VIII SA/Wa 19/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) postanowieniem Nr [...] z [...] listopada 2018 r., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: K.p.a.), stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez [...] s.c. z siedzibą w B. (dalej: spółka) na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. (dalej: organ I instancji) z [...] września 2018 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem nr [...] z [...] lipca 2018 r. organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2007, zakończone decyzją nr [...] z [...] września 2008 r. W piśmie z 17 sierpnia 2018 r. spółka wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie niniejszej do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego obejmującego przedmiot postępowania. W wyniku rozpoznania ww. wniosku postanowieniem nr [...] z [...] września 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego wskazując, że strona, której żądanie spowodowało wszczęcie postępowania głównego, nie posiada uprawnienia do zawieszenia postępowania nadzwyczajnego, jeżeli zostało ono wszczęte przez organ z urzędu. W dniu 10 września 2018 r. zażalenie na to postanowienie wniósł wspólnik spółki – P. M., zarzucając naruszenie art. 97 § 2 i art. 101 K.p.a. oraz domagając się uchylenia postanowienia w całości. Dyrektor ARiMR, wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 15 listopada 2018 r. stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania i powołał art. 141 § 1 K.p.a., art. 101 § 3 K.p.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje, a zatem jest niedopuszczalne. Organ wyjaśnił, że istotą nowelizacji art. 101 § 3 K.p.a. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego. Wskazał, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania może być kwestionowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji. Skargę na to postanowienie wniósł ww. wspólnik spółki, zarzucając naruszenie art. 101 § 3 K.p.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż z brzmienia art. 101 § 3 K.p.a. wynika, że w sytuacji, gdy strona zgłosi wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania organ wydaje postanowienie o odmowie podjęcia postępowania i także na takie postanowienie przysługuje stronie zażalenie. Wskazał, że nie jest sporną okolicznością, że organ powziął wiadomość o prowadzeniu postępowania karnego w sprawie obejmującej okres i przedmiot płatności, których dotyczy niniejsza sprawa. Istnieje zatem w sprawie prejudykat, gdyż orzeczenie sądu prowadzącego postępowanie karne zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej winno nastąpić przed wydaniem decyzji organu. Prawomocne orzeczenie sądowe determinuje bowiem treść i samo rozstrzygnięcie aktu administracyjnego. Końcowo wskazał, że skargę składa w imieniu [...] sp. z o.o. (dalej: skarżąca), następcy prawnego wspólnika [...] s.c. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Oceniając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zatem jeżeli przepisy K.p.a. nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na dane postanowienie, to ten środek zaskarżenia nie przysługuje. Zgodnie z art. 134 w związku z art. 144 K.p.a. organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym ma obowiązek dokonać ustaleń, czy wniesione odwołanie bądź zażalenie jest dopuszczalne. W przypadku ustalenia, że na postanowienie zażalenie nie przysługuje obowiązkiem organu odwoławczego jest stwierdzenie w formie postanowienia jego niedopuszczalności, co nie pozwala na przystąpienie przez organ do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Taka sytuacja występuje w okolicznościach niniejszej sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było wydane na podstawie art. 134 w związku z art. 144 K.p.a. postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności. W myśl art. 101 § 3 K.p.a. stronie przysługuje zażalenie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przepis art. 101 § 3 K.p.a. nie obejmuje negatywnych postanowień odnoszących się do zawieszenia postępowania (por. wyroki NSA: z 12 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2509/12, z 18 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 340/13, oba publ. CBOSA). Sąd w niniejszej sprawie w pełni pogląd ten podziela, a orzecznictwo w tym zakresie jest ugruntowane. Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy, należy zwrócić uwagę na zmianę przepisów K.p.a., która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r., polegającą na dodaniu do § 3 art. 101 K.p.a. treści, iż zażalenie służy również na postanowienie w sprawie "odmowy podjęcia zawieszonego postępowania". Powyższe wskazuje, że istotą tej nowelizacji było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżenia postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego. Nie można więc obecnie wykładać przepisu art. 101 § 3 K.p.a. w ten sposób, że zwrot "w sprawie zawieszenia" oznacza również postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Zwrot ten należy rozumieć w węższym znaczeniu. Obejmuje on jedynie zawieszenie postępowania i odmowę podjęcia zawieszonego postępowania (por. np. wyrok WSA w Olsztynie z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 892/18, publ. Lex nr 2639615). Na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, jako nietamującego biegu postępowania, nie przysługiwało zażalenie, a zatem zażalenie wniesione przez skarżącą musiało zostać uznane za niedopuszczalne, co obligowało organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 w związku z art. 144 K.p.a. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Dyrektor ARiMR nie mógł bowiem przystąpić do jego rozpatrzenia, gdyż naraziłby się na zarzut rażącego naruszenia prawa. Z tych też względów argumentacja skargi, zmierzająca do wykazania zasadności zawieszenia postępowania, jest bezprzedmiotowa. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 p.p.s.a, oddalił skargę.