 75 § 1 K.p.a. poprzez ograniczenie postępowania dowodowego do dowodów nie mających istotnego znaczenia dla wyniku sprawy, a pominięcie przeprowadzenia postępowania w zakresie charakteru prawnego wykonywanych przez Skarżącego umów o dzieło, do jakich zaliczyć należy wykonanie artystycznych wykonań utworów słowno-muzycznych, a wybór Organu co do środków dowodowych był podyktowany wyłącznie pod z góry ustaloną tezę o ciągłym podleganiu obowiązkowi składkowemu przez artystów-emerytów, a nie czynienia rzeczywistych ustaleń faktycznych, 4) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności podnoszonych przez Skarżącego w toku postępowania, to jest równości wobec prawa, różnic przyjętych przez ustawodawcę dotyczących ustanowienia kryteriów dla objęcia przedsiębiorców i artystów ubezpieczeniem społecznym, mających wpływ na wykładnię przepisów prawa, roli płatników składek na ubezpieczenia zdrowotne, a miało to wpływ na wynik sprawy, bowiem rzetelne odniesienie się do argumentów Skarżącego mogło wpłynąć na zmianę kwalifikacji prawnej w sprawie, a także brak odniesienia się do nich narusza zasadę zaufania do organów państwa oraz zasadę przekonywania, 5) art. 66 ust 1 pkt 1 lit. c) u.ś.o.z. poprzez zastosowanie tego przepisu, pomimo że fakt posiadania przez Skarżącego praw emerytalnych oraz charakter dodatkowej, okazjonalnej pracy zarobkowej jako dzieła w rozumieniu przepisów o zabezpieczeniu społecznym i chorobowym, wykluczał obowiązek zapłaty składek zdrowotnych. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że w toku całego postępowania podnosił, iż jako emeryt dorabiający sobie do emerytury okazjonalnym wykonywaniem utworów muzycznych, nie podlega ciągłemu obowiązkowi zapłaty ubezpieczenia zdrowotnego. Podnosił także, iż po nabyciu uprawnień emerytalnych, może dodatkowo dorabiać do niskiej emerytury wedle takich samych zasad, jak wszyscy inni emeryci, to jest, bez obowiązku zapłaty składki zdrowotnej w przypadku świadczenia umowo dzieło. W ocenie Strony Organ przyjął odmienne stanowisko, z czym Skarżący nie mógł się zgodzić. Strona poczyniła Organowi zarzut, iż błędnie wyłożył ratio legis przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, z czego następnie wyprowadził zasadę, iż artysta prowadzi permanentnie działalność objętą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli tylko po nabyciu praw emerytalnych chociaż raz w roku zawrze umowę o dzieło, mającą charakter artystyczny. Strona podniosła również, że poza systemem ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych pozostają co do zasady umowy o dzieło. Twórcy i artyści z istoty swej działalności wykonują umowy o dzieło, stanowiące utwory lub artystyczne wykonania w rozumieniu ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykonują więc czynności, które co do zasady nie podlegają systemowi ubezpieczeń społecznych. Dlatego też w ocenie Skarżącego wolą ustawodawcy wprowadzono wyłom w tej zasadzie, obejmując twórców i artystów systemem ubezpieczeń społecznych, pomimo że wykonują oni umowy o dzieło. Celem tych przepisów było umożliwienie tej grupie zawodowej nabycie uprawnień emerytalnych, rentowych i chorobowych, wyrównujących nierówności społeczne. Skarżący wskazał, że Organ błędnie przyjął w zaskarżonej decyzji, iż artysta, który posiada decyzję Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury, po przejściu na emeryturę, posiada permanentnie ten sam tytuł do składki zdrowotnej, czyli prowadzenia artystycznej działalności pozarolniczej, a nie od faktycznie wykonanej dodatkowej pracy zarobkowej, ocenianej ad casu. Skarżący wskazał, że Organ nie ocenił także w sposób rzetelny dowodów w postaci deklaracji podatkowej - zeznania rocznego PIT-37. W ocenie Skarżącego Organ powierzchownie posłużył się terminologią zawartą w formularzu, nie zważył, że zeznanie roczne zawiera zsumowane dane, które cząstkowo otrzymuje się od wypłacającego wynagrodzenie na podstawie deklaracji PIT-11. Jest to istotne w sprawie, bowiem pokazuje, iż tych PIT-11 było kilka, co potwierdza stanowisko, że podejmowane przez Skarżącego czynności zarobkowe były sporadyczne, okazjonalne. W żaden sposób nie mogą potwierdzać tezy Organu, iż permanentnie Strona wykonuje pozarolniczą działalność gospodarczą, objętą obowiązkiem zapłaty składki zdrowotnej. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm. dalej: "P.p.s.a."). Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Otóż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] marca 2025 r. orzekająca, że Skarżący jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności twórczej w okresie od dnia [...] grudnia 2023 r. do nadal. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. W art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach wskazano, że osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą jest osoba, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, dalej: "u.s.u.s."). Jak stanowi art. 8 ust. 6 pkt 2 u.s.u.s. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się twórcę i artystę. Definicję ustawową twórcy zawiera art. 8 ust. 7 u.s.u.s., gdzie wskazano, że za twórcę, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, uważa się osobę, która tworzy dzieła w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, choreografii i lutnictwa artystycznego oraz sztuki ludowej, będące przedmiotem prawa autorskiego. Uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców działającej przy ministrze właściwym do spraw kultury (art. 8 ust. 9 u.s.u.s.). Zakres pracy Komisji określa rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki z 9 marca 1999 r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania (Dz.U. z 1999 r., Nr 27 poz. 250), które to w § 2 ust. 2 wskazuje, że Komisja wydaje decyzje na podstawie dokumentów potwierdzających czas trwania i charakter działalności twórczej bądź artystycznej, wykonywanej na podstawie umowy o pracę, umowy o dzieło, umowy zlecenia, a także katalogów z wystaw, recenzji, przyznanych nagród i wyróżnień. W art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach wskazano, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 ust. 4 u.s.u.s., stosowanym również wobec osób prowadzących działalność artystyczną, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. W sprawie nie jest sporne, że decyzją Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury, ustalono, iż Skarżący rozpoczął od dnia [...] listopada 1982 r. działalność artystyczną jako muzyk, natomiast decyzjami Dyrektora [...] OW NFZ nr [...]z [...] września 2014 r. i Prezesa NFZ nr [...]z [...] kwietnia 2022 r. oraz nr [...]z [...] listopada 2023 r. został objęty z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, przy równoczesnym posiadaniu prawa do emerytury od [...] listopada 2008 r. do [...] listopada 2023 r. Jednocześnie, w toku postępowania administracyjnego Skarżący w swoich pismach z dnia [...] lipca 2024 r. i [...] sierpnia 2024 r. wyjaśnił, że nie prowadził działalności twórczej i artystycznej, w związku z czym odmawia płacenia dodatkowej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ponadto Skarżący jednocześnie poinformował także, iż tylko okazjonalnie zawiera umowy o dzieło, których przedmiotem jest wykonywanie na żywo utworu muzycznego, co zdaniem Skarżącego stanowi klasyczne artystyczne wykonanie utworu w rozumieniu art. 85 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym artystycznym wykonaniem są w szczególności działania instrumentalistów i wokalistów. Skarżący wyjaśnił również, że organ arbitralnie wykluczył go spod możliwości oceny dodatkowego wynagrodzenia jako zlecenia lub dzieła i nie ocenił także w sposób rzetelny dowodów w postaci deklaracji podatkowej - zeznania rocznego PIT – 37 za rok 2023. Sąd w tym miejscu podziela stanowisko Skarżącego, że organ nie zważył, że zeznanie roczne zawiera zsumowane dane uzyskanych przychodów, które cząstkowo otrzymuje się od wypłacającego wynagrodzenie na podstawie deklaracji PIT - 11. Zdaniem Sądu na kanwie przedmiotowej sprawy jest to o tyle istotne, ponieważ Organ nie wykazał, że podejmowane czynności zarobkowe przez Skarżącego w okresie objętym zaskarżoną decyzją miały charakter powtarzalny i ciągły. Tym samym nie można było jednoznacznie stwierdzić, że Skarżący prowadził pozarolniczą działalność jako artysta i z tego tytułu podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ponadto w ocenie Sądu kluczową w sprawie jest zatem odpowiedź na pytanie, czy Skarżący, po przejściu na emeryturę i ewentualnym zaprzestaniu prowadzenia działalności twórczej, legitymując się jedynie decyzją Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Sztuki, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu. Przystępując do odpowiedzi na tak zdefiniowane zagadnienie, podkreślenia wymaga, że pojęcie wykonywania działalności twórczej nie ma ustawowej definicji. Uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje w formie decyzji administracyjnej wydanej przez Komisję do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców. Kwestia trwania, przerw, a przede wszystkim zakończenia działalności twórczej podlega ocenie organu rentowego i Sądu (p. wyrok SA w Białymstoku z 1 października 2013 r., sygn. akt III AUa 372/13 - LEX nr 1378597). W orzecznictwie podkreśla się, że analogicznie, jak przy działalności gospodarczej, przy działalności artystycznej istotne jest faktyczne jej prowadzenie, co organ ma obowiązek ustalić. Pomocna w tej kwestii może być judykatura dotycząca spraw związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach jednolicie wskazuje się, że o działalności gospodarczej można mówić, jeżeli są spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki tj. zarobkowy charakter prowadzonej działalności, jej zorganizowany charakter, ciągłość jej wykonywania (por. wyrok SN z 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II USKP 5/21 - LEX nr 3119601; wyrok SA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II UK 98/16 - LEX nr 2307127; wyrok SA z 13 września 2016 r., sygn. akt I UK 455/15 - LEX nr 2122404 i powołane tam orzeczenia). Według doktryny właściwości cechujące działalność gospodarczą, które powinny występować łącznie, to działanie stałe, nieamatorskie, nieokazjonalne, z elementami organizacji, planowania i zawodowości rozumianej jako fachowość, znajomość rzeczy oraz specjalizacja (zob. B. Gudowska i J. Strusińska-Żukowska (red.]: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, Warszawa 2011, s. 106-107). W judykaturze podkreśla się, że obowiązkowi ubezpieczeń społecznych podlega osoba faktycznie prowadząca działalność twórczą (a więc wykonująca tę działalność) w sposób regularny, ciągły a nie osoba, która uznana została za twórcę, artystę na mocy decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego (p. wyrok SA w Białymstoku z 1 października 2013 r., sygn. akt III AUa 372/13 - LEX nr 1378597). Jeżeli twórca nie prowadzi działalności to nie podlega ubezpieczeniom ZUS (p. wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z 19 grudnia 2016 r., sygn. akt VII U 1206/16 - LEX nr 2229723). W świetle powyższego stwierdzić należy, że fakt posiadania przez Skarżącego decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, potwierdzającej status Strony jako twórcy i określającej datę rozpoczęcia prowadzenia działalności twórczej, nie ma bynajmniej decydującego znaczenia dla uznania, że Skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia tego rodzaju działalności. Dla ustalenia, że Skarżący, jako twórca, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, konieczne jest jeszcze wykazanie, że faktycznie wykonywał działalność twórczą. Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania Skarżący twierdził, że zarówno wcześniej, jak i w okresie objętym zaskarżoną decyzją nie wykonywał działalności twórczej. W ocenie Sądu, w takim przypadku, bez uprzedniego ustalenia, czy istotnie Skarżący nie realizował żadnych działań o charakterze twórczym, powtarzalnym i ciągłym przedwczesną jest ocena, czy podlega on obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego we wskazanym w zaskarżonej decyzji okresie. W realiach niniejszej sprawy zauważyć przy tym należy, że Organ zawiadamiając Skarżącego o wszczęciu wobec niego postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności artystycznej, wezwał go do złożenia wyjaśnień w związku z tą działalnością, między innymi odnośnie okresu jej wykonywania, osiąganego z tego tytułu przychodu lub straty, wskazując, że wyjaśnienia w powyższym zakresie należy potwierdzić stosowną dokumentacją Urzędu Skarbowego lub dokumentacją finansowo-księgową. Następnie, z uwagi na wyjaśnienia Skarżącego, który wskazał, że nie prowadził żadnej działalności twórczej, organ przyjął, że skoro Skarżący nie przedstawił stosownej dokumentacji na poparcie swego stanowiska, to należy uznać, że podlegał on obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, jako twórca, przez cały okres od przejścia na emeryturę tj. od 1 listopada 2008 r. do 30 listopada 2023 r. oraz w okresie objętym zaskarżoną decyzją od 1 grudnia 2023 r. do dnia wydania decyzji. Zdaniem Sądu powyższe działanie Prezesa NFZ stoi jednakże w oczywistej sprzeczności z art. 7 k.p.a., w myśl którego to przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Kluczowym jest bowiem, że w niniejszej sprawie, poddanej kontroli Sądu, z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej kwestii podlegania przez Skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, wystąpił Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., który - stosownie do art. 109 ust. 3a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – miał obowiązek dołączenia do wniosku kopii posiadanych dokumentów i informacji uzasadniających treść żądania. W świetle tego przepisu Zakład Ubezpieczeń Społecznych musi przekazać Narodowemu Funduszowi Zdrowia wszelkie posiadane dokumenty i informacje, które mogą uzasadniać żądanie ustalenia, że określona osoba podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od źródła pozyskania tych dokumentów i informacji. Tymczasem przekazana Dyrektorowi [...]OW NFZ przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. dokumentacja w postaci pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z [...] października 2024 r. znak: [...], zawierała informację o złożonej przez Skarżącego deklaracji podatkowej (zeznaniu rocznym - PIT 37) za rok 2023, gdzie wykazał on przychód z działalności wykonywanej osobiście (umowy zlecenia), dochód z działalności, o której mowa w art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Z 2025 r. poz. 163), tj. z wykonywania wolnego zawodu i zrównane oraz przychód z praw autorskich. Zdaniem Sądu jak już wcześniej wspomniano, przedmiotowe zeznanie podatkowe zawiera jedynie zsumowane dane uzyskanych przychodów, które cząstkowo otrzymuje się od wypłacającego wynagrodzenie na podstawie deklaracji PIT - 11. Z treści złożonej deklaracji nie wynika więc, ile Skarżący zawarł umów i jaki przychód dokładnie uzyskał z ich wykonania. W ocenie Sądu na kanwie przedmiotowej sprawy jest to o tyle istotne, ponieważ Organ nie wykazał, że podejmowane czynności zarobkowe przez Skarżącego z umów w okresie objętym zaskarżoną decyzją miały charakter powtarzalny i ciągły. Tym samym nie można było jednoznacznie stwierdzić, że Skarżący prowadził pozarolniczą działalność jako artysta i z tego tytułu podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ponadto Skarżący również w odpowiedzi na doręczone w dniu [...] października 2024 r. zawiadomienie [...]OW NFZ o wszczęciu na wniosek ZUS postępowania wyjaśniającego w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności twórczej lub artystycznej, wyjaśnił że nie prowadzi takiej działalności, nie posiada zorganizowanej struktury gospodarczej nastawionej na stałe uczestnictwo w obrocie gospodarczym i nie występuje w nim jako przedsiębiorca. Skarżący jednocześnie poinformował, iż tylko okazjonalnie zawiera umowy, których przedmiotem jest wykonywanie na żywo utworu muzycznego, co zdaniem Skarżącego stanowi klasyczne artystyczne wykonanie utworu w rozumieniu art. 85 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym artystycznym wykonaniem są w szczególności działania instrumentalistów i wokalistów. W ocenie Sądu Dyrektor [...]OW NFZ jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie, powinien zwrócić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. o uzupełnienie dokumentacji w zakresie umów zawieranych przez Skarżącego oraz poszczególnych deklaracji PIT - 11 obejmujących precyzyjnie dochody osiągnięte przez Skarżącego z wykonywania przedmiotowych umów, skoro bowiem to fakt ewentualnego uzyskiwania przychodów przez Skarżącego z innego tytułu, niż emerytura w okresie objętym zaskarżoną decyzją od [...] grudnia 2023 r. do dnia jej wydania stanowił punkt wyjścia dla możliwości oceny, czy w ogóle mamy do czynienia z prowadzeniem przez Stronę działalności, jako twórca. W ocenie Sądu zaniechania powyższego nie sanuje obciążenie przez Dyrektora [...]OW NFZ w toku postępowania administracyjnego samego Skarżącego obowiązkiem wykazania, w oparciu o stosowną dokumentację, że działalności takiej nie prowadził, skoro dokumentacja przekazana organowi pierwszej instancji przez ZUS w ogóle takiej możliwości nawet nie uprawdopodabniała. W ocenie Sądu, w takim przypadku, bez uprzedniego ustalenia nie tylko, czy istotnie Skarżący nie realizował żadnych działań o charakterze twórczym, ale też ewentualnie, w sytuacji, w której czynności takie miałyby miejsce, ich częstotliwości, nie sposób mówić o ciągłości w prowadzeniu działalności twórczej. A dopiero wykazanie ciągłości w działalności twórczej pozwalałoby na uznanie, że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego we wskazanym w zaskarżonej decyzji okresie. Ciągłość w działalności twórczej to powtarzalność czynności odróżniająca tę działalność od jednostkowych umów cywilnoprawnych oraz zamiar prowadzenia działalności w dłuższym okresie czasu (p. wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z 19 grudnia 2016 r., sygn. akt VIII U 1206/16 - LEX nr 2229723). Podkreślenia wymaga, że w wyroku z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1892/11 Naczelny Sąd Administracyjny, jednoznacznie stwierdził, że: "Nie można przyjąć, iż osoba, która jest artystą w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych bez względu na rodzaj zawartej przez nią umowy zawsze będzie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, pogląd taki prowadziłby do twierdzenia, że artysta w przeciwieństwie do osób wykonujących inny zawód, nie mógłby zawierać umów o dzieło, które w myśl art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, co byłoby sprzeczne z art. 32 ust. 2 Konstytucji". Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, pogląd ten w całości podziela i uznaje za aktualny również w przypadku twórcy. Reasumując, dla wykazania prowadzenia działalności twórczej - tak jak w przypadku działalności gospodarczej - trzeba wykazać, że podejmowana przez Skarżącego działalność ma charakter zarobkowy i zorganizowany oraz wskazuje na ciągłość jej wykonywania. W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji Organ nie sprostał temu zadaniu, a zatem nie można jednoznacznie stwierdzić, że w okresie wskazanym w decyzji Skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W świetle powyższych rozważań, Sąd uznał, że na gruncie przedmiotowej sprawy, dla ustalenia podlegania przez Skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako twórca, konieczne było - poza wykazaniem, że Skarżący posiada decyzję Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców - poddanie szczegółowej analizie kwestii uzyskiwania przez niego przychodów z tytułu umów cywilnoprawnych zawieranych w okresie od [...] grudnia 2023 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji w ramach działalności twórczej. Dopiero jednoznaczne wykazanie, że czynności te miały charakter ciągły (powtarzalny), wskazujący na podejmowanie działalności twórczej, pozwoliłoby odróżnić je od jednostkowych umów cywilnoprawnych (umowy o dzieło), które w myśl art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Bez wykonania analizy w powyższym zakresie przesądzenie, że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od [...] grudnia 2023 r. do [...]marca 2025 r. jest nieuprawnione, a co najmniej przedwczesne i narusza art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie był kompletny i nie został oceniony w całokształcie przez organ administracji publicznej. W aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na charakter oraz częstotliwość podejmowanych przez Skarżącego czynności w ramach działalności twórczej. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie daje zatem podstaw do stwierdzenia, że Skarżący w okresie od [...] grudnia 2023 r. prowadził pozarolniczą działalność jako twórca. Tym samym, organy dokonały ustaleń i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik postępowania, wobec niewyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił zaskarżoną decyzję. W ponownie prowadzonym postępowaniu Organ ustali wskazane wyżej okoliczności faktyczne, mające znaczenie z punktu widzenia hipotezy normy art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach i dokona subsumpcji ustalonego stanu faktycznego, uwzględniając przedstawioną wyżej wykładnię powyższej regulacji prawnej. Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a.