Sygnatura
VI SA/Wa 2329/25
VI SA/Wa 2329/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-04-01
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 1 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] maja 2025 r. nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja") Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Organ", "Prezes NFZ"), na podstawie art. 109a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146; dalej: "ustawa o świadczeniach"), w zw. z art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, ze zm.; dalej: "p.p."), po rozpatrzeniu wniosku S. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "Skarżąca", "Strona", Spółka") o wydanie interpretacji indywidualnej, w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, uznał za nieprawidłowe stanowisko Strony, dotyczące niepodlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu wynagrodzenia otrzymywanego w zamian za wykonywanie na rzecz spółki świadczeń niepieniężnych o charakterze powtarzającym się, oznaczonych co do zakresu i rodzaju w umowie spółki, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło na skutek wniosku Strony z 4 kwietnia 2025 r. w którym Skarżąca zwróciła się do Prezesa NFZ o interpretację indywidualną w zakresie przepisów dotyczących podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżąca wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Zgodnie z danymi ujawnionymi w Krajowym Rejestrze Sądowym przedmiotem działalności Spółki jest: pozostałe sprzątanie (PKD: 81.29.Z). W umowie Spółki zostało wprowadzone zobowiązanie wspólników do powtarzających się świadczeń niepieniężnych. Zobowiązanie do wykonywania powtarzających się świadczeń niepieniężnych będzie polegało na wykonywaniu przez tych wspólników określonych w umowie czynności. Wynagrodzenie wspólników za takie świadczenia nie będzie przewyższało cen i stawek przyjętych w obrocie, będzie ono ustalane na warunkach rynkowych tzn. takich, jakie ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. Powtarzające się świadczenia wykonywane przez wspólników na rzecz Spółki będą niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, gdyby nie wprowadzono obowiązku wspólników do wykonywania postarzających się świadczeń niepieniężnych, czynności będące przedmiotem tych świadczeń musiałyby zostać zakupione przez Spółkę (Spółka musiałaby nabyć takie usługi na rynku). Powtarzalne świadczenia niepieniężne będą dotyczyć, w przypadku jednego ze wspólników: a) realizacji rozliczeń kasowych poprzez rachunki bankowe - 60 razy w miesiącu, b) wystawiania faktur, korekt i archiwizacji dokumentów - 30 razy w miesiącu, c) opisywania dokumentów, wprowadzania ich do systemu oraz kontaktu z zewnętrzną księgową - 120 razy w miesiącu, d) kontaktu z dostawcami, negocjacji cenowych oraz składania zamówień na dostawy materiałów, usług, sprzętu, maszyn itp. - 40 razy w miesiącu, e) przyjmowania towarów na magazyn, sprawdzenia i nadzoru nad stanami magazynowymi, inwentaryzacji stanów magazynowych - 15 razy w miesiącu, f) kontaktu z klientami, przygotowywania ofert oraz spotkań z inwestorami przed zawarciem umowy - 15 razy w miesiącu, g) sprawdzania oraz analizy ogłaszanych przetargów w ramach zamówień publicznych - 20 razy w miesiącu, h) przygotowania oraz składania ofert w ramach zamówień publicznych – 4 razy w miesiącu, i) nadzoru nad zamówieniami publicznymi w toku postępowania, kontaktu i współpracy z zamawiającym – 6 razy w miesiącu, j) nadzoru nad prawidłową realizacją zadań w ramach pozyskanych zamówień publicznych – 20 razy w miesiącu, k) dbałości o: relacje z klientem, wizerunek i reklamę spółki – 20 razy w miesiącu, l) pozyskiwania klientów - 5 razy w miesiącu. W przypadku drugiego ze wspólników, świadczenia niepieniężne powtarzalne będą dotyczyć: a) wykonywania kosztorysów ofertowych – 10 razy w miesiącu, b) prototypowania nowych produktów – 12 razy w miesiącu, c) sprawdzania i analizy ekonomiczno – technicznej dokumentacji produktów – 10 razy w miesiącu, d) nadzoru nad działem produkcji, wyznaczaniem zadań pracownikom - 20 razy w miesiącu, e) wyznaczania harmonogramów realizacji zamówień oraz nadzoru nad prawidłowym tokiem produkcji – 20 razy w miesiącu, f) kontaktu z inwestorami w zakresie realizacji zamówień – 10 razy w miesiącu, g) nadzoru nad prawidłowym tokiem montażu urządzeń w ramach danej inwestycji -12 razy w miesiącu, h) nadzoru nad serwisem gwarancyjnym i pogwarancyjnym, udzielonym przez Spółkę na dane prace i urządzenia w ramach realizowanych inwestycji - 5 razy w miesiącu. Opisane wyżej czynności, ze względu na specyfikę realizowanych świadczeń, mają być świadczone przez wspólników Spółki osobiście, lecz w miejscu i czasie ustalonym przez wspólnika. Czynności nie będą wykonywane pod kierownictwem Spółki. Wspólnik, wykonujący świadczenia, nie będzie służbowo od nikogo zależny. Rodzaj wykonywanych czynności określa umowa, natomiast precyzyjne wynagrodzenie określone zostanie uchwałą zgromadzenia wspólników Spółki. Umowa stanowi, że wspólnikowi należy się wynagrodzenie w wysokości nieprzewyższające cen lub stawek przyjętych w obrocie. Na wykonywanie przez wspólników Spółki czynności opisanych powyżej nie będą zawierane między wspólnikiem a Spółką dodatkowe umowy. Świadczenia te nie są realizowane przez nich na podstawie innych umów. Obaj wspólnicy są w zarządzie Spółki. W świetle tak opisanego stanu faktycznego Strona przedstawiła wątpliwości, czy w takim przypadku wynagrodzenie z tytułu powtarzających się świadczeń niepieniężnych wykonywanych na podstawie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlegaja obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie ze stanowiskiem Strony katalog osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym, o którym stanowi art. 66 ustawy o świadczeniach ma charakter zamknięty i nie wymieniono w nim podstawy do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wspólników otrzymujących wynagrodzenie z tytułu wykonywania świadczeń niepieniężnych określonych w umowie Spółki. Stąd, zdaniem Strony, wspólnicy w tej sytuacji, nie powinni podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Decyzją z [...] maja 2025 r. nr [...] Prezes NFZ uznał za nieprawidłowe stanowisko Skarżącej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ wskazał, że powtarzające się świadczenia niepieniężne to zobowiązania, które mogą być realizowane przez wspólników w toku zwykłego prowadzenia działalności przez spółkę, zwłaszcza w toku prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, a więc w stosunku zewnętrznym. Ponadto celem przepisu art. 176 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18; dalej: "k.s.h.") jest ochrona interesów spółki w sytuacji nałożenia na wspólników dodatkowych obowiązków, obok wniesienia wkładów oraz stworzenie stałych powiązań gospodarczych pomiędzy spółką a wspólnikami. Instytucja powtarzających się świadczeń niepieniężnych służy z jednej strony zapewnieniu pozyskiwania na korzystnych warunkach przez spółkę niezbędnych dla funkcjonowania spółki np. surowców lub towarów, z drugiej strony zapewnia wspólnikom względnie stały popyt na własne wyroby bądź usługi. W celu skutecznego ustanowienia instytucji opisanej w art. 176 § 1 k.s.h., strony umowy spółki powinny oznaczyć co najmniej rodzaj i zakres świadczeń. Pod pojęciem rodzaju należy rozumieć przedmiot świadczenia. Drugim obligatoryjnym elementem zobowiązania wspólnika pozostaje jego zakres, przez co rozumie się rozmiar i okres świadczenia (w znaczeniu częstotliwość). Zgodnie z brzmieniem normy ustanowionej w art. 176 k.s.h., świadczenie powinno mieć charakter powtarzalny - periodyczny. Tego kryterium nie spełniają zobowiązania jednorazowe, ciągłe ani stałe. W związku z powyższym, wskazane przez Spółkę świadczenia niepieniężne nie prowadzą w istocie do osiągnięcia celu wskazanego uregulowania, tj. do powstania stałego powiązania gospodarczego pomiędzy wspólnikami a Spółką, a sprowadzają się w sposób faktyczny do wykonywania w sposób stały czynności noszących cechy świadczenia usług na rzecz Spółki, w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Organ odnosząc się do wskazanych przez Skarżącą czynności, do których byliby zobowiązani wspólnicy, pełniący jednocześnie funkcję członków zarządu Spółki zaznaczył, że co prawda zostały opisane jako powtarzające się świadczenia niepieniężne, to de facto sprowadzają się one do bieżącego, stałego prowadzenia spraw Spółki, a jako takie wpisują się w dyspozycję normy zawartej w art. 201 § 1 k.s.h. Z mocy ustawy sprawy spółki prowadzi zarząd, do którego należy również reprezentowanie spółki. Prezes NFZ podniósł, że w przypadku wspólników, będących jednocześnie członkami zarządu Spółki, wymienione czynności takie jak m.in.: realizacja rozliczeń kasowych, wystawianie faktur, archiwizacja dokumentów, opisywanie dokumentów, wprowadzanie, kontakt z dostawcami, składanie zamówień, przyjmowanie towarów i inwentaryzacja stanów magazynowych, wykonywanie kosztorysów ofertowych, sprawdzanie i analiza ekonomiczno – techniczna dokumentacji produktów, nadzór nad działem produkcji, wyznaczanie zadań pracownikom, wyznaczanie harmonogranowe realizacji zamówień oraz nadzoru nad prawidłowym tokiem produkcji, to nic innego jak czynności mieszczące się z ustawy właśnie w kompetencjach zarządu. Według Organu wspólnik spółki pozostaje uprawniony do zasiadania w zarządzie, z którego to tytułu przyjmuje na siebie ww. obowiązki oraz zwyczajowo nabywa uprawnienie do wynagrodzenia za czynności wykonywane w ramach pełnionej funkcji. Ponadto użyte w czasie teraźniejszym sformułowanie "prowadzi sprawy spółki" uzasadnia tezę, że czynności te mają charakter permanentny czyli ciągły. W związku z powyższym prowadzenie spraw Spółki przez zarząd ma charakter ciągły. Tym samym, z uwagi na pełnione przez wspólników funkcje w zarządzie Spółki, należy przyjąć, iż wymienione we wniosku czynności winny być realizowane i rozliczane przez wspólników w ramach powierzonej im roli członków zarządu Spółki. Jak wynika z treści wniosku, wspólnicy będą realizować świadczenia polegające de facto na prowadzeniu spraw Spółki. Oznacza to, że są to bez wątpienia świadczenia o charakterze ciągłym, stojące w sprzeczności z naturą instytucji z art. 176 k.s.h. Tym samym opisany przez Stronę we wniosku stosunek prawny łączący wspólników (członków zarządu) Spółki nie mieści się w hipotezie normy prawnej z art. 176 k.s.h. a wypełnia dyspozycję normy wynikającej z art. 201 § 1 k.s.h. Jak podkreślił Organ, wymienione powyżej świadczenia wspólnicy, którzy są jednocześnie członkami zarządu Spółki, wykonywaliby również w przypadku, gdyby nie zostały one wyszczególnione w umowie Spółki jako świadczenia niepieniężne. Są to bowiem czynności, które w ścisły sposób są powiązane z prowadzeniem spraw spółki, jej kierowaniem i zarządzaniem. Potwierdza to stałe i bieżące wykonywanie wskazanych zadań. Świadczenia w postaci wykonywania czynności administracyjnych sprowadzają się do czynności porządkujących i technicznych o charakterze wewnętrznym. Są one standardowymi czynnościami podejmowanymi w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. W związku z powyższym, w ocenie Prezesa NFZ, zobowiązanie wspólników Spółki do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, wskazanych we wniosku, nie prowadzi do powstania stałego powiązania gospodarczego pomiędzy wspólnikami a Spółką, a jest jedynie przejawem prowadzenia spraw spółki lub wykonywaniem czynności administracyjnych zapewniających prawidłowe funkcjonowanie Spółki rozumianej jako korporacja. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ze świadczeniami, ponieważ Spółka nie otrzymuje niczego, co przekłada się bezpośrednio na prowadzoną przez nią działalność gospodarczą czyli na sferę jej zewnętrznego funkcjonowania. Wskazane we wniosku czynności wspólników to typowe przykłady prowadzenia spraw Spółki, czy też świadczenia usług na rzecz Spółki w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, a które to trudno byłoby uznać za świadczenia mające czynić zadość interesom wierzyciela, którym w tym przypadku jest Spółka. Wspólnicy niczego nie "dają" czy też nie "czynią" na rzecz przedsiębiorcy, a jedynie wykonują czynności sprowadzające się do stałej, bieżącej obsługi Spółki, zapewniającej jej prawidłowe funkcjonowanie i prowadzenie działalności gospodarczej. Tego rodzaju czynności, jak opisane we wniosku, ze swej natury wykonywane są w sposób ciągły i nie można uznać ich za powtarzające się świadczenia niepieniężne mieszczące się w dyspozycji art. 176 k.s.h. Są one wykonywane w sposób stały, to jest przez cały czas prowadzenia przez Spółkę zorganizowanej działalności zarobkowej. Tak długo bowiem jak Spółka prowadzi działalność gospodarczą, tak długo istnieje potrzeba stałego, a więc ciągłego wykonywania przez wspólników wspomnianych wyżej czynności. Organ zważył, że świadczenie ciągłe polega na określonym, stałym zachowaniu się dłużnika przez czas trwania stosunku zobowiązaniowego. Upływ czasu zostaje tym samym wpisany w konstrukcję świadczenia, a w konsekwencji w konstrukcję stosunku zobowiązaniowego. Zachowanie dłużnika w zasadzie sprowadza się więc do spełniania świadczenia, które ma następować wraz z upływem czasu. Potwierdza to stałe i bieżące wykonywanie wskazanych zadań, a przez to pracę o charakterze ciągłym. Do uznania świadczenia za ciągłe wystarcza, jeżeli składa się ono z pewnych powtarzających się stale, następujących po sobie psychofizycznych aktów dłużnika, które mimo że oddzielone w czasie tworzą razem funkcjonalną całość. Tym samym, przedmiotem stosunku prawnego opisanego w analizowanym stanie faktycznym pozostają świadczenia o charakterze ciągłym, które nie mieszczą się w hipotezie normy ustanowionej w art. 176 k.s.h. Każdy ze wspólników zobowiązany jest bowiem do realizowania typowych czynności związanych z prowadzeniem spraw Spółki, czy też świadczeniem usług na rzecz Spółki w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Jak to ocenił Organ, powyższe w konsekwencji rodzi obowiązek podlegania przez wspólnika Spółki ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach. Wskazane przez Spółkę powtarzające się świadczenia niepieniężne nie prowadzą w istocie do osiągnięcia celu wskazanego uregulowania, tj. do powstania stałego powiązania gospodarczego pomiędzy wspólnikami a Spółką, a sprowadzają się de facto do wykonywania w sposób stały czynności noszących cechy świadczenia pracy na rzecz Spółki, w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Tym samym na gruncie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, tytułem do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym nie jest zatem wyłącznie wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia, ale także na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zastosowanie mają przepisy o zleceniu. W kontekście powyższych uwag stanowisko Strony, przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, należało uznać zdaniem Organu za nieprawidłowe. Pismem z 18 czerwca 2025 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. przepisów prawa procesowego tj.: a) art. 34 ust. 5 p.p. poprzez brak wyczerpującej oceny stanowiska Skarżącej i nieprzedstawienie pełnego uzasadnienia prawnego, które odnosiłoby się do wszystkich wskazanych przez Stronę aspektów sprawy, zwłaszcza do wszystkich czynności, opisanych we wniosku z 4 kwietnia 2025 r., które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i doprowadziło do wydania przez Organ decyzji, uznającej stanowisko Skarżącej, za nieprawidłowe; b) art. 107 § 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: "k.p.a.") poprzez wydanie decyzji, której uzasadnienie jest wewnętrznie sprzeczne, bowiem z jednej strony Organ wskazuje, że czynności, opisane przez Skarżącą we wniosku z 4 kwietnia 2025 r., odpowiadają przedmiotowi umowy o świadczenie usług, zaś z drugiej strony Organ klasyfikuje je jako czynności typowe dla czynności wykonywanych przez członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością; 2. przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach w zw. z art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071; dalej: "k.c.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wspólnicy skarżącej spółki podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu, z uwagi na charakter wykonywanych czynności, który rzekomo odpowiada umowie o świadczeniu usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu; b) art. 201 § 1 i § 3 k.s.h. w zw. z art. 176 k.s.h. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż zakres czynności wspólników Skarżącej, wskazany we wniosku z 4 kwietnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, należy traktować jako czynności polegające na "zarządzaniu spółką", a nie jako czynności objęte dyspozycją art. 176 k.s.h.; c) art. 151 § 3 k.s.h. w zw. z art. 159 k.s.h. w zw. z art. 176 k.s.h. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż czynności wspólników Skarżącej, wskazane we wniosku z 4 kwietnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej są czynnościami o charakterze ciągłym, a zatem nie mieszczą się w dyspozycji normy z art. 176 k.s.h. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024,poz 1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej zwana "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję, pod kątem jej zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził podnoszonego w skardze naruszenia przepisów postępowania, jak również naruszenia prawa materialnego, które skutkować winno uwzględnieniem skargi. Zaskarżona decyzja Prezesa NFZ zapadła w związku ze złożeniem przez Stronę wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej na podstawie art. 109a ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 34 p.p. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 34 ust. 1 p.p. przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna). W realiach niniejszej sprawy wniosek Skarżącej dotyczył rozstrzygnięcia zagadnienia zaistnienia po jej stronie, jako płatnika, obowiązku odprowadzenia składek tytułem ubezpieczenia zdrowotnego od wynagrodzenia wypłaconego z tytułu świadczenia na rzecz Strony powtarzających się świadczeń niepieniężnych innych niż wynikających z pełnienia funkcji członka zarządu spółki. Jak podała Strona, wskazane czynności znajdują swoja podstawę w umowie Spółki a wysokość wynagrodzenia nie będzie wyższa niż wynagrodzenie przyjęte w obrocie za tego rodzaju usługi. Tak sformułowany przez Stronę przedmiot wniosku mieści się w ramach wyznaczonych wskazanym powyżej przepisem, a zatem wystąpiły podstawy do rozpoznania wniosku Skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej. Jednocześnie organem właściwym do wydania wnioskowanej interpretacji indywidualnej w tej sprawie był Prezes NFZ, zgodnie z art. 109a ust. 1 ustawy o świadczeniach, który stanowi, że Prezes Funduszu wydaje interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 34 p.p. w zakresie spraw dotyczących objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Zgodnie z art. 34 ust. 2 i 3 p.p. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych, przy czym przedsiębiorca we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawia zaistniały stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie. Natomiast z art. 34 ust. 5 p.p. wynika, że udzielenie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji, przy czym interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia. Jak stanowi art. 34 ust. 16 p.p. do postępowań o wydanie interpretacji indywidualnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Istotą interpretacji indywidualnej wydawanej na podstawie art. 34 ust. 1 p.p. jest wyjaśnienie przez kompetentny organ administracji publicznej zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę m.in. składek na ubezpieczenia zdrowotne. Jednocześnie, w myśl art. 35 ust. 1 cyt. ustawy interpretacja indywidualna nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, z tym że przedsiębiorca nie może być obciążony sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji indywidualnej ani daninami w wysokości wyższej niż wynikające z uzyskanej interpretacji indywidualnej. Na gruncie niniejszej sprawy, we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Skarżąca zajęła stanowisko, zgodnie z którym wynagrodzenie wypłacone wspólnikowi z tytułu świadczenia na rzecz Spółki wskazanych powyżej świadczeń nie stanowi podstawy do naliczania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Strona podniosła, że świadczenia te są świadczeniami, o których mowa w art. 176 k.s.h. które mają swoje źródło w umowie spółki. Jak zaznaczyła Skarżąca wynagrodzenie wspólników za świadczenia nie będzie przewyższało cen i stawek przyjętych w obrocie i będzie ono miało charakter rynkowy. Spółka we wniosku wskazała, że świadczenia wykonywane przez wspólników są niezbędne dla prowadzonej przez Stronę działalności gospodarczej, będą wykonywane osobiście, w miejscu i czasie ustalonym przez wspólnika. Strona podkreśliła, że wspólnicy, o których mowa we wniosku są jednocześnie członkami zarządu Spółki. Z kolei Organ, w zaskarżonej decyzji, uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się więc do oceny, czy w sytuacji wykonywania przez wspólnika pełniącego funkcję członka zarządu, na rzecz spółki określonych, wskazanych przez Stronę, czynności faktycznych na podstawie umowy spółki i uzyskiwania w związku z tym wynagrodzenia, będzie on podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Analizując zaistniałą w sprawie rozbieżność co do oceny prawnej przedstawionego przez Skarżącą przyszłego stanu faktycznego, w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w myśl art. 3 k.s.h., przez umowę spółki handlowej wspólnicy albo akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa albo statut spółki tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób. W świetle art. 151 § 3 k.s.h., wspólnicy są zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w umowie spółki. Na podstawie art. 159 k.s.h., jeżeli wspólnikowi mają być przyznane szczególne korzyści lub jeżeli na wspólników mają być nałożone, oprócz wniesienia wkładów na pokrycie udziałów, inne obowiązki wobec spółki, należy to pod rygorem bezskuteczności wobec spółki dokładnie określić w umowie spółki. Przepis art. 176 § 1 k.s.h. stanowi natomiast, że jeżeli wspólnik ma być zobowiązany do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, w umowie spółki należy oznaczyć rodzaj i zakres takich świadczeń. Stosownie do utrwalonych poglądów doktryny, w celu skutecznego ustanowienia instytucji opisanej w art. 176 § 1 k.s.h. strony umowy spółki powinny oznaczyć co najmniej rodzaj i zakres świadczeń. Podkreślenia wymaga, że "rodzaj" to przedmiot świadczenia, innymi słowy wskazanie, na czym świadczenie wspólnika będzie polegać. Z kolei "zakres", to wskazanie przede wszystkim rozmiarów i okresu, w jakim świadczenie to ma być spełniane. Co istotne musi być to świadczenie "powtarzające się" a zatem periodyczne (okresowe). Artykuł 176 k.s.h. umożliwia tworzenie takich relacji między wspólnikiem a spółką, które pozwolą im wzajemnie odnosić określone korzyści. Dla spółki może to być pewność otrzymania w określonym czasie pewnych świadczeń, dla wspólnika możliwość zbytu świadczeń i otrzymania wynagrodzenia. Obowiązek taki ma sens przy istnieniu więzi kooperacyjnych, produkcyjnych, handlowych między spółką a wspólnikiem. Przykładem mogą być te wszystkie świadczenia, które polegają na dostarczaniu na przykład buraków do cukrowni w spółce plantatorów buraków, chmielu do browaru przez plantatorów chmielu, skór do garbarni, zboża do młyna, węgla z kopalni (tak M. Allerhand, Kodeks..., op. cit., s. 78; A. Kidyba, Spółka z o.o. Komentarz, 2002, s. 280; J. Tomkiewicz, J. Bloch, Spółka..., op. cit., s. 46), udostępnienie maszyn, zapewnienie transportu, okresowe doradztwo prawne, dostarczenie oprogramowania komputerowego. Świadczenia muszą mieć charakter niepieniężny (nie mogą to więc być takie, które mają mieszany charakter). Cechą wskazanego w art. 176 k.s.h. obowiązku jest przy tym jego powtarzalność. Nie będą natomiast spełniały tego warunku świadczenia jednorazowe ani mające charakter ciągły czy też stały (J. Tomkiewicz, J. Bloch, Spółki..., op. cit., s. 46; inaczej J. Namitkiewicz, Kodeks..., op. cit., s. 77). Uwzględniając powyższe, Sąd podziela stanowisko Prezesa NFZ, że wskazany przez Skarżącą spółkę we wniosku o interpretację stosunek prawny w ramach którego mają być wykonywane przez wspólników wskazane świadczenia, nie mieści się w hipotezie wspomnianej normy prawnej art. 176 k.s.h. Opisane w sposób wskazany we wniosku czynności, przy uwzględnieniu zarówno ich charakteru, jak i wymiaru czasowego ich realizowania nie pozwalają na inną ocenę. Trzeba mieć na uwadze, że są to świadczenia związane z prowadzeniem spraw finansowo-księgowych przedsiębiorstwa (realizacja rozliczeń kasowych poprzez rachunki bankowe - 60 razy w miesiącu, wystawianie faktur, korekt i archiwizacji dokumentów - 30 razy w miesiącu, opisywanie dokumentów, wprowadzanie ich do systemu oraz kontakt z zewnętrzną księgową - 120 razy w miesiącu), spraw z zakresu zarządzania bieżącą działalnością produkcyjną przedsiębiorstwa (przyjmowanie towarów na magazyn, sprawdzenia i nadzoru nad stanami magazynowymi, inwentaryzacji stanów magazynowych - 15 razy w miesiącu, sprawdzanie i analizy ekonomiczno – techniczna dokumentacji produktów – 10 razy w miesiącu, nadzór nad działem produkcji, wyznaczaniem zadań pracownikom - 20 razy w miesiącu, wyznaczanie harmonogramów realizacji zamówień oraz nadzoru nad prawidłowym tokiem produkcji – 20 razy w miesiącu, nadzór nad prawidłową realizacją zadań w ramach pozyskanych zamówień publicznych – 20 razy w miesiącu, prototypowanie nowych produktów – 12 razy w miesiącu, nadzór nad prawidłowym tokiem montażu urządzeń w ramach danej inwestycji -12 razy w miesiącu, nadzór nad serwisem gwarancyjnym i pogwarancyjnym, udzielonym przez Spółkę na dane prace i urządzenia w ramach realizowanych inwestycji - 5 razy w miesiącu, kontakt z dostawcami, negocjacje cenowe oraz składanie zamówień na dostawy materiałów, usług, sprzętu, maszyn itp. - 40 razy w miesiącu) oraz spraw z zakresu działalności marketingowej i zapewnienia zbytu oferowanych produktów (kontakt z klientami, przygotowywanie ofert oraz spotkań z inwestorami przed zawarciem umowy - 15 razy w miesiącu, sprawdzanie oraz analizy ogłaszanych przetargów w ramach zamówień publicznych - 20 razy w miesiącu, przygotowanie oraz składanie ofert w ramach zamówień publicznych – 4 razy w miesiącu, nadzór nad zamówieniami publicznymi w toku postępowania, kontakt i współpraca z zamawiającym – 6 razy w miesiącu, dbałość o: relacje z klientem, wizerunek i reklamę spółki – 20 razy w miesiącu, pozyskiwanie klientów - 5 razy w miesiącu, wykonywanie kosztorysów ofertowych – 10 razy w miesiącu, kontakt z inwestorami w zakresie realizacji zamówień – 10 razy w miesiącu). Są to zatem czynności, które mogą być przypisane nie tylko pracownikowi Spółki ale i wykonywane przez osobę pełniącą funkcję członka jej zarządu. Czynności te są bowiem w istocie związane z ciągłym prowadzeniem spraw wewnętrznych spółki we wskazanych powyżej zakresach jej aktywności jako przedsiębiorcy tj. finanse i księgowość, produkcja i marketing (art. 201 § 1 k.s.h.). Sposób określenia terminów wykonywania świadczeń, przy uwzględnianiu ich charakteru wskazuje, że nie mają one w żadnej mierze charakteru periodycznego, lecz ciągły, warunkowany rodzajem podejmowanych w ramach ich wykonywania czynności. Uwzględniając reguły zarządzania przedsiębiorstwem i utrzymanie jego stałego ruchu w określonym zakresie, wskazana przez Stronę częstotliwość wykonywania powierzonych czynności jest właściwa dla działań podejmowanych w ramach zwykłego prowadzenia spraw przedsiębiorstwa Strony. Celem zaś omawianej instytucji nie jest obciążanie wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pracą osobistą na jej rzecz. Jak to zasadnie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 28 września 2023r. (sygn. akt II GSK 1810/22) "wyraźne uregulowanie w art. 176 k.s.h. obowiązku powtarzających się świadczeń niepieniężnych nie wyklucza możliwości zobowiązania wspólnika w umowie spółki do spełniania na rzecz spółki świadczeń niepieniężnych o innym charakterze. Od obowiązku powtarzających się świadczeń niepieniężnych, który został ukształtowany jako związany z udziałem (art. 176 k.s.h.), należy odróżnić obowiązek o analogicznej treści, który umowa spółki może uregulować jako związany z osobą wspólnika (por. A. Kidyba (red.), Kodeks spółek handlowych. Tom II. Komentarz do art. 176. WKP 2018.). Obowiązki, o których mowa w art. 176 k.s.h. składają się na treść stosunku uczestnictwa łączącego wspólnika ze spółką i mają w związku z tym charakter korporacyjny. Od tych obowiązków należy odróżnić inne zobowiązania cywilnoprawne wspólników wobec spółki, które nie są objęte stosunkiem spółki. Zobowiązania takie mają jednak wyłącznie charakter zobowiązania umownego, a nie korporacyjnego. Postanowienia umowy spółki, a także inne cywilnoprawne stosunki obligacyjne między spółką a wspólnikiem oraz między wspólnikami należy odróżnić od zobowiązania wspólnika do powtarzających się świadczeń niepieniężnych (art. 176 § 1 k.s.h.). Do postanowień tych stosuje się przepisy k.c., w tym części szczególnej zobowiązań. Do postanowień takich nie stosuje się natomiast reżimu art. 176 k.s.h., nawet jeżeli wykazują daleko idące podobieństwo do obowiązku powtarzalnych świadczeń niepieniężnych". W konsekwencji należy zgodzić się ze stanowiskiem Organu, że wykonywanie wymienionych i opisanych we wniosku czynności, jako realnie ciągłych a nie periodycznych, za określoną odpłatnością, nie podlega hipotezie normy zawartej w art. 176 k.s.h. Podkreślenia w tym miejscu także wymaga, że w myśl art. 2 k.s.h. w sprawach określonych w art. 1 § 1 k.s.h., nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy ustawy - Kodeks cywilny a jeżeli wymaga tego właściwość (natura) stosunku prawnego spółki handlowej, przepisy Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Sens przyjętego przez Skarżącą rozwiązania nie dotyczy nałożenia na wspólnika, zgodnie z wymaganiami art. 176 k.s.h., pewnych świadczeń niepieniężnych na rzecz Spółki, które wspólnik ten zobowiązany byłby wypełniać, lecz de facto sprowadzałby się do wykonywania w sposób stały czynności noszących cechy świadczenia usług lub pracy na rzecz Spółki, w tym takich które są właściwe dla zakresu kompetencji członka zarządu Spółki. Innymi słowy, w zamierzeniu Spółki, to wspólnik, w oparciu o regulację ujętą w art. 176 k.s.h, miałby zastąpić w ramach prowadzonej przez nią działalności zleceniobiorców lub pracowników, których Skarżąca musiałaby zatrudnić. Tymczasem nie jest możliwe uznanie pracy na warunkach zatrudnienia za powtarzające się świadczenia niepieniężne (tak J. Namitkiewicz, Kodeks..., op. cit., s. 77; J. Tomkiewicz, J. Bloch, Spółka..., op. cit., s. 46). Jak to ocenił Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyroku, skoro nie zostały spełnione wymogi z art. 176 k.s.h. to organ a contrario - prawidłowo kwalifikuje tak oznaczone zobowiązanie z zastosowaniem przepisów k.c. do czego był uprawniony na podstawie art. 2 k.s.h. Zarzut zatem skargi co do wadliwej kwalifikacji prawnej Organu wskazanych przez Stronę świadczeń, jako właściwych dla umowy o świadczenie usług, jest niezasadny. Brak zdaniem Sądu wadliwości w przyjętej przez Organ ocenie, że wskazane przez Skarżącą czynności są czynnościami starannego działania (brak odpowiedzialności za rezultat), o charakterze ciągłym, rodzącymi obligacyjną odpowiedzialność względem Spółki, do których powinno stosować się przepisy k.c. o umowie zlecenia a nie odpowiedzialność korporacyjno-kapitałową. Z tych wszystkich względów Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi, oparte o naruszenie art. 176 w związku z art. 151 § 3 k.s.h. ("wspólnicy są zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w umowie spółki") i art. 159 k.s.h. ("jeżeli wspólnikowi mają być przyznane szczególne korzyści lub jeżeli na wspólników mają być nałożone, oprócz wniesienia wkładów na pokrycie udziałów, inne obowiązki wobec spółki, należy to pod rygorem bezskuteczności wobec spółki dokładnie określić w umowie spółki"). Samo uwzględnienie w postanowieniach umowy spółki wymogu świadczeń wspólników na rzecz spółki nie determinuje bowiem charakteru prawnego tych świadczeń. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja spełnia przy tym wszelkie wymogi odnoszące się do treści interpretacji indywidualnej, o których mowa w art. 34 ust. 5 p.p.. Zawiera opis przedstawionego we wniosku zagadnienia, ocenę stanowiska Spółki, a także wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. W doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że interpretacje indywidualne nie są rozstrzygnięciami władczymi ani aktami stosowania prawa, a pozostają jedynie poglądem organu w kwestii sposobu stosowania prawa (por. B. Brzeziński, B. Masternak, Instytucja wiążących interpretacji w Ordynacji podatkowej, "Monitor Podatkowy" 2005/4, s.12; podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 25 czerwca 2012 r., I FPS 4/12 oraz w wyrokach z dnia 29 sierpnia 2018 r" II FSK 2493/16 i II FSK 2955/16 i w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2018 r., II FSK 1762/18 - dostępne na stronie internetowej orzeczeń sadów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i nie ma żadnych powodów, aby utożsamiać indywidualne interpretacje z decyzjami rozstrzygającymi sprawy co do istoty w następstwie zastosowania normy prawa materialnego do ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że zakres i przedmiot sprawy o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa konstytuuje treść wniosku wszczynającego postępowanie, a rolą organu prowadzącego to postępowanie jest ocena stanowiska strony w interesującej ją kwestii. Istotą tego postępowania jest zatem uzyskanie przez stronę wyjaśnienia treści przepisów prawa i ich zastosowania w odniesieniu do indywidualnej sytuacji wskazanej we wniosku. Organ wydający interpretację nie może więc ingerować w stan faktyczny opisany we wniosku, podważać go, uzupełniać, czy zmieniać w oparciu o inne źródła lub wiedzę znaną mu z urzędu (p. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2014 r., III UK 122/13, wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GSK 3263/16, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W postępowaniu w sprawie udzielenia interpretacji indywidualnej organ nie czyni zatem własnych ustaleń stanu faktycznego. Opiera się wyłącznie na opisie przedstawionym przez składającego wniosek o wydanie interpretacji. Organ nie bada i nie sprawdza wiarygodności przedstawionych przez wnioskodawcę zdarzeń i nie dokonuje własnych ustaleń. W sprawach o wydanie interpretacji indywidualnej organ jedynie pozytywnie lub negatywnie ocenia, czy stanowisko zajęte we wniosku jest prawidłowe i znajduje oparcie w okolicznościach przedstawionego zdarzenia. Podstawą dokonywanego w jego toku wyjaśnienia treści przepisów prawa i ich zastosowania jest wyłącznie przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny sprawy. Organ nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, nie gromadzi dowodów i materiałów. Nadmienić należy również, iż sama sentencja decyzji interpretacyjnej sprowadza się do aprobaty lub zanegowania przez organ zaprezentowanego przez wnioskodawcę stanowiska odnośnie przyszłego zdarzenia, a uzasadnienie powinno się koncentrować na rozważaniach prawnych mających potwierdzić stanowisko wnioskodawcy albo stanowić kontrargumentację względem tego stanowiska, przemawiając jednocześnie za danym osądem organu udzielającego interpretacji. W związku z powyższym stwierdzić należy, że redakcja sentencji zaskarżonej decyzji zawierająca ocenę stanowiska Skarżącej, wyrażonego w sprawie jest zgodna z wymogami stawianymi interpretacji indywidualnej. Także w uzasadnieniu swej decyzji Prezes NFZ przedstawił w sposób klarowny i jednoznaczny własne stanowisko co do sposobu stosowania relewantnych przepisów k.s.h. oraz k.c., obszernie je uzasadniając. Prezes NFZ przeprowadził analizę przepisu art. 176 k.s.h. w odniesieniu do wskazanych przez Spółkę świadczeń wspólnika i dokonał pogłębionej analizy prawnej, której wynikiem było przyjęcie, że przepis ten nie będzie miał zastosowania a charakter świadczeń podanych przez Spółkę wskazuje na to, że jest to stosunek prawny do którego będą miały zastosowanie przepisy k.c. o umowie zlecenia (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ przywołał stan faktyczny, jaki legł u podstaw wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i w dalszej kolejności dokonał analizy objętych nim świadczeń wspólników (str. 5-9 zaskarżonej decyzji). Odwołanie się do istoty wskazanych przez Stronę świadczeń wspólników i ich znaczenia w sferze funkcjonowania przedsiębiorstwa Strony, bez wyodrębnionego odniesienia się do każdego z tych świadczeń z osobna nie może być postrzegane za uchybienie uzasadniania, które powinno skutkować wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego. Należy bowiem mieć na uwadze, że Prezes NFZ w sposób wyczerpujący (w szczególności na stronie 6-8 zaskarżonej decyzji) dokonał pogłębionej oceny charakteru prawnego tych świadczeń, wprost się do nich odwołując. W ocenie sądu Organ nadał też właściwe znaczenie prawne wskazanym przez Stronę świadczeniom wspólników, zaliczając je wszystkie do sfery działań związanych z bieżącym, stałym prowadzeniem spraw Spółki. Tym samym za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 34 ust. 5 p.p. W tym stanie sprawy, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle obowiązujących, mających zastosowanie przepisów prawa, w powiązaniu z przedstawionym przez Spółkę opisem zdarzenia, a także po rozważeniu podniesionych przez Skarżącą zarzutów, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest prawidłowe. Na gruncie przedstawionego przez Skarżącą stanu faktycznego nie można przychylić się do jej stanowiska, co do zakwalifikowania czynności podejmowanych przez wspólników, jako świadczeń periodycznych (okresowych), mieszczących się w hipotezie normy ustanowionej w art. 176 k.s.h. Z tych też względów za niezasadny należy także uznać zarzut naruszenia przez Organ art. 201 § 1 i § 3 k.s.h. w związku z art. 176 k.s.h. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 lipca 2025
- Symbol z opisem
- 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych 657
- Skarżony organ
- Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
- Sędziowie
- Agnieszka Jendrzejewska. Dorota Pawłowska /przewodniczący sprawozdawca/ Jakub Linkowski
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny