VII SA/Wa 1030/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lutego 2023 r. nr 198/2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z 20 lutego 2023 r. nr 198/2023 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie (zwany dalej MWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powicie G. (zwany dalej: PINB) Nr [...] z [...] listopada 2022 r., nakazującą A. R. (zwana dalej: skarżącą) rozbiórkę gołębnika usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości B.1., gm. B.2. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. PINB po zawiadomieniu K.K. z 28.03.2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynku gołębnika (woliery) na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w m. B.1., gm. B.2., jak również powiadomił o zaplanowanych na dzień 5.07.2022 r. oględzinach na ww. działce. Podczas czynności kontrolnych ustalono, że na działce: "ok. 0,5 m od południowej granicy istnieje budynek gołębnika o wymiarach ok. 9 m x 3 m z wybiegiem klatkowym dla gołębi o wymiarach ok. 6 m x 2 m. Rozbudowany został w bieżącym roku bez wymaganego pozwolenia na budowę przez A. R.". PINB wydał w dniu [...] września 2022 r. postanowienie Nr [...], którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na działce nr ew. [...] przy ul. [...] polegających na budowie przedmiotowego gołębnika oraz poinformował właścicielkę o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego w wyznaczonym terminie, jak również o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz sposobie obliczenia jej wysokości. Na w/w postanowienie strona nie wniosła zażalenia. PINB decyzją Nr [...] z [...] listopada 2022 r. nakazał A. R. rozbiórkę przedmiotowego gołębnika. Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji. MWINB decyzją z 20 lutego 2023 r. utrzymał w mocy ww. decyzję PINB z [...] listopada 2022 r. Zdaniem MWINB organ powiatowy prawidłowo stwierdził, że na budowę przedmiotowego gołębnika należało uzyskać pozwolenie na budowę. MWINB podniósł, że budowę gołębnika należy zakwalifikować jako budowę budynku inwentarskiego, na które inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę. Zauważył również, że skarżąca nie skorzystała z procedury legalizacji budowy przedmiotowego gołębnika o której mowa art. 48 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego. MWINB podkreślił, iż legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem inwestora. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, w przypadku spełnienia określonych obowiązków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki, w przypadku zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie tych obowiązków orzeka się nakaz rozbiórki na podstawie art. 49e Prawa budowlanego. W związku z powyższym PINB był zobowiązany do wydania decyzji o nakazie rozbiórki gołębnika. A.R. wniosła skargę ww. decyzję MWINB z 20 lutego 2023 r. Zarzuciła naruszenie: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezbadanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, w tym nieustalenie dokładnie kwalifikacji obiektu objętego prowadzonym postępowaniem, ani nie wyjaśnienie do jakiego użytku przeznaczony był przedmiotowy obiekt oraz zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego i dokonanie subiektywnej oceny skutkującej utrzymaniem w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę gołębnika; art. 9 kpa poprzez niedopełnienie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron postępowania administracyjnego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie i praw i obowiązków. art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w B.1.; art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji wadliwej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G., która została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, przy błędnym ustaleniu stanu faktycznego, co wskazała skarżąca w odwołaniu od tej decyzji, bez wnikliwego rozpoznania sprawy i bez odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu; art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2 i 3, ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że gołębnik nie będący ani budynkiem ani budowlą wymaga pozwolenia na budowę; art. 29 ust. 1 pkt 2 ewentualnie art. 29 ust. 1 pkt 2a ustawy - Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie. Skarżąca wniosła również o: 1. dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w zakresie rolnictwa celem kwalifikacji budynku inwentarskiego i zwrócenie się do Mazowieckiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w W. (ul. [...]) oraz do Instytutu Technologiczno - Przyrodniczego (ul. [...]) o wydanie opinii, czy hobbistyczne utrzymywanie gołębi pocztowych można zaliczyć do produkcji, a jeżeli tak - do jakiej i czy pomieszczenie w którym trzymane są gołębie można określić mianem "budynku inwentarskiego"; 2. dopuszczenie dowodu z zeznań w charakterze świadka D.R., zam. ul. [...], na okoliczność wykazania - powierzchni gołębnika, usytuowania na działce, sposobu zagospodarowania; 3. dopuszczenie dowodu z dokumentów: a) oświadczenia z dn. 17/10/2022 r. właścicieli działek sąsiadujących z działką, na której posadowiony został gołębnik o wyrażeniu zgody na postawienie gołębnika; b) zaświadczenia Polskiego Związku Hodowców Gołębi Pocztowych dot. członkostwa D.R.; c) zaświadczenia lekarza weterynarii o trwającym okresie lęgowym, celem wykazania zgody właścicieli sąsiednich działek na posadowienie gołębnika, objęcia gołębi pocztowych ochroną weterynaryjną i prawną. W odpowiedzi na skargę MWINB podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja MWINB z 20 lutego 2023 r. nr 198/2023 utrzymująca w mocy decyzje PINB w Powicie G. Nr [...] z [...]listopada 2022 r., nakazującej A. R. (zwana dalej: skarżącą) rozbiórkę gołębnika usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości B.1., gm. B.2. Zdaniem Sądu, orzeczenie to odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie wykazały tego rodzaju nieprawidłowości, które uzasadniałyby co najmniej jego uchylenie. Rozwijając tę ocenę, Sąd przede wszystkim stwierdza, że w sprawie poczyniono prawidłowe ustalenia, a to w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego, stosując się w ten sposób do zasady uregulowanej w art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu prawidłowo przyjęto, że sprawa dotyczy budynku inwentarskiego, na realizację którego w dacie jego budowy wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie też z orzecznictwem sądów administracyjnych – gołębnik należy kwalifikować jako budynek inwentarski, przeznaczony dla różnego rodzaju zwierząt, w tym drobiu hodowlanego np. gołębi (por wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt II SA/WA 736/19, WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 311/21 i V SA/Wa 2274/21). W dacie wybudowania spornego budynku inwentarskiego, realizacja tego rodzaju zabudowy nie była wymieniona w art. 29-31 Prawa budowlanego; wymagała wobec tego uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy. Budowa pomimo braku takiego pozwolenia stanowi zaś o samowoli budowlanej, a ta uzasadnia uruchomienie przez nadzór budowlany postępowania legalizacyjnego przewidzianego w art. 48 Prawa budowlanego. W sprawie nie ma sporu ani co do daty realizacji gołębnika (2019 r.), ani co do braku na jego realizację stosownego zezwolenia (protokół z kontroli obiektu budowlanego z 5 lipca 2022 r. i protokół przesłuchania skarżącej z 31 sierpnia 2022). Wobec braku reakcji skarżącej na wdrożenie procedury legalizacyjnej opisanej w art. 48 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego tj. wydanie w dniu [...] września 2022 r. postanowienia Nr [...], którym PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na działce nr ew. [...] przy ul. [...] polegających na budowie przedmiotowego gołębnika oraz poinformował właścicielkę o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego w wyznaczonym terminie, jak również o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz sposobie obliczenia jej wysokości – PINB zasadnie wydał decyzję nr [...] z [...] listopada 2022 r. na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowalnego nakazującą rozbiórkę gołębnika. Jak słusznie zauważył MWINB legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem inwestora. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, w przypadku spełnienia określonych obowiązków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki, w przypadku zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie tych obowiązków orzeka się nakaz rozbiórki na podstawie art. 49e Prawa budowlanego. Jednakże przedmiotem niniejszego postępowania sądowego nie jest postanowienie PINB Nr [...] z [...] września 2022 r. – jest nim skutek nie wykonania obowiązków w nim nałożonych tj. nakaz rozbiórki gołębnika. W związku z powyższym zgłaszane w skardze zarzuty co do braku ustaleń w zakresie posadowienia gołębnika w szczególności w zakresie odległości od granic działki ani od budynków posadowionych na sąsiednich działkach oraz wymiarów gołębnika (w protokole oględzin przedstawiciel skarżącej nie zgłaszał zastrzeżeń), czy też kwestia objęcia działki miejscowym planem zagospodarowania nie mogły mieć wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Końcowo odnosząc się do zgłoszonych przez skarżącą wniosków dowodowych sąd wyjaśnia, że stosownie do art. 133 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a postępowanie dowodowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma jedynie uzupełniający, wyjątkowy, charakter, podyktowany łącznym spełnieniem przesłanek z art. 106 § 3 p.p.s.a., czyli jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wyjaśnić również należy, że w postępowaniu sądowo-administracyjnym nie została przewidziana czynność przesłuchania świadka. Z tego względu, Sąd na rozprawie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wnioski dowodowe. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.