Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 2718/22

VI SA/Wa 2718/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-07

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
7 lutego 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Sygn.. akt VI SA/Wa 2718/22 UZASADNIENIE Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej też GDDKiA lub organ) decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] udzielił Gminie [...] zezwolenia na przebudowę istniejącego zjazdu indywidualnego na zjazd publiczny z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...] położonej w m. [...], dla potrzeb realizowanego na tej działce Punktu [...] (dalej inwestycja celu publicznego), na warunkach określonych w tej decyzji; decyzja ta jest ostateczna. Wnioskiem z 9 maja 2022 r., uzupełnionym pismem z 17 maja 2022 r., A. K. (dalej skarżący) wniósł, na podstawie art. 148 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa), o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną z [...] sierpnia 2021 r. "z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który ją wydał, a także z uwagi na pominięcie mnie jako strony postępowania"; wniósł o uchylenie tej decyzji w całości. Wskazał w uzasadnieniu wniosku, że status strony w tym postępowaniu wynika z posiadania statusu strony w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o lokalizacji ww. inwestycji celu publicznego potwierdzonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 3 marca 2022r. II SA/Op 303/21, który załączył do wniosku; w związku z tym posiada również status strony w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na zjazd, gdyż jest ono bezpośrednio związane z obejmującym jego działkę zakresem oddziaływania tej inwestycji. Po rozpatrzeniu tego wniosku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad postanowieniem z [...] czerwca 2022 r., działając na podstawie przepisów art. 149 § 3 kpa w zw. z art. 148 § 1 kpa i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2021 r., poz. 1376 ze zm., dalej ustawa o drogach publicznych), odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] sierpnia 2021 r. z powodu złożenia żądania wznowienia postępowania przez podmiot niebędący stroną w sprawie. Skarżący nie jest bowiem właścicielem ww. działki nr [...] w [...], ani jej użytkownikiem w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Nie może zatem być uznany za stronę uprawnioną do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją GDDKiA z [...] sierpnia 2021 r udzielającą Gminie [...] (właścicielowi działki nr [...] w [...]) zezwolenia na przebudowę istniejącego zjazdu indywidualnego na zjazd publiczny z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...] w m. [...]. Organ nie uwzględnił argumentacji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym skarżący, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, podniósł m.in., że art. 28 kpa uzasadnia jego status strony w sprawie ze względu na posiadanie interesu prawnego związanego zarówno z realizacją ww. inwestycji na działce, dla której wydane zostało zezwolenie na zjazd, jak i ze względu na to, że budowa tego zjazdu spowodowała brak możliwości dojazdu z drogi krajowej nr [...] na działkę nr [...], której jest właścicielem oraz na działki [...], [...], [...], które dzierżawi, na które wcześniej można było wjechać z drogi krajowej "przez drogę nr [...] znajdującą się bezpośrednio przy działce inwestycyjnej przy jej północno-zachodniej części". Zaskarżonym w tej sprawie do Sądu postanowieniem z r. organ, działając na podstawie przepisów art. 149 § 3 w zw. z art. 138 [...] sierpnia 2022 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy ww. postanowienie z [...] czerwca 2022 r. W uzasadnieniu omówił przepisy kpa regulujące instytucję wznowienia postępowania (art. 145 i nast. kpa); podkreślił przy tym, że złożenie przez stronę żądania wznowienia postępowania (a w istocie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia) rodzi obowiązek organu wydania opartego na przepisie art. 149 § 1 kpa postanowienia o wznowieniu postępowania tylko wówczas, gdy nie zachodzą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Powołując się na orzecznictwo sądowe, w tym w szczególności na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 30 czerwca 2011 r. II OSK 1158/10 oraz z 27 marca 2019 r. II OSK 819/17, wskazał też, że okoliczność czy podanie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny badana jest przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia/odmowy wznowienia postępowania. Nadto odmowa wznowienia postępowania jest możliwa, gdy okoliczność, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania jest oczywista (m.in. wyrok NSA z 14 maja 2019 r. I OSK 1865/17). Ww. decyzja z [...] sierpnia 2021 r. wydana została na podstawie przepisów art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którymi budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu (ust. 1), które wydaje się na czas nieokreślony (ust. 3). Oznacza to, że wniosek w zakresie uzyskania zezwolenia na lokalizację lub przebudowę zjazdu z drogi publicznej przysługuje jedynie podmiotowi tytułującemu się prawem do nieruchomości przyległej do drogi publicznej. Zatem interes prawny w uzyskaniu statusu strony i adresata decyzji administracyjnej w zakresie zezwolenia na lokalizację lub przebudowę zjazdu z drogi publicznej, przysługuje jedynie właścicielowi bądź użytkownikowi nieruchomości, przy czym uzyskanie bezpośredniego dostępu do drogi publicznej poprzez wykonanie zjazdu może dotyczyć tylko nieruchomości graniczących z drogą, a nie nieruchomości od niej oddalonych – jak stanowi przepis - budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, czyli nieruchomości położonych przy drodze, które poprzez zjazd mają uzyskać do niej bezpośredni dostęp. Przebudowa zjazdu wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydawanego w formie decyzji administracyjnej, co następuje w drodze przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Podmiotem uruchamiającym takie postępowanie może być wyłącznie ten, kto legitymuje się tytułem do nieruchomości mającej uzyskać bezpośredni dostęp do drogi (w przypadku przebudowy zjazdu istniejącego, do nieruchomości, którą z drogą łączy już istniejący zjazd). Art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych ogranicza krąg stron postępowania w sprawie wykonania zjazdu z drogi publicznej tylko do tych, którzy władają nieruchomością, na której ma powstać zjazd. Dlatego okoliczność, że działka nr [...] (której właścicielem jest skarżący oraz działki nr [...], nr [...] oraz nr [...] (które skarżący dzierżawi) mają - jego zdaniem -zapewniony dostęp do drogi publicznej, krajowej nr [...], za pośrednictwem działki nr [...], zlokalizowanej bezpośrednio przy działce nr [...], pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy w zakresie oczywistego braku przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ww. ostateczną decyzją organu z [...] sierpnia 2021 r. Z tych samych powodów na postępowanie w tej sprawie nie ma również wpływu okoliczność, że skarżący występuje jako strona w postępowaniu związanym z realizacją inwestycji celu publicznego na działce nr [...]. Z analizy przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, jak też z żadnego innego przepisu, nie wynika by przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w materii objętej tym przepisem służył innym - poza właścicielem lub użytkownikiem gruntów przyległych do drogi publicznej - podmiotom. Postępowanie w tym zakresie ma charakter zamknięty, ograniczony do kwestii związanych z korzystaniem z dróg publicznych, tj. bezpieczeństwo, przepustowość, bezkolizyjność zjazdu, co ma istotny wpływ na ocenę postępowania w sprawie wyrażenia zgody na budowę zjazdu; w konsekwencji w postępowaniu tym nie ma miejsca dla innych podmiotów, w tym właścicieli sąsiednich nieruchomości. Stroną postępowania w przedmiocie zgody na wykonanie lub przebudowę zjazdu z drogi publicznej jest zatem wyłącznie inwestor, tj. właściciel lub użytkownik gruntów przyległych do drogi. Stroną postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] sierpnia 2021 r. był ówczesny i obecny właściciel działki nr [...] (Gmina [...]), natomiast skarżący nie mógł zostać uznany za stronę postępowania administracyjnego w trybie zwyczajnym, a w obecnym postępowaniu nie może skutecznie wszcząć postępowania wznowieniowego, gdyż nie jest ani właścicielem ani użytkownikiem działki ewidencyjnej o nr [...]; jest natomiast właścicielem nieruchomości nr [...] oraz dzierżawcą m.in. nieruchomości nr [...], do której dostęp realizowany jest poprzez działkę nr [...] sąsiadującą z działką nr [...]. Właściciel działki nr [...] (Gmina [...]) miał interes prawny w postępowaniu o wydanie zezwolenia na przebudowę istniejącego zjazdu indywidualnego do parametrów zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] do działki [...], natomiast skarżący nie ma interesu prawnego w zakresie wznowienia postępowania dotyczącego ww. ostatecznej decyzji z [...] sierpnia 2021 r.; argumenty skarżącego można utożsamiać jedynie z interesem faktycznym i nie jest to interes prawny. Dokonując oceny wniosku o udzielenie zezwolenia na przebudowę zjazdu organ kieruje się przede wszystkim zasadami bezpieczeństwa ruchu drogowego, a nie tym w jaki sposób planowana inwestycja oddziaływać będzie na nieruchomości sąsiednie. W sprawie wystąpiła zatem przesłanka podmiotowa skutkująca koniecznością wydania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania; skarżący nie mógł bowiem zostać uznany za stronę postępowania administracyjnego (dotyczącego ww. zezwolenia na przebudowę istniejącego zjazdu indywidualnego na zjazd publiczny z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...]), co – według organu - jest okolicznością oczywistą, i w konsekwencji "wyraża się m.in. w braku konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności faktycznych w sprawie (...) analiza akt sprawy wymagała jedynie zbadania do jakiej działki przynależy przedmiotowy zjazd objęty przebudową i zezwoleniem na lokalizację dodatkowego zjazdu (...)", jak również kwestii związanych z prawem własności lub użytkowania tej działki. Skarżący nie zgodził się z powyższym postanowieniem. W skardze do Sądu zarzucił mu: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: 1) art. 6, 7, 8 § 1, 77 § 1 i 80 kpa w zw. z art. 149 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 w zw. z art. 147 kpa, w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, w zw. z art. 144 Kodeksu cywilnego (dalej kc) polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, poprzez niesłuszne uznanie, że stroną postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację lub przebudowę zjazdu jest jedynie podmiot, do którego należy budowa lub przebudowa zjazdu, tj. właściciel lub użytkownik nieruchomości przyległych do drogi i w konsekwencji nieuznanie statusu strony skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia GDDKiA z [...] czerwca 2022r. odmawiającego wznowienia postępowania i niewznowienie postępowania, co stanowi dodatkowo naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, podczas gdy skarżącego status strony wynika zarówno z art. 28 kpa, jak i ze wskazanego w art. 144 kc prawa własności działki znajdującej się w zasięgu oddziaływania inwestycji celu publicznego, dla której wydane zostało zezwolenie na zjazd, a także z załączonego do wniosku o wznowienie postępowania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 3 marca 2022r. II SA/Op 303/21; 2) art. 6, 7, 8 § 1, 77 § 1 i 80 kpa w zw. art. 149 § 2 w zw. z art. 149 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 w zw. z art. 147 kpa, w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, w zw. z art. 144 kc polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia GDDKiA z [...] czerwca 2022r odmawiającego wznowienia postępowania i nie wznowienie postępowania ze względu na nieuznanie statusu strony w przedmiotowym postępowaniu, pomimo niewznowienia postępowania celem weryfikacji interesu prawnego skarżącego, które powinno nastąpić dopiero po formalnym wznowieniu postępowania zgodnie z art. 149 § 2 kpa celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi dodatkowo naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, podczas gdy status skarżącego wynika zarówno z art. 28 kpa, jak i ze wskazanego w art. 144 kc prawa własności działki znajdującej się w zasięgu oddziaływania inwestycji celu publicznego, dla której wydane zostało zezwolenie na zjazd, a także z załączonego do wniosku o wznowienie postępowania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 3 marca 2022r. II SA/Op 303/21; 3) art. 6, 7, 8 § 1, 77 § 1 i 80 kpa w zw. art. 149 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 28 w zw. z art. 147 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia GDDKiA z [...] czerwca 2022 r. odmawiającego wznowienia postępowania i niewznowienie postępowania z urzędu celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z art. 149 § 2 kpa, pomimo powzięcia z wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania z 9 maja 2022r. informacji o istotnych dla sprawy nowych okolicznościach faktycznych istniejących, a nieznanych organowi, w dniu wydania zezwolenia na zjazd stanowiących podstawę do jego uchylenia, co stanowi dodatkowo naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej; 4) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia GDDKiA Z [...] czerwca 2022 r. odmawiającego wznowienia postępowania, pomimo wykazania przez skarżącego faktu pominięcia w postępowaniu w przedmiocie wydania zezwolenia na zjazd stanowiącego podstawę wznowienia postępowania wyrażoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa; 5) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia GDDKiA [...] czerwca 2022 r. odmawiającego wznowienia postępowania, pomimo wykazania przez skarżącego wystąpienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania zezwolenia na zjazd, nieznanych wówczas organowi, stanowiących postawę wznowienia postępowania wyrażoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa; 6) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie postanowienia GDDKiA [...] czerwca 2022 r. odmawiającego wznowienia postępowania i niewznowienie postępowania, pomimo wykazania faktu pominięcia skarżącego w postępowaniu w przedmiocie wydania zezwolenia na zjazd stanowiącego podstawę wznowienia postępowania wyrażoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa; 7) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie postanowienia GDDKiA z [...] czerwca 2022 r. odmawiającego wznowienia postępowania i niewznowienie postępowania z urzędu, pomimo wykazania przez skarżącego wystąpienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania zezwolenia na zjazd, nieznanych wówczas organowi, stanowiących postawę wznowienia postępowania wyrażoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa 2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię, ze względu na niesłuszne uznanie, że stroną postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację lub przebudowę zjazdu jest jedynie podmiot, do którego należy budowa lub przebudowa zjazdu, tj. właściciel lub użytkownik nieruchomości przyległych do drogi, i w konsekwencji nieuznanie statusu strony skarżącego w przedmiotowym postępowaniu, podczas gdy - w związku z tym, że przepis ten nie stanowi lex specialis do art. 28 kpa - skarżący jest stroną postępowania ze względu na posiadanie w nim interesu prawnego; 2) art. 144 kc poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie interesu prawnego skarżącego wynikającego ze wskazanego w tym przepisie prawa własności działki znajdującej się w zasięgu oddziaływania inwestycji celu publicznego, dla której wydane zostało zezwolenie na zjazd. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także wznowienie postępowania i uchylenie w całości ww. zezwolenia na zjazd, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację na temat wskazanych zarzutów (por. pełny tekst skargi w aktach sądowych sprawy). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko; wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania nie narusza prawa. Zostało wydane w trybie nadzwyczajnym, wznowieniowym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145aa § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 kpa. Instytucja ta stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych; zatem przepisy jej dotyczące wymagają ścisłego stosowania. W myśl art. 149 § 2 kpa, postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i rozstrzygnięcia istoty sprawy. Przed wydaniem takiego postanowienia organ bada zatem, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wynikające z art. 145 § 1 kpa, czy został wniesiony z zachowaniem terminów określonych w art. 148 kpa, a także czy nie występują negatywne przesłanki (przedmiotowe) dla wznowienia postępowania, oraz czy pochodzi od strony postępowania. Co do zasady, w sytuacji gdy wniosek opiera się o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a wnioskodawca uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, to weryfikacja tego twierdzenia następuje w fazie postępowania prowadzonego po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Jeżeli jednak w świetle argumentacji samego wniosku w sposób ewidentny i nie budzący żadnej wątpliwości wynika, że wniosek składa podmiot nie będący stroną, to organ wydaje na podstawie art. 149 § 3 kpa postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (por. w tym zakresie wyroki NSA z 7 stycznia 2009 r. II OSK 1747/07 i z 6 października 2022 r. II OSK 1414/21 oraz ww. orzeczenia tego Sądu cytowane przez organ w zaskarżonym postanowieniu i przytoczone wyżej w części wstępnej tego uzasadnienia). Dlatego skutkiem złożenia wniosku wznowieniowego obowiązkiem organu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy wniosek pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że >interes prawny Normą materialnoprawną, rozstrzygającą o interesie prawnym w niniejszej sprawie, jest art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu. Z akt administracyjnych sprawy bezspornie natomiast wynika, że skarżący nie jest właścicielem ani użytkownikiem ww. działki nr [...] położonej w m. [...], której dotyczy decyzja GDDKiA z [...] sierpnia 2021 r., udzielająca Gminie [...] - dla potrzeb realizowanej na tej działce inwestycji celu publicznego (Punktu [...]) - zezwolenia na przebudowę istniejącego zjazdu indywidualnego na zjazd publiczny do tej działki z drogi krajowej nr [...], wydana w postępowaniu, o wznowienie którego skarżący wniósł w tej sprawie, powołując się na status strony w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o lokalizacji wzmiankowanej inwestycji celu publicznego, zakres oddziaływania tej inwestycji obejmujący jego działki oraz spowodowany budową/przebudową tego zjazdu brak możliwości dojazdu do tych działek. Jak prawidłowo odnotował organ - stroną postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] sierpnia 2021 r. był ówczesny i obecny właściciel działki nr [...] (Gmina [...]), natomiast skarżący w sposób oczywisty nie mógł zostać uznany za stronę tego postępowania w trybie zwyczajnym, a w obecnym postępowaniu nie może skutecznie wszcząć postępowania wznowieniowego, gdyż nie jest ani właścicielem ani użytkownikiem działki nr [...]. Wykładnia językowa przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, jak również jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych wskazują bowiem, że z przepisu tego nie wynika interes prawny dla innych podmiotów, niż właściciel lub użytkownik gruntu przyległego do drogi, do którego to gruntu ma zostać wykonany/przebudowany zjazd. Także żaden inny przepis ustawy o drogach publicznych nie wskazuje, aby właścicielowi nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości, na którą zjazd z drogi publicznej ma być wykonany/przebudowany, został przyznany interes prawny w sprawie uzyskania zgody zarządcy drogi na wykonanie bądź przebudowę zjazdu. Nadając powołane wyżej brzmienie art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych ustawodawca ograniczył krąg stron postępowania w sprawie wykonania/przebudowy zjazdu z drogi publicznej tylko do podmiotów władających nieruchomością, na którą ma powstać zjazd. Postępowanie w tym zakresie ma bowiem charakter zamknięty, ograniczony do kwestii związanych z korzystaniem z dróg publicznych. W konsekwencji w postępowaniu tym nie ma miejsca dla innych podmiotów, w tym właścicieli sąsiednich nieruchomości. Reguła ta dotyczy nie tylko postępowania zwykłego, ale także postępowania nadzorczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2020 r. I OSK 2026/18). Analogiczne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął w wyroku z 18 grudnia 2019 r. I OSK 3255/18, w którym stwierdził, że ww. art. 29 ustawy o drogach publicznych nie określa wprost kręgu zainteresowanych podmiotów, którym służą prawa strony w tym postępowaniu, a przy ocenie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym wziąć pod uwagę należy art. 28 kpa (wyżej cytowany), i wywiódł dalej, że z analizy art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, jak też z żadnego innego przepisu, nie wynika by przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w materii nim objętej służył innym - poza właścicielem lub użytkownikiem gruntów przyległych do drogi publicznej - podmiotom. Postępowanie w tym zakresie ma charakter zamknięty, ograniczony do kwestii związanych z korzystaniem z dróg publicznych. Decydującym warunkiem w ocenie zasadności żądania wyrażenia zgody (na wykonanie/przebudowę zjazdu) jest kwestia związana ze sposobem korzystania z drogi: bezpieczeństwo, przepustowość, bezkolizyjność zjazdu. Ten czynnik ma istotny wpływ na ocenę postępowania w sprawie wyrażenia zgody na budowę/przebudowę zjazdu, a w konsekwencji w postępowaniu tym nie ma miejsca dla innych podmiotów, w tym właścicieli sąsiednich nieruchomości. Nie jest natomiast wykluczone, że podmioty te, stosownie do okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, mogą mieć gwarantowane prawo udziału w innych postępowaniach, w szczególności w toku procesu inwestycyjnego - na działce/nieruchomości gruntowej, której dotyczy budowa/przebudowa zjazdu - innego niż ta budowa/przebudowa. I tak skarżącemu służy prawo strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji ww. inwestycji celu publicznego, jako właścicielowi działki znajdującej się w obszarze oddziaływania tej inwestycji, co wynika z ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 3 marca 2022r. II SA/Op 303/21, na który skarżący powołuje się w tej sprawie dla wykazania statusu strony w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na zjazd/przebudowę zjazdu. Jednak stanowisko skarżącego jest w tym względzie nieuzasadnione, gdyż – uwzględniając wyżej poczynione tu uwagi - status strony w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego nie czyni go automatycznie stroną postępowania w przedmiocie zezwolenia na zjazd/przebudowę zjazdu, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania dotyczącego lokalizacji inwestycji celu publicznego; w szczególności inna jest jego prawna podstawa, tj. ww. art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który nie przewiduje udziału w tym postępowaniu podmiotów innych niż właściciel/użytkownik nieruchomości przyległej do drogi, i której to nieruchomości dotyczy zezwolenie na lokalizację/przebudowę zjazdu z tej drogi. Skarżący, by być stroną w postępowaniu o wydanie zezwolenia na lokalizację lub przebudowę zjazdu, musiałby wykazać, że ma interes prawny w uczestniczeniu w tym postępowaniu (art. 28 kpa), a interes ten wynika z konkretnego przepisu prawa. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca/nie jest możliwa do wykazania w rozpatrywanej sprawie. Brak bowiem przepisu, z którego wynikałby interes prawny właścicieli/użytkowników nieruchomości sąsiednich, względem nieruchomości objętej postępowaniem w przedmiocie lokalizacji lub przebudowy zjazdu, do uczestniczenia w tym postępowaniu. W konsekwencji - zdaniem Sądu - organ słusznie uznał, że skarżący nie jest podmiotem uprawnionym do skutecznego domagania się wznowienia postępowania w sprawie zezwolenia na przebudowę istniejącego zjazdu indywidualnego na zjazd publiczny z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...] położonej w m. [...], dla potrzeb realizowanej na tej działce inwestycji celu publicznego, zakończonego ww. decyzją ostateczną z [...] sierpnia 2021 r. o udzieleniu tego zezwolenia Gminie [...], jako właścicielowi tej działki. Skarżący bowiem nie jest i nie był w dacie wydania tej decyzji właścicielem ani użytkownikiem tej działki jako nieruchomości przyległej do drogi w rozumieniu ww. art. art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Reasumując, o tym czy określonemu podmiotowi służy prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa lub obowiązki. Wobec skarżącego normy takiej w niniejszym postępowaniu nie można wywieść z art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, gdyż z uregulowania tego przepisu wynika, że stroną postępowania w przedmiocie zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu jest wyłącznie właściciel lub użytkownik gruntów przyległych do drogi. Skoro skarżący nie jest właścicielem ani użytkownikiem działki nr [...], tylko działek pozostających w jej sąsiedztwie, to nie mógł być stroną postępowania administracyjnego (w rozumieniu art. 28 kpa) dotyczącego zezwolenia na przebudowę zjazdu indywidualnego na zjazd publiczny na tę działkę, a obecnie – z tej samej przyczyny - nie może domagać się wznowienia tego postępowania. Okoliczności wskazane przezeń we wniosku o wznowienie oraz poczynione w jego następstwie ustalenia i oceny przez organ (niezbędne do załatwienia wniosku – wyżej cytowane) świadczyły o oczywistym braku legitymacji skarżącego w odniesieniu do wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną z [...] sierpnia 2021 r. Wydane w sprawie ww. postanowienia (I i II - instancyjne) o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa są zatem zgodne z prawem, a rozpoznający sprawę organ w sposób wyczerpujący i należyty uzasadnił zajęte stanowisko; nie naruszył przy tym żadnego ze wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego ani przepisów prawa materialnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 października 2022
Symbol z opisem
6034 Zjazdy z dróg publicznych
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek Magdalena Maliszewska Zdzisław Romanowski /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny