VI SA/Wa 2892/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant st. spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę w zakresie pkt 2 zaskarżonej decyzji

Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej również: "WSA") w Warszawie jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Organ", "Prezes NFZ") z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] (dalej: zaskarżona decyzja), ustalająca wobec M. K. (dalej: "Skarżący", "Strona") istnienie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w okresie: 1) od [...] października 2010 r. do [...] maja 2018 r. będąc wspólnikiem spółki komandytowej - "[...] Sp. z o.o." Sp. k. z siedzibą w [...] (KRS: [...]), 2) od [...] czerwca 2014 r. do [...]marca 2020 r. oraz od [...] lipca 2021 r. do [...]grudnia 2022 r. będąc wspólnikiem spółki komandytowej - [...] SPÓŁKA AKCYJNA Sp. k. z siedzibą w [...] (KRS: [...]), 3) od [...] sierpnia 2015 r. do [...] czerwca 2021 r. będąc wspólnikiem spółki komandytowej - [...]Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] (KRS: [...]), 4) od [...] lipca 2018 r. do [...] sierpnia 2019 r. oraz od [...] września 2020 r. do [...] września 2020 r. będąc wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – S. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (Nr KRS: [...]), 5) od [...] listopada 2020 r. do [...] czerwca 2021 r. będąc wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – I. [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (KRS: [...]), 6) od [...] marca 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. będąc wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – B. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (KRS: [...]). Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 109 ust. 1 i 4, art. 5 pkt 21, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16, art. 69 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 13 pkt 4 i 4a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, z późn. zm.). Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z [...] kwietnia 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] (dalej: "ZUS", "Wnioskodawca") zwrócił się do Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w zakresie objęcia Strony obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako wspólnika spółek komandytowych: (i) od [...] października 2010 r. do [...] maja 2018 r. - "F. Sp. z o.o." Sp. k.; (ii) od [...] czerwca 2014 r. do [...] marca 2020 r. oraz od [...] lipca 2021 r. do [...] grudnia 2022 r. – A. SPÓŁKA AKCYJNA Sp. k.; (iii) od [...] sierpnia 2015 r. do [...] czerwca 2021 r. – O. [...]. BIURO FINANSOWE Sp. z o.o. Sp. k. oraz jednoosobowych spółek z ograniczona odpowiedzialnością: (iv) od [...] lipca 2018 r. do [...] września 2020 r. – S. [...] Sp. z o.o.; (v) od [...] listopada 2020 r. do [...] czerwca 2021 r. – I. [...]Sp. z o.o.; (vi) od [...] marca 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. – B. [...] Sp. z o.o. Dodatkowo Wnioskodawca poinformował, że z dokumentów zaewidencjonowanych na koncie Strony w ZUS wynika, iż w powyższych okresach Skarżący posiada inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Z odpisów pełnych z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: "KRS") dostępnych poprzez stronę internetową Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że Skarżący: 1) od [...] października 2010 r. do [...] maja 2018 r. figurował jako wspólnik spółki komandytowej - "F. Sp. z o.o." Sp. k.; 2) od [...] czerwca 2014 r. do [...] czerwca 2023 r. figurował jako wspólnik spółki komandytowej – A. SPÓŁKA AKCYJNA Sp. k; 3) od [...] sierpnia 2015 r. do [...] czerwca 2023 r. (od [...] czerwca 2021 r. działalność spółki jest zawieszona) figurował jako wspólnik spółki komandytowej – O. I[...]. BIURO FINANSOWE Sp. z o.o. Sp. k; 4) od [...] lipca 2018 r. do [...] września 2020 r. figurował jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – S. [...] Sp. z o.o. (od [...] sierpnia 2019 r. do [...] września 2020 r. działalność spółki była zawieszona), który posiadał 100 % udziałów w kapitale zakładowym tej spółki; 5) od [...] listopada 2020 r. do [...] czerwca 2021 r. figurował jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – I. [...]Sp. z o.o., który posiadał 100 % udziałów w kapitale zakładowym tej spółki; 6) od [...] marca 2021 r. do [...] lipca 2023 r. figurował jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – B. [...] Sp. z o.o., który posiadał 100 % udziałów w kapitale zakładowym tej spółki. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...]Prezes NFZ orzekł wobec Skarżącego o obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w ww. okresach. W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ przytoczył mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa oraz orzecznictwo sądów wskazujące m.in., że obowiązek ubezpieczenia społecznego wspólników spółek prawa handlowego wynika wyłącznie z członkostwa w danej spółce. Zatem podleganie ubezpieczeniu społecznemu należy odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz faktycznego wyłączenia się z prowadzenia jej spraw. Ponadto Organ wyjaśnił, że obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z prowadzeniem działalności gospodarczej. Prezes NFZ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie tj. Rejestru Przedsiębiorców KRS wynika, że Skarżący figurował w spółkach i okresach, o których mowa w sentencji decyzji. Prezesa NFZ podkreślił, że Skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających inny stan faktyczny. Tym samym zatem zaszły podstawy faktyczne i prawne do stwierdzenia, że Skarżący we wskazanych okresach podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2025 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zaskarżoną decyzję, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, a także poświadczenie nieprawdy w dokumentach urzędowych. Skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 6 i art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności oraz dokładnego wyjaśnienia w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy uwzględniając przy tym słuszny interes strony, 2) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nie zastosowanie normy wynikającej z brzmienia przepisu polegającego na uwzględnieniu subiektywnego interesu strony pomimo istnienia okoliczności obiektywnych, iż narusza to istotne interesy strony, 3) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów prawa, co miało istotne znaczenie dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej oraz przyczyniło się do naruszenia zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, 4) art. 10 k.p.a. poprzez brak obiektywizmu w ocenie ważnego interesu obywatela oraz interesu publicznego poprzez dowolną interpretację, 5) art. 12 k.p.a. Organ nie podjął wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, 6) art. 35 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób przekraczający ustawowe terminy rozstrzygnięcia sprawy i działania ze zwłoką, 7) art. 36 k.p.a. poprzez przekroczenie terminu do załatwienia sprawy bez poinformowania strony o przedłużającym postępowaniu mimo, iż Organ jest obowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, 8) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez odrzucenie dowodu mającego istotny wpływ na postępowanie, 9) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie zbadanie w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego, 10) art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę na podstawie zebranego przy uchybieniach proceduralnych materiału dowodowego, 11) art. 81a § 1 k.p.a. poprzez nie rozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, 12) art. 107 § 6 k.p.a. poprzez brak szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego umożliwiającego merytoryczną weryfikacje. Ponadto Skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w sytuacji gdy przepis jasno stwierdza że, spółka musi generować przychód. Strona podniosła również zarzut przedawnienia zobowiązania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zmianę zaskarżonej decyzji, doręczanie wszelkiej korespondencji na adres dla doręczeń, zasądzenie kosztów procesu na rzecz Skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zwolnienie Skarżącego z opłaty od niniejszej skargi. Ponadto Skarżący wniósł również o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszej skargi. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że urzędnik nie dokonał należytej staranności przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji skutkuje poświadczeniem nieprawdy i złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez urzędnika. Ponadto Skarżący wyjaśnił, że już w 2011 r. sprzedał ogół praw i obowiązków innemu wspólnikowi. Zdaniem Skarżącego, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody, a spółka nie podjęła działalności, czyli nie uzyskiwała żadnych przychodów - a contrario nie można zmuszać ubezpieczonego wbrew prawu do płacenia. Poza tym, jak podkreśla Skarżący spółka komandytowa A. S.A. nie istnieje. W ocenie Skarżącego Organ nie sprawdził dokumentów źródłowych znajdujących się w aktach rejestracyjnych spółki w Sądzie Rejonowym dla m.st. [...], XII Wydział Krajowego Rejestru Sądowego, z których wynika, że: (i) od [...] sierpnia 2015 r. do [...] czerwca 2021 r. będąc wspólnikiem spółki komandytowej O. [...]. [...] Sp. z o.o. sp. k. nr KRS [...], spółka nie istnieje; (ii) od [...] lipca 2018 r. do [...] sierpnia 2019 r. i od [...] września 2020 r. do [...] września 2020 r. S. [...] sp. z o.o. nr KRS [...] spółka nie istnieje; (iii) od [...] listopada 2020 r. do [...] czerwca 2021 r. będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o. I. [...]nr KRS [...] - spółka nie istnieje; (iv) od [...] marca 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. wspólnik jednoosobowy spółki B. [...] Sp. z o.o. spółka nie istnieje. Skarżący ponadto podkreślił, że to na Organie ciąży obowiązek rzetelnego i starannego działania tj. sprawdzenia dokumentów źródłowych, a nie bazowanie na rejestrze jawnym, dlatego też zdaniem Strony urzędnik popełnił przestępstwo poświadczenia nieprawdy w dokumentach urzędowych. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5965/23 WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2, oddalając skargę w pozostałej części. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Organu – w zakresie punku 1 wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") wyrokiem z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2430/24 uchylił zaskarżony wyrok w punkcie 1 powyższy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że "Organ ustalił podleganie Skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresach, w których posiadał on udziały w poszczególnych spółkach, orzekając zgodnie z wnioskiem ZUS, za każdym razem opierając rozstrzygniecie na treści rejestru publicznego, jakim jest Krajowy Rejestr Sądowy (KRS). Zostało to wskazane w zaskarżonej decyzji na str. 2 i 3, w początkowej części uzasadnienia i powtórzone na str. 5, ponownie ze wskazaniem, że rozstrzygając sprawę Organ kierował się treścią wniosku ZUS. Za każdym razem Organ kierował się zatem tą samą logiką - porównał okresy wskazane we wniosku ZUS w odniesieniu do poszczególnych spółek z treścią wpisów w KRS, a stwierdziwszy, że w okresach tych Skarżący, jako wspólnik tych spółek, podlegał ubezpieczeniu - ustalił to zaskarżoną decyzją. Logiką Organu, jak podkreślono zarówno w decyzji jak i złożonej skardze kasacyjnej, było więc ustalenie w zakresie wskazanym we wniosku ZUS na podstawie danych ujawnionych w KRS. W związku z tym należy stwierdzić, że Sąd I instancji zarówno wadliwie przedstawił stan faktyczny sprawy, jak i w istocie nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie stanu faktycznego i prawnego będącego podstawą do jej podjęcia. (...) Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji powinien ustalić prawidłowo stan faktyczny sprawy i skontrolować zaskarżoną decyzję na podstawie właściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy.". Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2025 r. pełnomocnik Skarżącego poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm. dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż sprawa była już uprzednio poddana sądowej kontroli WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 marca 2024 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 5965/24 uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2 (pkt 1 wyroku), oddalając skargę w pozostałym zakresie (pkt 2 wyroku). Następnie NSA wyrokiem z dnia 24 czerwca 2025 r. uchylił pkt 1 wyroku WSA w Warszawie. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 P.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 P.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowo-administracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Jednoczenie zwrócić należy uwagę, że na obecnym etapie sądowej kontroli podlega punkt 2 zaskarżonej decyzji, bowiem tylko w tym zakresie wyrok WSA w Warszawie (pkt 1 wyroku) został zaskarżony skargą kasacyjną. Zaś NSA uchylił wyrok WSA w zakresie punktu 1 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W pozostałym zakresie zostało już bowiem przesądzone podleganie przez Skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (pkt 2 wyroku WSA). Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja w punkcie 2, tj. stwierdzająca podleganie przez Stronę obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] marca 2020 r. oraz od [...] lipca 2021 r. do [...] grudnia 2022 r.. z tytułu uczestnictwa w spółce komandytowej – A. SPÓŁKA AKCYJNA Sp. k. z siedzibą w [...] nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego w zakresie rażącego naruszenia prawa należy wyjaśnić, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, jakie wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na "rzucającej się w oczy" (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Przy tym w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który jest stosowany w bezpośrednim i jednoznacznym rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania szerokiej i różnorodnej wykładni prawa, mogącej prowadzić do rozbieżnych wyników, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 2/08). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1935/99, wyrok NSA z 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1202/98, wyrok NSA z 12 grudnia 1988 r., sygn. akt III SA 481/88, niepubl.). Przyjmuje się, że skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (zob. np. wyroki NSA z 9 marca 1999 r., sygn. akt V SA 1970/98, z 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 725/10, z 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1046/10, z 8 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1683/11, z 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1098/14, z 18 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1923/15). Zatem gdy zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji, połączonej z koniecznością wykorzystania wielu metod i sposobów rozumowania prawniczego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (por.m.in. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1859/11). W doktrynie uznaje się, że samo pojęcie "naruszonego prawa" należy rozumieć szeroko, bo składają się na nie zarówno przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przepisy o charakterze ustrojowym i kompetencyjnym. Można wobec tego stwierdzić, że chodzi o wszystkie normy prawne regulujące działanie administracji publicznej w indywidualnych sprawach, niezależnie od tego, z jakich przepisów prawa są one wywodzone. Odnosząc się do wyjaśnienia pojęcia "rażącego" naruszenia prawa zasadne jest odwołanie się do teorii gradacji wad decyzji administracyjnych i odróżnienie wadliwości decyzji powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują - przez samo swoje istnienie lub przez swoje skutki - nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko skłaniające się do czysto kasacyjnej formuły rozumienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego, z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy przed wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części. Innymi słowy czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujący stan prawny sprawy (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 630-631). Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać jednak każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1705/93, Wspólnota 94, Nr 42, poz. 16). Zatem w ocenie Sądu o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie, gdy ów naruszenie przybiera postać niejako kwalifikowanej obrazy przepisów. Z czym już prima facie w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Przechodząc w dalszej kolejności do kontroli decyzji Prezesa NFZ w zakresie jej punkt 2 należy zauważyć, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są: osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Na podstawie art. 5 pkt 21 tej ustawy za osobę prowadząca działalność pozarolniczą uznaje się osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Na podstawie art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się z kolei wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Art. 13 pkt 4a tej ustawy stanowi zaś, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach (...) - wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością – od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z KRS albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Jakkolwiek zatem krąg osób objętych ubezpieczeniem społecznym, w tym zdrowotnym, jest tożsamy, nie zmienia to ustawowego obowiązku ZUS i Prezesa NFZ wydania odrębnych decyzji dotyczących podleganiu odpowiednio obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego odrębnie od podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu, chorobowemu, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego. W przypadku wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji spełniania przez nich warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika więc z samego statusu osoby jako wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, trwa od dnia uzyskania tego statusu do dnia jego utraty i jest niezależny od prowadzenia działalności gospodarczej. W wyroku z 30 listopada 2005 r. I UK 95/05 oraz postanowieniu z 17 lipca 2003 r. II UK 111/03 Sąd Najwyższy (SN) wyraził pogląd, że prawnie doniosła okoliczność prowadzenia pozarolniczej działalności związana jest wyłącznie z posiadaniem określonego statusu prawnego, tj. pozycji wspólnika w jednoosobowej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (por. też wyrok SN z 18 kwietnia 2013 r. II UK 227/12). Innymi słowy z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemie ubezpieczeń społecznych – podstawowe znaczenie ma sam fakt posiadania statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Także nie miał w tym względzie wątpliwości Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z 25 października 2018 r. II GSK 3852/16 stwierdził, że wskazywany obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powiązany jest jedynie z posiadaniem przez wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością określonego statusu prawnego. Tym samym samodzielną - i zarazem wystarczającą - podstawę podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu stanowi więc posiadanie statusu wspólnika spółki komandytowej wpisanej do KRS, a w tym kontekście wpis spółki komandytowej do KRS i brak jej wykreślenia (por. wyroki NSA z: 29 lipca 2025 r., sygn. akt II GSK 15/25, II GSK 6/25; 25 czerwca 202 5r., sygn. akt II GSK 222/25; 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt II GSK 1790/24 i powołane w nich orzecznictwo). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przywołanych wyżej regulacji prawnych - Prezes NFZ prawidłowo ustalił obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnego Skarżącego w punkcie 2 sentencji zaskarżonej decyzji, tj.: od [...] czerwca 2014 r. do [...] marca 2020 r. oraz od [...] lipca 2021 r. do [...] grudnia 2022 r. A. SPÓŁKA AKCYJNA Sp. k. (KRS nr [...]). Jak bowiem wynika z art. 109 ust. 3 i 3a ustawy o świadczeniach, w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wniosek może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku (ust. 3). W przypadku gdy wnioskodawcą jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych albo Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, do wniosku, o którym mowa w ust. 3, wnioskodawca dołącza kopie posiadanych dokumentów i informacje uzasadniające treść żądania (ust. 3a). Jak wynika z akt administracyjnych ZUS zwracając się do Prezesa NFZ o objecie Skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym we wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. określił zakres żądania, tj. wskazał tytuły do objęcia Strony ww. ubezpieczeniem oraz określił przedziały czasowe tego obowiązku. Wyjaśnił również, że z dokumentów zaewidencjonowanych na koncie Strony w ZUS wynika, że Skarżący ww. okresie posiada inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Odnośnie punktu 2 zaskarżonej decyzji ZUS wskazał, że w zakresie stosunku spółki w A. Spółka Akcyjna Spółka Komandytowa Skarżący był objęty ubezpieczeniami społecznymi od [...].04.2020 r. do [...].06.2021 r. i [...].01.2023 r., zatem decyzją Prezesa NFZ ma zostać rozstrzygnięty okres od [...].06.2014 r. do [...].03.2020 i od [...].07.2021 r. do [...].12.2022 r. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu KRS spółki A. S.A. sp.k. (k. 28 – 31 akt administracyjnych) wynika, że byt spółki trwał od dnia [...].06.2014 r. (rejestracja w KRS) do dnia [...].06.2023 r. (wykreślenie z KRS). Ponadto, jak wynika z wpisu zawartego w KRS: Dział 1 > Rubryka 7 > podrubryka 2 Skarżący od momentu wpisu ww. spółki do KRS do dnia jej wykreślenia był wspólnikiem o statusie komandytariusza. Jednocześnie należy zauważyć, że Dział 6 > Rubryka 7 nie zawiera wpisów o zawieszeniu działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu w powyższym zakresie brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie doszło do istotnych uchybień procesowych mających wpływ na wynik sprawy. Organ działając na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) podjął niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) oraz rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.) z uwzględnieniem zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Należy zaznaczyć, że pismem z [...] kwietnia 2023 r. Organ poinformował Skarżącego o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadnienie decyzji zawierało elementy o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie było wątpliwości co do treści normy prawnej (art. 7a § 1) oraz stanu faktycznego (art. 81a § 1 k.p.a.). Nie doszło również do naruszenia art. 12, art. 35 oraz art. 36 k.p.a. Należy zaznaczyć, że postępowanie zostało zainicjowane przez ZUS (pismem z [...] kwietnia 2023 r.) o czym Strona została poinformowana pismem z [...] kwietnia 2023 r. Organ poinformował Skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy – [...] lipca 2023 r. (w piśmie z [...] maja 2023 r.) – a następnie wydał decyzję w dniu [...] lipca 2023 r., zatem przed upływem wskazanego terminu. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach, Prezes NFZ rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Natomiast, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych np. ZUS (art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach). Z powyższych względów zarówno Prezes NFZ, jak i Sąd rozpatrujący skargę, nie mogli uwzględnić zarzutu Skarżącego dotyczącego przedawnienia zobowiązania, gdyż kwestia ta należy do rozstrzygnięcia ZUS. Z powyższych względów nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Skarżącego, że spółka A. S.A. sp.k. nigdy nie podjęła działalności gospodarczej, albowiem w postępowaniu przed Prezes NFZ, którego przedmiotem ma być ustalenie podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu decydujące znaczenie ma wyłącznie czy zostały spełniane przesłanki o charakterze istnienia określonego stosunku faktyczno-prawnego – w rozpoznawanej sprawie umowy spółki i członkostwa Skarżącego. Prawidłowo ustalony stan faktyczny w zakresie punktu 2 zaskarżonej decyzji nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku Strony oba ww. warunki zostały spełnione. Skarżący tych ustaleń nie podważył, a załączone do skargi dokumenty w istocie dotyczyły korespondencji z Sądem Rejonowym dla m.st. [...] w [...] XII Wydziała Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w przedmiocie postępowania przymuszającego do złożenia dokumentów. W związku z powyższym Sąd załączone do skargi dokumenty potraktował jako uzupełniające stanowisko Strony. Niemniej jednak bez jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji w zakresie jej punktu 2. Reasumując, Prezes NFZ w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy ustalił, że Skarżący w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] marca 2020 r. oraz od [...] lipca 2021 r. do [...] grudnia 2022 r. będąc wspólnikiem spółki komandytowej – A. S.A. sp. k. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 869 z późn. zm.) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Przepis ten przewiduje istotne domniemanie wiarygodności danych w KRS, które stanowi dopełnienie zawartej w art. 14 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym gwarancji pewności obrotu. Na jego podstawie można przyjąć, że dane zawarte w KRS są zgodne z rzeczywistym stanem i są prawdziwe. W związku z tym, że samodzielną podstawą podlegania obowiązkowi ubezpieczenia jest posiadanie formalnego statusu wspólnika spółki komandytowej, to mając na uwadze treść art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 13 pkt 4b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz treść art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, stwierdzić należy, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania, a w szczególności załączona do akt sprawy Informacja opowiadająca odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców KRS (k. 28 - 31 akt administracyjnych), z której wynika, że Skarżący był komandytariuszem wspólnikiem A. S.A. sp.k. z siedzibą w [...], w okresie zakreślonym przez ZUS we wniosku z [...] kwietnia 2023 r., pozwalał na stwierdzenie, że we wskazanym okresie Skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej, jako wspólnik spółki komandytowej. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę w zakresie punktu 2 zaskarżonej decyzji należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .