VI SO/Wa 3/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. K. o wymierzenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: wymierzyć Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej grzywnę w wysokości 200 (słownie: dwieście) złotych.

Wnioskodawca – G.K.(dalej również jako "skarżąca"), złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie") wniosek o wymierzenie grzywny Prezydium Naczelnej Rady Adwokackie (dalej: "organ", "Prezydium NRA") w wysokości określonej w art. 154 § 6 za nieprzekazanie jej skargi z dnia 3 lipca 2020 r. na bezczynność organu i nie rozpoznania jej odwołania od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia 13 grudnia 2018 r. Wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku wskazała, iż w dniu 10 lipca 2020 r. nadała listem poleconym skargę na bezczynność Prezydium NRA i nierozpoznania jej odwołania z dnia 11 lutego 2019 r. od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 13 grudnia 2018 r. W dalszej części uzasadnienia podaje, że skarga została doręczona organowi, co wynika z pisma WSA w Warszawie z dnia 1 października 2020 r. sygn. akt VI KO/Wa 119/20. Jak wskazuje, w powołanym piśmie Sąd wezwał organ do złożenia skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi sprawy w sprawie wniosku o umorzenie zadłużenia, którego daty ORA nie podała w zaskarżonej uchwale z dnia 13 grudnia 2018 r., albowiem pismo organu z dnia 18 sierpnia 2020 r. nie spełniało wymogów odpowiedzi na skargę. Jak dalej wskazuje, pismem z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt VI KO/Wa 119/20 WSA w Warszawie ponownie wezwał organ do nadesłania odpowiedzi na skargę wraz z aktami administracyjnymi. Na koniec skarżąca wskazuje, że organ do chwili obecnej nie zastosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", dlatego w obecnej sytuacji jej wniosek jest w pełni uzasadniony. Wnioskodawca wskazuje także, iż brak akt sprawy uniemożliwia sądowi administracyjnemu skontrolowanie legalności działania organów adwokatury jako organów administracji. W tym miejscu Sąd z urzędu stwierdza, że wnioskodawca G. K., oprócz niniejszej sprawy (zainicjowanej wnioskiem z dnia 18 stycznia 2022 r. za nieprzekazanie jej skargi z dnia 3 lipca 2020 r. na bezczynność organu ...), złożyła jeszcze do tutejszego Sądu inne – podobne wnioski o wymierzenie temu samemu organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Chodzi o wnioski dotyczące nieprzekazania przez Prezydium NRA jej skarg: z 6 lipca 2020 r. (sprawa zarejestrowana pod sygn. VI SO/Wa 2/22), z 7 czerwca 2020 r. (sprawa zarejestrowana pod sygn. VI SO/Wa 4/22) oraz z 9 czerwca 2017 r. (sprawa zarejestrowana pod sygn. VI SO/Wa 8/21). Sprawa o sygn. VI SO/Wa 8/21 została zakończona postanowieniem odrzucającym wniosek. WSA w Warszawie zaznacza, że dla rozpoznania niniejszej sprawy, dotyczącej nieprzekazania skargi z 3 lipca 2020 r., szczególne znaczenie mają dokumenty znajdujące się w aktach o sygn. VI KO/Wa 119/20, dołączone do akt o sygn. VI SO/Wa 2/22. W tychże aktach - VI KO/Wa 119/20 - znajdują się dokumenty ściśle związane z niniejszą sprawą, i to głównie na ich podstawie WSA w Warszawie oparł się wydając niniejsze orzeczenie. Po przenalizowaniu przez Sąd z urzędu akt sprawy o sygn. VI SO/Wa 2/22 wskazać należy, że w sprawie tej zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z 10 lutego 2022 r. (k. 1) zostały dołączone akta o sygn. VI KO/Wa 119/20. Sprawa o sygn. VI KO/Wa 119/20 została zainicjowana pismami skarżącej oraz organu z 18 sierpnia 2020 r. adresowanymi do WSA w Warszawie. Zgodnie z zarządzeniem z 31 sierpnia 2020 r. wydanym w sprawie VI KO/Wa 119/20 przesłano organowi pismo G.K.z 18 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikami oraz pismo organu z 18 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikami w postaci skarg z 1 lipca, 3 lipca, 6 lipca, 7 czerwca 2020 r. i postanowienia Ministra Sprawiedliwości z 5 lipca 2017 r. – pozostawiając w aktach KO ich kserokopię (zamieszczoną następnie w osobnej kopercie). Przy przekazaniu tych pism Sąd poinformował organ, że pismo organu z 18 sierpnia 2020 r. nie spełnia wymogów "odpowiedzi na skargę". Jednocześnie poinformowano organ o treści art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz zobowiązano organ do nadesłania (zakreślając przy tym termin 30 dni od otrzymania pisma) oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii całości akt administracyjnych sprawy dotyczących niniejszej sprawy. Dokumenty te załączone do pisma Sądu z 1 października 20209 r. w spawie sygn. VI KO/Wa 119/20 trafiły do Prezydium NRA w dniu 5 października 2020 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. W odpowiedzi na powyższe, Prezydium NRA w piśmie z dnia 17 listopada 2020 r. ([...]) przysłanym do sprawy sygn. VI KO/Wa 119/20 poinformowało WSA w Warszawie, iż: "akta osobowe adw. G.K.od dnia 4 maja 2018 r. znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, przez co nie możemy przekazać ich obecnie do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę Zainteresowanej, co będzie możliwe dopiero po zwrocie akt osobowych do Prezydium NRA". W nawiązaniu do tego pisma organu, WSA w Warszawie zgodnie z zarządzeniem z 10 grudnia 2020 r. ponownie wezwał organ do nadesłania, w terminie 30 dni, odpowiedzi na skargę wraz ze skargą oraz kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy, w postaci papierowej lub elektronicznej. Poinformowano przy tym organ, że od 18 września 2020 r. akta osobowe dotyczące G.K.wraz z aktami sądowymi sygn. VI SA/Wa 831/18 znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym – celem rozpoznania zażalenia. W piśmie poinformowano również organ, że istnieje możliwość sporządzenia kserokopii przedmiotowych akt, a następnie ich uwierzytelnienia i sporządzenia odpowiedzi na skargę. W piśmie, na sam koniec, Sąd zwrócił organowi uwagę na to, że zgodnie za art. 55 § 1 p.p.s.a. strona skarżąca ma możliwość złożenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Organ odebrał powyższe pismo-wezwanie Sądu w dniu 26 stycznia 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru na k. 14 akt VI SO/Wa 2/22), jednak do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie nadesłał ani akt osobowych G. K., ani jej skargi z 3 lipca 2020 r., ani odpowiedzi na tę skargę. Odrębną kwestię stanowi także brak stanowiska Prezydium NRA w sprawie sygn. VI SO/Wa 3/22 odnośnie zobowiązania przez Sąd tego organu do ustosunkowania się, w zakreślonym terminie 7 dni, odnośnie złożonego przez G. K. wniosku o ukaranie organu grzywną (odpis wniosku doręczono organowi 14 marca 2022 r.). Przed wydaniem orzeczenia w niniejszej sprawie WSA w Warszawie ustalił z urzędu, iż w sprawie o sygn. VI SA/Wa 831/18 ze skargi G.K.na uchwałę Prezydium NRA z dnia 13 marca 2018 r. nr [...], wyrok jest prawomocny, zaś akta osobowe G.K.(3 teczki) wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 29 października 2019 r. ze stwierdzeniem daty prawomocności i uzasadnieniem zostały przesłane organowi – Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej przy piśmie z 16 sierpnia 2021 r. (k. 354 i 355 akt sygn. VI SA/Wa 831/18). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej otrzymania. Przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki od wskazanej zasady, ustalając inne terminy przekazywania skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej. Niezastosowanie się do obowiązków określonych w ww. przepisie wystąpi zarówno w przypadku niepodjęcia przez organ administracji publicznej wszystkich wymaganych czynności, jak i w sytuacji ograniczenia się przez ten organ do wykonania tylko niektórych z nich, np. przekazania sądowi skargi i odpowiedzi na skargę, ale bez akt sprawy (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Kraków 2006, s. 145, a także postanowienia WSA w Poznaniu z 23 września 2009 r., sygn. akt III SO/Po 7/09 oraz WSA w Warszawie z 9 października 2018 r., sygn. akt II SO/Wa 30/18 – te i kolejne dostępne w Centralna Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dostępnej na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA"). Wskazać należy, że zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z przytoczonych przepisów wynika więc, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Podobnie, przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt OZ 278/13, - CBOSA). Dodać należy także, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Należy podkreślić, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. powołana uchwała NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09; postanowienie NSA z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 45/13 - CBOSA). Innymi słowy, w wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji, jak można przypuszczać, będzie dążył do uniknięcia powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych. Wskazać należy, że przywołany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o której mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca G.K.wniosła do WSA w Warszawie za pośrednictwem Prezydium NRA skargę z 3 lipca 2020 r. na bezczynność organu, którą następnie Sąd przekazał organowi przy piśmie z 1 października 2020 r. w sprawie sygn. VI KO/Wa 119/20. W piśmie tym Sąd zakreślił organowi termin do nadesłania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt administracyjnych. W odpowiedzi, organ przysłał do WSA w Warszawie pismo z 17 listopada 2020 r. w którym poinformował, że "akta osobowe adw. G.K.od dnia 4 maja 2018 r. znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, przez co organ nie może przekazać ich obecnie do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę Zainteresowanej, co będzie możliwe dopiero po zwrocie akt osobowych do Prezydium NRA". Pismem z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie sygn. VI KO/Wa 119/20 Sąd ponownie wezwał organ do nadesłania ww. dokumentów oraz akt administracyjnych w postaci papierowej lub elektronicznej. Dodatkowo w piśmie tym Sąd poinformował organ o alternatywnym sposobie uwierzytelnienia żądanych akt i przesłania ich do Sądu wraz ze skargą z 3 lipca 2020 r. i odpowiedzią na skargę. Mimo to, pismo Sądu pozostało bez odpowiedzi. Dodatkowo przed rozpoznaniem przedmiotowej sprawy Sąd z urzędu dokonał ustaleń, iż akta osobowe G.K.(przesłania których Sąd oczekuje przez organ) znajdują się w tymże organie, gdyż zostały zwrócone przez WSA w Warszawie wraz z prawomocnym orzeczeniem w sprawie sygn. VI SA/Wa 831/18. W aktach sądowych VI SA/Wa 831/18 na k. 355 znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przez Prezydium NRA odpisu prawomocnego wyroku z uzasadnieniem wraz z aktami osobowymi (3 teczki). Dokumenty te oraz akta osobowe organ otrzymał w dniu 18 sierpnia 2021 r. Nie ulega wątpliwości że akta osobowe G.K.znajdują się w organie od 10 miesięcy i do czasu wydania niniejszego postanowienia nie zostały przysłane przez organ ani do sprawy sygn. VI KO/Wa 119/20, ani do sprawy sygn. VI SO/Wa 2/22, ani też do niniejszej sprawy. Sąd zatem stwierdza, że organ nie wywiązał się z deklaracji zawartej w piśmie z 17 listopada 2020 r. przysłanej w sprawie sygn. VI KO/Wa 119/20, w której wskazał, że dopiero po zwrocie akt osobowych z WSA w Warszawie możliwe będzie przesłanie ich wraz z odpowiedzią na skargę do niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie organ generalnie mógł przekazać skargę z 3 lipca 2020 r. do WSA w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami osobowymi dopiero we wrześniu 2021 r. Do chwili obecnej tego nie uczynił. Reasumując, mając na względzie opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 złotych. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na uwadze wszystkie okoliczności zarówno niniejszej sprawy, jak i sprawy o sygn. VI KO/Wa 119/20, a mianowicie: treść wniosku, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), przyczynę niewypełnienia obowiązku, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczności, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W ocenie Sądu, grzywna w ustalonej wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Jednocześnie zapobiegnie w przyszłości niewywiązywaniu się organu z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.