Sygnatura
VI SA/Wa 826/24
VI SA/Wa 826/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-06-05
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 5 czerwca 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 11 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ" lub "organ") decyzją z 11 stycznia 2024 r. nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja") stwierdził, że J. K. (dalej: "skarżąca", "płatnik" lub "strona") podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach od 5 czerwca 2019 r. do 6 czerwca 2019 r. oraz od 7 września 2021 r. do 6 marca 2022 r. Obowiązek ten wynikał z prowadzenia przez skarżącą pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa (dalej: "spółka"). Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 109 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 69 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561 ze zm.; dalej: "ustawa o świadczeniach"). Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny: W dniu 26 października 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K. (dalej: "ZUS"), wystąpił do Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie objęcia płatnika obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Wniosek dotyczył dwóch okresów: od 5 czerwca 2019 r. do 6 czerwca 2019 r. oraz od 7 września 2021 r. do 6 marca 2022 r., w związku z prowadzeniem przez płatnika pozarolniczej działalności gospodarczej w charakterze wspólnika spółki. W uzasadnieniu wniosku ZUS wskazał, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik wyżej wymienionej spółki w okresie od 6 czerwca 2019 r. do 6 września 2021 r., natomiast nie została objęta ubezpieczeniem w okresach wskazanych we wniosku. Celem potwierdzenia przedstawionego stanu faktycznego, do wniosku załączono wydruki z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: "KRS") oraz z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych. Pismem z 26 października 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Kielcach (dalej: "ZUS"), zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o wydanie decyzji odnośnie objęcia płatnika obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresach od 5 czerwca 2019 r. do 6 czerwca 2019 r. oraz od 7 września 2021 r. do 6 marca 2022 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki. ZUS wyjaśnił, iż skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik wyżej wymienionej spółki w okresie od 5 czerwca 2019 r. do 6 marca 2022 r. Jednakże, nie została ona zgłoszona do tego ubezpieczenia w dwóch przedziałach czasowych: od 5 czerwca 2019 r. do 6 czerwca 2019 r. oraz od 7 września 2021 r. do 6 marca 2022 r. Do pisma załączono wydruki z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: "KRS") oraz z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych. W dniu 2 listopada 2023 r. Prezes NFZ skierował do skarżącej zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania było ustalenie okresu podlegania przez płatnika obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w charakterze wspólnika spółki. W piśmie z 16 listopada 2023 r. skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w przedmiocie wszczętego postępowania dotyczącego objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Skarżąca, powołując się m.in. na art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 8 ust. 6 pkt 4, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "ustawa systemowa" lub "u.s.u.s."), a także na orzecznictwo sądów, wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Zdaniem skarżącej, spółka komandytowa posiada zdolność prawną i prowadzi przedsiębiorstwo we własnym imieniu i pod własną firmą. W konsekwencji, to spółka, a nie jej wspólnicy, posiada status przedsiębiorcy podejmującego i wykonującego działalność gospodarczą. Skarżąca argumentowała, że członkostwo w spółce osobowej nie jest tożsame z prowadzeniem działalności gospodarczej. W związku z tym, jej wspólnicy nie podlegają ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia takiej działalności, w przeciwieństwie do wspólników spółki cywilnej. Ponadto, powołując się na orzecznictwo sądów, skarżąca wskazała, że sam fakt pozostawania wspólnikiem spółki jawnej, która w rzeczywistości nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, nie pociąga za sobą obowiązku ubezpieczeniowego dla wspólników. Jest tak w sytuacji, gdy spółka nie prowadzi rzeczywistej działalności zarobkowej, wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły. Skarżąca podkreśliła również, że sam wpis do rejestru czy ewidencji przedsiębiorców ma jedynie znaczenie legalizacyjne dla prowadzenia działalności. Nie jest on natomiast ani zdarzeniem, ani czynnością utożsamianą z podjęciem i wykonywaniem takiej działalności. Skarżąca argumentowała, że wpis do rejestru przedsiębiorców ma charakter jedynie deklaratoryjny, nie zaś konstytutywny. Na podstawie takiego wpisu powstaje wyłącznie domniemanie faktyczne, że działalność została podjęta z datą wpisu i była wykonywana do daty wykreślenia. Skarżąca podkreśliła, że wspólnicy spółki w dniu 9 września 2021 r. podjęli uchwałę o jej rozwiązaniu, w następstwie czego przeprowadzono likwidację spółki. Ponadto wyjaśniła, że od 9 września 2021 r. nie powstała żadna dokumentacja księgowa, która świadczyłaby o tym, że mimo uchwały o likwidacji spółka faktycznie kontynuowała działalność. Skarżąca zaznaczyła, że choć wykreślenie z KRS nastąpiło 7 marca 2022 r., okoliczność ta nie może mieć decydującego znaczenia dla istnienia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym przez wspólnika spółki jawnej. Argumentowała, że spółka w rzeczywistości zaprzestała faktycznego prowadzenia swej działalności gospodarczej z dniem 9 września 2021 r. W ocenie skarżącej, z uwagi na faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę z dniem 9 września 2021 r. (data rozwiązania), nie może ona podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu bycia wspólnikiem w spółce komandytowej. Skarżąca argumentowała, że sam fakt wykreślenia spółki z rejestru przedsiębiorców postanowieniem Sądu z dnia 7 marca 2022 r. nie może być jedyną przesłanką do objęcia jej ubezpieczeniem w okresie od rozwiązania spółki do jej wykreślenia. Dla poparcia swojego stanowiska skarżąca załączyła do pisma: kopię uchwały nr [...] z dnia 9 września 2021 r. podjętej przez wspólników spółki oraz wydruki z rejestru VAT spółki. Organ, decyzją z dnia 11 stycznia 2024 r., stwierdził, że skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w charakterze wspólnika spółki w okresach od 5 czerwca 2019 r. do 6 czerwca 2019 r. oraz od 7 września 2021 r. do 6 marca 2022 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, po przytoczeniu stanu faktycznego oraz mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, Prezes NFZ przedstawił stanowisko, zgodnie z którym rozwiązanie umowy spółki przez wspólników bez przeprowadzenia likwidacji nie powoduje utraty bytu prawnego przez spółkę. Ponadto wyjaśnił, że status wspólnika spółki komandytowej przysługuje stronie aż do rozwiązania spółki, co następuje dopiero w chwili jej wykreślenia z KRS. Prezes NFZ podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż strona była wspólnikiem spółki w okresie od 5 czerwca 2019 r. do 6 marca 2022 r. Organ ustalił ponadto, że skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki w okresach: od 5 czerwca 2019 r. do 6 czerwca 2019 r. oraz od 7 września 2021 r. do 6 marca 2022 r. Odnosząc się do twierdzeń i okoliczności przywołanych przez skarżącą w piśmie z dnia 16 listopada 2023 r., Prezes NFZ stwierdził, iż dotyczą one stanu prawnego obowiązującego do dnia 17 września 2021 r. Zdaniem organu w aktualnym stanie prawnym ustawodawca precyzyjnie zdefiniował okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez wspólników spółki komandytowej. Podkreślił, że jedyną okolicznością powodującą ustanie ubezpieczenia w tym okresie jest zawieszenie wykonywania działalności przez spółkę. Organ dodatkowo wyjaśnił, że spółka komandytowa zostaje rozwiązana z chwilą wykreślenia z rejestru, co jest decydujące przy ustaleniu daty ustania bytu prawnego spółki. W niniejszej sprawie spółka została wykreślona z KRS w dniu 7 marca 2022 r., w związku z czym do tego dnia strona podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu jako jej wspólnik. Skarżąca, pismem z dnia 7 lutego 2024 r., wniosła skargę na decyzję Prezesa NFZ, zaskarżając ją w całości. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: – art. 13b pkt 4b u.s.u.s. poprzez jego zastosowanie, pomimo że przepis ten w dniu 9 września 2021 r., tj. w dniu podjęcia przez wspólników spółki uchwały o jej likwidacji bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, nie obowiązywał; – art. 13b pkt 4 u.s.u.s. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że przepis ten w dniu 9 września 2021 r., tj. w dniu podjęcia przez wspólników spółki uchwały o jej likwidacji bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, obowiązywał; – art. 23 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1621) poprzez jego niezastosowanie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1. stwierdzenie nieważności decyzji w całości, z uwagi na jej wydanie bez podstawy prawnej; ewentualnie o: 2. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") 3. zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych, na podstawie art. 200 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W tej sprawie zarówno organ jak i skarżąca wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wobec tego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1615), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, zgodnie z § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, chyba że ustawy stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z powołanymi wyżej przepisami Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organ właściwie przyjął, że skarżąca, z tytułu bycia wspólnikiem spółki, powinna być objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresach: od 5 czerwca 2019 r. do 6 czerwca 2019 r. oraz od 7 września 2021 r. do 6 marca 2022 r. Bezsporne pozostaje, że spółka we wskazanych okresach nie została ani zawieszona, ani wykreślona z KRS. Wykreślenie spółki z KRS nastąpiło w dniu 7 marca 2022 r. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi, współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221, 641, 803, 1414 i 2029) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Z wyjątkiem danych promulgacyjnych, treść tego przepisu nie uległa zmianie w okresie, w którym skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Stosownie do definicji osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, ujętej w art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, jest nią osoba, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Jak natomiast wynika z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Z treści tych przepisów wynika zatem, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, m.in. wspólnicy spółki komandytowej. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił, że skarżąca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, będąca wspólnikiem spółki komandytowej. Prawidłowo przyjął także, że podstawą podlegania skarżącej obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest sam fakt posiadania statusu wspólnika spółki komandytowej. Taka wykładnia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach w zw. z art. 5 pkt 21 tej ustawy i w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej jest prezentowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego, jak i Trybunału Konstytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 187/17 stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę nie jest przesłanką ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik tej spółki, a także wskazał, że w orzecznictwie ugruntowana jest wykładnia art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, zgodnie z którą wspólnik spółki jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na to, czy spółka prowadzi działalność gospodarczą, gdyż wspomniany obowiązek powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II UK 227/12, stwierdzając że komandytariusz przystępujący w formie aktu notarialnego do zarejestrowanej spółki komandytowej, która prowadzi działalność pozarolniczą, podlega od dnia tego przystąpienia obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej przez spółkę działalności pozarolniczej, chyba że podlega już innemu obligatoryjnemu tytułowi ubezpieczeń społecznych. Również Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12 wskazał, że "z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej, podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Obowiązek ubezpieczeniowy prawodawca powiązał zatem z określoną normatywnie sytuacją wspólnika, która polega na istnieniu po jego stronie wiązki przyznanych przez normę prawną lub wynikających ze złożonego stosunku spółki, powiązanych funkcjonalnie oraz prawnie chronionych wolności, uprawnień i kompetencji (prawo podmiotowe wspólnika).". Analogiczne stanowisko zostało zaprezentowane także w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyroki z: 21 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 140/22; 26 maja 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 204/22; 30 marca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2530/21; 7 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1413/21; 15 września 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1710/22; 18 września 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2826/23). Wszystkie te poglądy odnosiły się do wskazanej w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej kategorii podmiotów prowadzących pozarolniczą działalność, obejmującej: wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Zgodnie natomiast z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c), powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Jak wynika z art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (w brzmieniu obowiązującym sprzed 18 września 2021 r.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Zdaniem Sądu, w odniesieniu do osób, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, stanowiących tylko jedną z kategorii podmiotów objętych wspólnym określeniem "osoby prowadzące pozarolniczą działalność", art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (w brzmieniu sprzed 18 września 2021 r.) należy interpretować analogicznie do wykładni przyjmowanej w przywołanym wyżej orzecznictwie na tle art. 8 ust. 6 pkt 4 tej ustawy. Ta grupa osób podlega zatem ubezpieczeniom w okresie, w którym ma status wspólnika spółki, z wyłączeniem okresów, w których spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Powołany art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, na mocy art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1621), od 18 września 2021 r. (zgodnie z regulacją intertemporalną zawartą w art. 23 ustawy nowelizującej), otrzymał brzmienie: obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, o których mowa w pkt 4a i 4b - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W dodanych pkt 4b unormowano, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej (od 1 stycznia 2023 r. - oraz komplementariusze w spółce komandytowo-akcyjnej) - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej (druk sejmowy nr 1188, Sejm IX kadencji) wskazano, że proponuje się objęcie ubezpieczeniami wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej, niezależnie od istnienia okoliczności leżących po stronie spółki, np. nieistotne jest czy spółka prowadzi działalność, uzyskuje przychody, zatrudnia pracowników itd. Proponuje się uzależnienie obowiązku ubezpieczeń od statusu wspólnika, co pozwoli zniwelować ewentualne próby obejścia obowiązku ubezpieczeń społecznych i stosować jednakowe regulacje w stosunku do wszystkich ww. wspólników. Obowiązek ubezpieczeń społecznych w przypadku wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej będzie istnieć od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu zawieszenia działalności spółki. Podkreślono także, że powyższa propozycja jest zgodna z linią orzeczniczą Sądu Najwyższego oraz z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12. Powyższe oznacza, że opisana na wstępie rozważań wykładnia sprowadzająca się do uzależnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych od statusu wspólnika, która obowiązywała przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, została potwierdzona przez ustawodawcę przez dodanie, z dniem 18 września 2021 r., art. 13 pkt 4b ustawy systemowej, na który to przepis powołał się organ w zaskarżonej decyzji. Przepis ten, mimo że jeszcze nie obowiązywał w dacie stwierdzenia przez organ obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej, tj. w okresie od 5 czerwca 2019 r. do 6 czerwca 2019 r. oraz od 7 września 2021 r. do 17 września 2021 r., to w istocie jego wejście w życie po tej dacie nie zmieniło ani statusu prawnego skarżącej jako wspólnika spółki jawnej, ani wykładni prawa w tym zakresie, a jedynie ujednoliciło, czy też uściśliło zasady dotyczące objęcia ubezpieczeniem wspólników, m.in. spółki jawnej. Należy wskazać, że ustawodawca, wprowadzając ten przepis chciał usystematyzować moment rozpoczęcia i zakończenia okresu ubezpieczenia m.in. wspólników spółki komandytowej, odchodząc od dotychczasowego jego niejasnego określenia wskazanego w art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (w brzmieniu sprzed 18 września 2021 r.), że okres ubezpieczenia trwa "od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności". Tym samym brzmienie znowelizowanego przepisu potwierdziło zaprezentowane w orzecznictwie stanowisko, że podleganie wspólnika takiej spółki obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zależy wyłącznie od posiadania tego statusu, przy czym wspólnik nie podlega ubezpieczeniu tylko w czasie zawieszenia przez spółkę działalności gospodarczej. Natomiast dla stwierdzenia, że dana osoba podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik tej spółki nie ma znaczenia okoliczność, czy spółka faktycznie prowadziła działalność, czy też była w likwidacji, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Sam fakt pozostawania danej osoby wspólnikiem spółki komandytowej przesądza o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez tę spółkę w okresie, w którym spółka jest wpisana do rejestru i niezależnie od uzyskiwania z tej działalności przychodów, a więc również niezależnie od faktu prowadzonej likwidacji tej spółki, która w okresie likwidacji dalej istnieje w obrocie prawnym z dodatkowym zapisem "w likwidacji". Ustawodawca przyjął bowiem rozwiązanie, zgodnie z którym o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika, w niniejszej sprawie spółki komandytowej, rozstrzyga w istocie sam fakt istnienia spółki, który zamyka się w okresie od momentu wpisania spółki do rejestru do momentu jej wykreślenia z rejestru (zob. wyrok WSA w Warszawie z 22 listopada 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4320/23). W świetle powyższych uwag, należy wskazać, że organ nie naruszył art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, jak również art. 13 pkt 4 i pkt 4b w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 82 ust. 1 ustawy systemowej, bowiem zastosował te przepisy w niniejszej sprawie w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Z Rejestru Przedsiębiorców KRS jednoznacznie wynika, że skarżąca figuruje jako wspólnik wpisanej do KRS spółki komandytowej od dnia jej rejestracji (tj. od 5 czerwca 2019 r.) aż do jej wykreślenia (tj. do 7 marca 2022 r.). W historii wpisu brak jest informacji o zawieszeniu działalności spółki. Organ prawidłowo zatem uznał, że skarżąca podlega w okresach od 5 czerwca 2019 r. do 6 czerwca 2019 r. oraz od 7 września 2021 r. do 6 marca 2022 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, będąca wspólnikiem tej spółki. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 marca 2024
- Symbol z opisem
- 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
- Skarżony organ
- Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
- Sędziowie
- Grzegorz Nowecki /przewodniczący/ Łukasz Jarocki /sprawozdawca/ Sławomir Kozik
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny