VI SAB/Wa 34/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2022 r. sprawy ze skargi O. D. i K. I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrywania wniosków o stypendia sportowe odrzuca skargę

K. I. i O. D. (dalej ,,Skarżący", ,,Strona") pismami z 20 listopada 2012r. złożyli do Biura Sportu i Rekreacji Urzędu m. W. wnioski o przyznanie stypendium sportowego za wyniki uzyskane w 2012r. Pismem z 18 grudnia 2012 r. Prezydent m. W. (Biuro Sportu i Rekreacji Urzędu m. W.), w odpowiedzi na powyższe wnioski, poinformował Skarżących, że nie spełniają wymogów określonych w regulaminie stanowiącym załącznik do uchwały Rady m. W. Nr [...]. Postanowieniem z 24 marca 2014 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2671/13) Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę na ww. rozstrzygnięcie Prezydenta m. W. z [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego, odrzucił skargę. Natomiast postanowieniem z [...] grudnia 2013r. (sygn. akt VI SA/Wa 3019/13) Sąd ten odrzucił, wobec nieterminowego wniesienia - skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej także ,,SKO") z [...] lipca 2013 r. nr [...] stwierdzającego niedopuszczalność odwołania Skarżących od pism Urzędu m. W. z dnia [...] grudnia 2012 r., [...] lipca 2012 r. oraz [...] grudnia 2011 r. w sprawie przyznania stypendium sportowego zawodnikom K. I. oraz O. D.. Pismem z dnia 18 lutego 2019 r. K. I. i O. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m. W. (dalej także ,,Organ") w rozpatrywaniu ich wniosków o stypendia sportowe z roku 2012 oraz wniosku O. D. o stypendium sportowe z roku 2014. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Prezydent m. W. wskazał, że zarówno ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 155, poz. 1298 z późn. zm.), jak również aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1263 z późn. zm.) nie wskazywały i nie wskazują decyzji administracyjnej jako właściwej formy załatwienia sprawy objętej wnioskiem o przyznanie stypendium sportowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], na skutek odwołania złożonego przez rodziców Skarżących, stwierdziło jego niedopuszczalność uznając, że przyznanie, bądź odmowa przyznania stypendium sportowego następuje w formie wskazanej w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, która nie przybiera formy decyzji administracyjnej, bowiem organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie jest wyraźnie upoważniony do kreowania rozstrzygnięć w tej formie. Wyrokiem z 29 października 2019r. (sygn. akt VI SAB/Wa 27/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na bezczynność i przewlekłość w czynnościach Prezydenta m. W. w rozpatrywaniu wniosków o stypendia sportowe (wnioski z 2012r.). Naczelny Sąd Administracyjny (dalej ,,NSA") w wyroku z 13 stycznia 2022r. (sygn. akt II GSK 1240/20) rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2019r. (sygn. akt VI SAB/Wa 27/19) stwierdził, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem działania Prezydenta Miasta W. w sprawie z wniosku K. I. i O. D. o stypendia sportowe z roku 2012 stwierdził, że ocena postępowań zainicjowanych wymienionymi wnioskami nie uzasadnia twierdzenia o pozostawaniu organu w bezczynności lub o przewlekłym prowadzeniu tych postępowań (s. 3 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Jak podkreślił NSA omawiane uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA odnosi się równocześnie do wniosku Skarżącego o stypendia sportowe z roku 2014. Jednak kwestia ta była już przedmiotem kontroli NSA, który wyrokiem z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 91/21 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2019 r. sygn. akt VI SAB/Wa 28/19 w sprawie ze skargi O. D. i K. I. na bezczynność Prezydenta m. W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o przyznanie stypendium sportowego za 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzając jednocześnie od Prezydenta m. W. na rzecz O. D. 200 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie uchylonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2019 r. sygn. akt VI SAB/Wa 28/19 w sprawie ze skargi O. D. i K. I. na bezczynność Prezydenta m. W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o przyznanie stypendium sportowego jest w swej istocie analogiczne do uzasadnienia zaskarżonego na gruncie niniejszej sprawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2019 r. sygn. akt VI SAB/Wa 27/19 dotyczącego wniosków o stypendium sportowe za rok 2012. Jak to wskazał dalej NSA, jego zdaniem w niniejszej sprawie zgodność z prawem zaskarżonego wyroku podważa ponad wszelką wątpliwość zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej ,,Ppsa"). Zdaniem NSA, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ogóle nie wynika, aby w odniesieniu do spornej w sprawie kwestii wywołanej skargą na bezczynność organu administracji oraz przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania zainicjowanego wnioskami o stypendia sportowe z roku 2012, Sąd I instancji przeprowadził jakąkolwiek kontrolę zaskarżonego działania organu (jednocześnie dotyczy to też wniosków o stypendium sportowe z roku 2014, które były przedmiotem innego postępowania sądowoadministracyjnego, co wskazywano już wyżej). Zdaniem NSA, o deficytach podejścia Sądu I instancji do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego działania organu administracji, a co za tym idzie również o deficytach i wadliwościach uzasadnienia kontrolowanego wyroku, trzeba również wnioskować na tej podstawie – jak słusznie podnosi to strona skarżąca – że prawnie relewantne znaczenie dla oceny odnośnie do braku zaktualizowania się przesłanek uznania, że w postępowaniu zainicjowanym wymienionymi powyżej wnioskami organ administracji nie był bezczynny i nie prowadził tych postępowań przewlekle, Sąd ten przypisał po pierwsze wyrokowi NSA z dnia 4 grudnia 2018 r. w sprawie II GSK 1702/18, a po drugie, postanowieniom SKO w Warszawie wydanym w rezultacie rozpoznania wniesionych w sprawie ponagleń. Formułowany na tej podstawie przez Sąd I instancji argument, że "Wcześniejsze działania organu a właściwie ich brak zostały stwierdzone przez sądy administracyjne obu instancji i kolegium odwoławcze" (zob. s. 3 uzasadnienia kontrolowanego wyroku) jest niezrozumiały, a także jest nieprzydatny w rozpatrywanej sprawie. Z tego powodu, że przywoływany judykat dotyczył wniosku O. D. o stypendium sportowe z roku 2015, a więc nie wniosków za rok 2012, a postanowienia wydawane przez organ wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 6 Kpa nie mają wiążącego charakteru dla sądu administracyjnego i nie zwalniają tego sądu z obowiązku rzetelnej kontroli zgodności z prawem działania organu administracji publicznej zaskarżonego skargą, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa. NSA wskazał następnie, że Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy ze skargi na zarzucaną bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zainicjowanego wnioskami o stypendia sportowe z roku 2012 oraz sporządzenia uzasadnienia wyroku wydanego w rezultacie ponownego rozpoznania sprawy w sposób uwzględniający wszystkie wymogi wynikające z art. 141 § 4 Ppsa. W odwołaniu do zaistniałego stanu sprawy trzeba też wspomnieć, że w wyniku złożonego ponaglenia Skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] stycznia 2019 r., nr [...], stwierdziło, że Prezydent m. W. dopuścił się bezczynności i przewlekłości, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz wyznaczył Prezydentowi m. W. miesięczny termin załatwienia sprawy od otrzymania postanowienia, jak również zobowiązało go do wyjaśnienia przyczyn bezczynności oraz ustalenia osób winnych bezczynności i przewlekłości. Prezydent m. W. decyzjami z [...] lutego 2019r. (nr [...] i nr [...]) odmówił O. D. i K. I. stypendium sportowego m. W. za wyniki uzyskane w 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 Ppsa sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84). W rozpoznawanej sprawie Skarżący złożyli skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Prezydent m. W. w przedmiocie rozpatrywania wniosków o stypendia sportowe z 2012r. Sprawa jest przedmiotem ponownego rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie a na zasadzie wynikającej z art.190 Ppsa Sąd jest związany wykładnią dokonaną w tej sprawie przez NSA w uzasadnieniu wyroku z 13 stycznia 2022r. (sygn. akt II GSK 1240/20). Mając zaś na uwadze stanowisko NSA wyrażone w uzasadnieniu tego wyroku w którym NSA zakwestionował zasadność odwoływania się Sądu I instancji do wniosku Skarżącego o stypendia sportowe z roku 2014 (albowiem sprawa ta była przedmiotem odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego), Sąd ponownie rozpoznając sprawę ogranicza zatem ocenę co do stanu bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie z wniosku o stypendia sportowe z roku 2012r. W tym zakresie należy zaś wskazać, że sprawa z tego wniosku była już przedmiotem oceny przed tut. Sądem w ramach rozpoznawania skargi na rozstrzygnięcie Prezydenta m. W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego (postanowienie z [...] ma 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2671/13). W orzeczeniu tym Sąd, jako podstawę odrzucenia skargi przyjął, że jej przedmiotem jest rozstrzygnięcie Prezydenta m. W. w stosunku do którego nie został wyczerpany administracyjny tok instancji. Zaznaczył, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego możliwe jest dopiero na ostateczne rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. W uzasadnieniu postanowienia z [...] marca 2014r. tut. Sąd z urzędu wskazał, że z zawisłej w tutejszym Sądzie sprawy o sygn. VI SA/Wa 3019/13 wynika, że postanowieniem z [...] lipca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło niedopuszczalność odwołania Skarżących od pism Urzędu m. W. z dnia [...] grudnia 2012 r., [...] lipca 2012 r. oraz [...] grudnia 2011 r. w sprawie przyznania stypendium sportowego zawodnikom K. I. oraz O. D. Wobec nieterminowego wniesienia skargi na to postanowienie – prawomocnym postanowieniem tego Sądu z [...] grudnia 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 3019/13) skarga na to postanowienie została odrzucona. Podsumowując, w następstwie prawomocnych postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2013 r. oraz z 24 marca 2014r. postępowanie wywołane wnioskiem o stypendium sportowe z roku 2012r. zostało prawomocnie zakończone postanowieniem SKO z [...] lipca 2013r. nr [...] stwierdzającym niedopuszczalność odwołania. Przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność i przewlekłe postepowanie w niniejszej sprawie nie można pominąć wskazanych powyżej prawomocnych postanowień tut. Sądu. Jak zaś wynika ze stanu sprawy ukształtowanego zawartymi w tych orzeczeniach Sądu rozstrzygnięciami sprawa z wniosku o stypendia sportowe z roku 2012 została prawomocnie zakończona wspomnianym postanowieniem SKO w którym stwierdził on niedopuszczalność odwołania. Sąd zobligowany jest do uwzględnienia okoliczności prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tego wniosku i to niezależnie od tego, że nastąpiło to w drodze wydanego rozstrzygnięcia SKO o charakterze procesowym a nie merytorycznym. Tym niemniej trzeba uznać, że sprawa z wniosku o przyznanie stypendium sportowego za rok 2012 zakończyła się prawomocnym postanowieniem wydanym w administracyjnym toku instancji. Na marginesie Sąd zauważa, że okoliczność późniejszego wydania przez Prezydenta m. W. decyzji z [...] lutego 2019r. (nr [...] i nr [...]) odmawiających O. D. i K. I. stypendium sportowego m. W. za wyniki uzyskane w 2012r. nie zmienia przedstawionej powyżej oceny Sądu. Kontrola działalności administracji publicznej w odniesieniu do tych decyzji Prezydenta m. W. wykracza zaś poza przedmiot tej sprawy. Stan sprawy wskazuje natomiast, że skarga na bezczynność i przewlekłość będąca aktualnie przedmiotem kontroli tut. Sądu została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie. Wniesienie skargi nastąpiło bowiem pismem z 18 lutego 2019r. Należy podkreślić, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 Ppsa. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd NSA wyrażony w ww. uchwale. Mając powyższe na względzie, skoro rozpoznawana skarga została wniesiona po wydaniu ostatecznego postanowienia SKO, a zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, należało uznać, że stanowi to przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 Ppsa. Wobec tego Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa.