Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 2467/20

VI SA/Wa 2467/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-07

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
7 kwietnia 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ" lub "GITD") decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm., dalej "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 890), art. 50 pkt 1 lit. j, pkt 3a, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, dalej: "u.t.d."), po rozpoznaniu wniosku E. B. (dalej także jako "strona" lub "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] grudnia 2019 roku nr [...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1 500 zł. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach faktycznych: W dniu [...] sierpnia 2019 r. urządzenia kontrolne zainstalowane na bramownicach nr [...] i [...], znajdujące się w pasie drogowym płatnego odcinka G. (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...]) – połączenie z autostradą [...], zarejestrowały odpowiednio o godzinie 6:41 i 7:25 - przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] (samochód ciężarowy marki [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 2950 kg) poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] (marki TOP o dopuszczalnej masie całkowitej 2600 kg). Przejazd został udokumentowany zdjęciami z urządzeń kontrolnych zainstalowanych na bramownicach. Z informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat wynika, że ww. pojazd nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p., co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Z kolei z informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) wynika, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony, a właścicielem pojazdu samochodowego w chwili powstania naruszenia był skarżący. W związku z powyższymi ustaleniami, poczynionymi przez GITD, w ramach kontroli stacjonarnej realizowania obowiązku uiszczania opłat elektronicznych, pismem z dnia 29 października 2019 r. organ zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu wobec niego postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ wyjaśnił również, że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu 27 sierpnia 2019 r., został wyszczególniony załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Pismo to zostało dwukrotnie awizowane. Mając na względzie powyższe okoliczności GITD, stwierdzając, że skarżący, korzystając z drogi publicznej w dniu 27 sierpnia 2019 r., naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, nałożył na niego decyzją z dnia [...] grudnia 2019 roku karę pieniężną w wysokości 1 500 zł, stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, że nie zgadza się z nałożeniem na niego kary pieniężnej. Podkreślił, że znak informujący o obowiązku uiszczenia opłaty umiejscowiony jest w niewłaściwym miejscu, co uniemożliwia zjazd na drogę bezpłatną (załączając do odwołania zdjęcie zjazdu na drogę z odręcznie zakreślonym miejscem zlokalizowania znaku). GITD pismem z dnia 4 lutego 2020 roku zwrócił się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z zapytaniem o daty zatwierdzenia projektów stałych organizacji ruchu na omawianym odcinku drogi krajowej oraz daty kontroli prawidłowości ustawienia na niej tabliczek informacyjnych T-34 oraz znaków informacyjnych D-39a (ewentualnie wskazania dat ich usunięcia). Z odpowiedzi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 18 lutego 2020 roku, wynika, że projekt stałej organizacji ruchu uwzględniający ustawienie tabliczek T-34 został zatwierdzony 21 września 2011 roku a samo oznakowanie zostało ustawione 7-8 października 2011 roku i 12 kwietnia 2012 roku. Ponadto kontrole przeprowadzone w dniach 24 czerwca i 20 grudnia 2019 roku nie wykazały nieprawidłowości w oznakowaniu systemu poboru opłat tabliczkami T-34. Decyzją z dnia [...] września 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję swą poprzednią decyzję z dnia [...] grudnia 2019 nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1 500 zł. Na wstępie uzasadnienia zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji GITD wyraźnie zaznaczył, że z dniem 1 lipca 2020 r. nastąpiła zmiana podmiotu realizującego zadania publiczne związane z poborem opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych i opłat za przejazd płatnymi odcinkami autostrad. Organ wskazał, że zgodnie z art. 13hb ust. 1ba u.d.p. opłatę elektroniczną pobiera Szef Krajowej Administracji Skarbowej (Szef KAS). Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990, dalej "prd"), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Główny Inspektor Transportu Drogowego, ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził że w prawidłowo ustalono stan faktyczny, gdyż na poczynione ustalenia w pełni pozwalał zgromadzony materiał dowodowy. W ocenie organu z całokształtu zebranego materiału dowodowego, a także wyjaśnień strony w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w dniu zarejestrowania przedmiotowego naruszenia (tj. w dniu 27 sierpnia 2019 roku) kontrolowany samochód ciężarowy wraz z przyczepą poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Poddany kontroli pojazd nie został wyposażony w jednostkę pokładową viabox, służącą do naliczania i pobierania opłaty za przejazd po drogach krajowych, wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. W związku z powyższym zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy – w tym wyjaśnienia strony, bezsprzecznie wskazują, że strona w dniu 27 sierpnia 2019 r. nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu płatnym odcinkiem drogi krajowej nr [...][...] – połączenie z autostradą [...]. Organ podkreślił nadto, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w swym piśmie z dnia 18 lutego 2020 roku potwierdził prawidłowość oznakowania wskazanego odcinka drogi. Organ podniósł, że strona dokonywała w dniu 27 sierpnia 2019 r. wielokrotnych przejazdów po tym samym docinku drogi. W związku z tym skarżący miał możliwość powzięcia wiedzy o obowiązku uiszczenia opłaty i zaprzestania dalszych przejazdów jeśli opłaty takiej – wobec braku urządzenia viabox – nie był w stanie uiścić. Zdaniem organu do naruszenia w postaci nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej doszło z uwagi na to, że strona nie zapoznała się z obowiązującymi przepisami prawa. Jak dalej wskazał, nieznajomość prawa nie może być podstawą do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia obowiązku opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej. Nie ma również znaczenia, w jakim celu był wykonywany kontrolowany przejazd, tj. w celu prywatnym, osobistym, czy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Okoliczności te, jak również motywy, jakimi kierowała się strona wjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej, nie wypełniają bowiem przesłanek, pozwalających na umorzenie postępowania administracyjnego lub odstąpienie od nałożenia kary, o których w art. 189e k.p.a. i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Organ uznał, iż w niniejszej sprawie pojazd nie był wyposażony w urządzenie viabox, wobec tego opłata elektroniczna za sporny przejazd [...] sierpnia 2019 r. nie została uiszczona. W związku z tym stwierdził, że naruszono określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych. W skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że dopuszczalne jest nałożenie kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drodze płatnej w sytuacji, gdy brak prawidłowego oznakowania drogi płatnej uniemożliwia kierowcy realną możliwość wyboru pomiędzy wjazdem na drogę płatną, a jazdą drogą bezpłatną; 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a/ art. 7, 77 § 1 i 107 3 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia prawdy obiektywnej poprzez brak odniesienia się organu do kwestii ustalenia, czy skarżący w momencie wjazdu na płatny odcinek drogi miał możliwość z niej zjazdu na drogę bezpłatną, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego oraz niewłaściwego uzasadnienia skarżonej decyzji; b/ art. 7 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 oraz art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione pominiecie wniosku dowodowego zgłoszonego na etapie postępowania administracyjnego, tj. zdjęcia ukazującego umiejscowienie znaku T-34. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją, zasądzenie kosztów postępowania oraz połączenie do wspólnego rozpoznania przedmiotowej sprawy ze sprawami, które obecnie toczą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (sygn. akt: VI SA/Wa 711/20, VI SA/Wa 712/20, VI SA/Wa 712/20 oraz VI SA/Wa 1816/20). W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący podczas przedmiotowego przejazdu nie był świadomy wjazdu na drogę płatną. Zdaniem skarżącego taka informacja powinna być w sposób wyraźny ukazana przed wjazdem na tego rodzaju drogę. Brak informacji o płatnym odcinku drogi uniemożliwia użytkownikowi drogi zorientowanie się, na jakiej drodze się znajduje i dokonania odpowiedniego wyboru między drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Ponadto, zdaniem skarżącego, umiejscowienie znaku T-34 tuż przed bramką (bez możliwości zawrócenia na drogę bezpłatną), bez wcześniejszego informowania, że kierowca zbliża się do drogi płatnej, stanowi dla kierowcy swoistą pułapkę. Zwrócił uwagę, że przedłożył w toku postępowania jako dowód, zdjęcie ukazujące umiejscowienie znaku T-34, ale organ nie doniósł się do jego wniosku dowodowego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."). Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 k.p.a. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Otóż na skarżącego została nałożona przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego kara pieniężna w wysokości tysiąca pięciuset złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. drogach publicznych. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy, o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. W myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Wysokość tej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 13 ha ust. 2 u.d.p.). Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest również, że pobranie tej opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p. Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ustawy u.d.p., obowiązany jest do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p. (odpowiednia kategoria pojazdu). Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406). Stosownie do treści art. 13k ust. 1 u.d.p., za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1), 1500 zł - w pozostałych przypadkach (pkt 2). W myśl art. 13l ust. 1 u.d.p. do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego. Zgodnie natomiast z art. 13l ust. 1a u.d.p., Główny Inspektor Transportu Drogowego może wykorzystywać przy kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. Zasady dotyczące wykorzystywania Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS określa porozumienie zawarte pomiędzy Szefem KAS a Głównym Inspektorem Transportu Drogowego. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że dopuszczalna masa całkowita (dmc) skontrolowanego zespołu pojazdów, składającego się z samochodu ciężarowego oraz przyczepy przekraczała 3,5 t. Na podstawie danych znajdujących się w CEPiK organ ustalił, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 5 550 kg, w tym pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] zarejestrowanego jako samochód ciężarowy — 2 950 kg, zaś przyczepy o numerze rejestracyjnym [...] — 2600 kg. Zespół pojazdów nie podlegał też zwolnieniom, o których mowa w art. 13 ust. 3a u.d.p. Ponadto nałożona kara pieniężna dotyczyła przejazdu odcinkiem drogi krajowej ujętym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 890 z późn. zm.). W punkcie 11 lit. b) wspomnianego załącznika zatytułowanego: "DROGI KRAJOWE LUB ICH ODCINKI KLASY A I S, NA KTÓRYCH POBIERA SIĘ OPŁATĘ ELEKTRONICZNĄ" wprost wymieniono odcinek: "[...] (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...]) - połączenie z autostradą [...]". Z informacji zarejestrowanych w trakcie kontroli wynika przy tym, że skarżący nie posiadał w samochodzie zainstalowanego urządzenia viabox, służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym. Tymczasem obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, a co za tym idzie - brak zainstalowanego w pojeździe urządzenia viabox uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej. Dowodem potwierdzającym wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej jest zapis ewidencyjny utworzony w Systemie Elektronicznego Poboru Opłat po zarejestrowaniu przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Zapis ewidencyjny zawiera m.in. informacje o: czasie zarejestrowania naruszenia, lokalizacji urządzenia, które zarejestrowało naruszenie, opis zarejestrowanego naruszenia, dane identyfikacyjne pojazdu, a także informacje na temat właściciela pojazdu, którym popełniono naruszenie. Integralną częścią zapisu ewidencyjnego jest dokumentacja fotograficzna. W tak ustalonym stanie faktycznym GITD prawidłowo uznał, że istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1 500 złotych, w oparciu o przepis art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., zgodnie z którym za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości 1 500 zł - w pozostałych przypadkach (nie ujętych w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.). W przedmiotowej sprawie pojazd samochodowy ISUZU, którym dokonano przejazdu w dniu 27 sierpnia 2019 roku (dwukrotnie o 6:41 i 7:25), zarejestrowany jest jako samochód ciężarowy (zgodnie z informacją uzyskaną przez organ z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców), co wyklucza zastosowanie sankcji w wysokości wskazanej w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. W istocie skarżący nie podważa prawidłowości ustaleń organu, zarówno co do tego, że przejazd miał miejsce po płatnym odcinku drogi krajowej w dniu 27 sierpnia 2019 roku (dwukrotnie), jak również tego, że odbywał się on bez uiszczenia wymaganej przepisami opłaty. Zarzuty skargi zmierzały w swej istocie do podważenia ustalonego przez GITD stanu faktycznego, z uwagi na pominięcie kwestii zbadania prawidłowości umieszczenia tabliczki T-34, informującej o obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, zarówno w kontekście braku świadomości skarżącego o dokonaniu przez niego wjazdu na odcinek drogi płatnej, jak i braku możliwości zjazdu na drogę bezpłatną, nawet w sytuacji, w której skarżący dostrzegłby wspomniany znak drogowy. W ocenie Sądu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Pomimo, że w swej konstrukcji odnoszą się do nieustalenia przez organ stanu faktycznego, to w istocie sprowadzają się one do próby zakwestionowania prawidłowości umieszczenia znaków drogowych, na odcinku, na którym doszło do sankcjonowanego karą pieniężną naruszenia. Jednakże skarżący kwestionuje sposób oznakowania omawianego odcinka drogi - nie w świetle sprzeczności z przepisami prawnymi regulującymi przedmiotową materię - lecz z uwagi na swoje przekonanie o konieczności umieszczenia znaku drogowego w postaci tabliczki informującej o płatnym odcinku drogi krajowej, w sposób zapewniający kierowcom lepszą możliwość zapoznania się z nim a także ewentualny wybór alternatywnej, bezpłatnej drogi przejazdu. Tymczasem, zarówno wygląd oraz rozmiar poszczególnych znaków drogowych, w tym także tabliczki T-34 informującej o płatnym odcinku drogi, jak i sposób ich umieszczania na drogach, zostały szczegółowo uregulowane w przepisach prawa. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity z 2020 roku, poz. 110 ze zm., dalej też jako "p.r.d.") Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, a także warunki ich umieszczania na drogach. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2019 roku, poz. 2311 ze zm.). Z kolei w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia zatytułowanym "SZCZEGÓŁOWE WARUNKI TECHNICZNE DLA ZNAKÓW DROGOWYCH PIONOWYCH I WARUNKI ICH UMIESZCZANIA NA DROGACH" w punkcie 6.3.7. uregulowano kwestię "Znaków z numerem drogi", gdzie w podpunkcie 6.3.7.9. wymieniono "Tabliczkę T-34". I tak Tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E-15c, drogi ekspresowej E-15d lub innej drogi krajowej E-15a albo E-15f albo E-15g, występującym samodzielnie. Tabliczka T-34 wskazująca pobór opłaty elektronicznej za przejazd drogą publiczną posiada przy tym tło barwy pomarańczowej z białą ramką tarczy tabliczki i symbol urządzenia instalowanego w pojeździe samochodowym na potrzeby systemu poboru opłat barwy czarnej. Lico tabliczki powinno być wykonane z folii odblaskowej typu 2. Z kolei grafika przedstawiająca szczegółowy wygląd tabliczki T – 34 wskazana jest w ramach rysunku 6.3.7.14, gdzie podano wyraźnie jej wymiary, w tym szerokość 320 milimetrów i wysokość – 240 milimetrów. Zatem, nie ma możliwości umieszczania znaków drogowych, w tym także tabliczki T – 34, w jakikolwiek inny sposób, niż przewidziany przywołanymi powyżej przepisami, jak również zmiany ich gabarytów. Tym samym, obowiązkiem organów Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania dotyczącego prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, jest upewnienie się, czy droga na odcinku, na którym stwierdzono naruszenie, była oznakowana w sposób prawidłowy, czyli odpowiadający wymaganiom ujętym w ww. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. I powyższy obowiązek organ w ramach niniejszego postępowania wypełnił. Na taki też obowiązek po stronie organu wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym w skardze wyroku 18 kwietnia 2019 roku sygn. akt II GSK 1256/17, gdzie, zdaniem NSA, Główny Inspektor Transportu Drogowego winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w kierunku ustalenia, czy odcinek drogi był w dacie wjazdu skarżącego prawidłowo oznaczony tabliczką informacyjną T-34. NSA wyraźnie podkreślił przy tym, że stosowne informacje organ powinien uzyskać od zarządcy drogi. W realiach przedmiotowej sprawy organ pismem z dnia 4 lutego 2020 roku zwrócił się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z zapytaniem o daty zatwierdzenia projektów stałych organizacji ruchu na omawianym odcinku drogi krajowej oraz daty kontroli prawidłowości ustawienia na niej tabliczek informacyjnych T-34 oraz znaków informacyjnych D-39a (ewentualnie wskazania dat ich usunięcia). Był to właściwy organ do wyjaśnienia powyższego zagadnienia, skoro zgodnie z art. 10 ust. 3 p.r.d., to właśnie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarządza ruchem na drogach krajowych. W swym piśmie z dnia 18 lutego 2020 roku, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad poinformował, że kontrole przeprowadzone w dniach 24 czerwca i 20 grudnia 2019 roku na omawianym odcinku drogi krajowej, na którym doszło do naruszenia, nie wykazały nieprawidłowości w oznakowaniu systemu poboru opłat tabliczkami T-34. W konsekwencji, zdaniem Sądu, informacje zawarte w piśmie urzędowym GDDKiA potwierdzają fakt prawidłowego oznakowania drogi [...], informującym o konieczności ponoszenia opłaty elektronicznej, na spornym odcinku. Postulowana w skardze konieczność dokonania przez GITD, swej własnej oceny prawidłowości oznakowania danej drogi krajowej znakami informującymi o płatnym jej odcinku, w sposób pomijający odpowiednie wymogi, wprowadzone właściwym rozporządzeniem, prowadziłaby wprost do działania organów administracji publicznej w sposób sprzeczny z przepisami prawa. Pamiętać tymczasem należy, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W odniesieniu do organów administracji publicznej nie obowiązuje zasada, że mogą one podejmować każde działanie, które nie jest zabronione przez przepisy prawa. Działanie organu administracji zostanie zatem zakwalifikowane jako niezgodne z prawem, gdy zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania. Przez przepisy prawa należy rozumieć przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Źródła powszechnie obowiązującego prawa zostały wskazane w art. 87 Konstytucji RP. Tak więc należą do nich: Konstytucja RP, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego (p. Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019). Organy Inspekcji Transportu Drogowego zobligowane są więc do respektowania obowiązujących przepisów prawa, w tym także przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. W przedmiotowej sprawie, kompetentny w zakresie zarządzania ruchem na drogach krajowych Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, potwierdził zgodność umieszczenia tabliczki T-34 na odcinku, na którym skarżący dopuścił się naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty drogowej, z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku a skarżący w żaden sposób nie wykazał, że oznakowanie drogi było sprzeczne z wymogami prawnymi statuowanymi w cyt. rozporządzeniu. Skarżącego zawiadomiono pismem z dnia 22 kwietnia 2020 roku o uzupełnieniu materiału dowodowego o pismo informacyjne GDDKiA z 18 lutego 2020 roku, doręczając skarżącemu jego kserokopię. Zatem skarżący mógł w toku postępowania przed organem, do czasu wydania zaskarżonej decyzji, przedstawiać własne wnioski dowodowe zmierzające do podważenia wyjaśnień Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, czego nie uczynił. Za tego typu dowód nie może natomiast służyć samo przedłożone przez skarżącego zdjęcie wskazujące na miejsce umieszczenia znaku informującego o płatnym odcinku drogi, bez wykazania, że umiejscowienie ww. znaku jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku. Warto zwrócić uwagę na szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 12 czerwca 2018 roku sygn. akt II GSK 2322/16 oraz z dnia z 13 lutego 2019 roku sygn. akt II GSK 5409/16), w których podkreśla się konieczność, uwzględnienia przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, właśnie stanowiska Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w kwestii prawidłowości oznakowania danej drogi krajowej znakami informującymi o płatnym charakterze. Wobec powyższego Sąd stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego, przeprowadził postępowanie dowodowe, potwierdzające w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności prawidłowego oznakowania drogi S6, którą poruszał się skarżący, tabliczką T-34, informującą o konieczności uiszczenia za przejazd opłaty elektronicznej, określonej w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. W ocenie Sądu, okoliczność ta została dostatecznie wyjaśniona przez organ administracji i w związku z tym nie wymagała dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. Zatem, wbrew stanowisku skarżącego, GITD wyjaśnił stan faktyczny, prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy i ocenę tę przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło więc do naruszenia art. 7, art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Finalnie podkreślić należy, że odpowiedzialność podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych, bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy u.d.p., ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Nie zmienia charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia, przepis art. 189e k.p.a. Przepis ten jedynie wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Z kolei art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłaty, jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, jednakże przy równoczesnym rozważeniu wystąpienia szczególnych sytuacji, o których mowa w ww. przepisach k.p.a. i ich wpływu na odpowiedzialność strony. Organy Inspekcji Transportu Drogowego obowiązane są, w toku postępowania administracyjnego, zbadać okoliczności, które takie sytuacje kreują i ocenić ich konsekwencje dla odpowiedzialności strony w kwestii ustalonego naruszenia. W tej sprawie obowiązek ten został wykonany. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznoprawnego organ miał podstawy do konstatacji, że w sprawie nie zaistniała zarówno szczególna sytuacja z art. 189e, jak również z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. W ocenie Sądu waga nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd nie może zostać uznana za znikomą, skoro obwiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. Reasumując, Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne, skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. - w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. W takim stanie rzeczy, zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził przy tym takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 listopada 2020
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Dorota Pawłowska Jakub Linkowski /przewodniczący/ Tomasz Sałek /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny