I FZ 63/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu 6 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 25 marca 2026 r. sygn. akt I SA/Po 911/25 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 26 września 2025 r., nr 3001-IOP-12.4103.148.2025 w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za okres od stycznia do grudnia 2020 roku postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 25 marca 2026 r. sygn. akt I SA/Po 911/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez H.K. (dalej jako: skarżący, podatniczka, wnioskodawczyni) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 26 września 2025 r. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za okres od stycznia do grudnia 2020 roku. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że z uwagi na charakter objętego zaskarżoną skargą rozstrzygnięcia wydanie orzeczenia zgodnego z oczekiwaniami wnioskodawczyni musiałoby zostać poprzedzone porównaniem jej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej z aktualnymi na dzień orzekania dolegliwościami wynikającymi z wydania zaskarżonego aktu. Tymczasem skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację finansową i majątkową. Skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne, od 1 lipca 2010 r. jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawczyni nie podała w jakiej wysokości uzyskuje przychody z gospodarstwa rolnego, w jakiej wysokości ponosi koszty utrzymania tego gospodarstwa. Skarżąca nie dołączyła deklaracji podatkowych. Nie przedłożyła aktualnych wyciągów z rachunków bankowych, w oparciu o które możliwe byłoby precyzyjne ustalenie stanu środków pieniężnych wnioskodawczyni. Nie przedłożyła również żadnej informacji o posiadanym majątku, tj. o powierzchni gruntów, powierzchni i rodzaju zabudowy, liczby hodowanych zwierząt, rodzaju i wartości sprzętu jaki wykorzystuje w prowadzonym gospodarstwie rolnym, innych posiadanych składnikach majątku, w tym oszczędnościach. Nie wyjaśniła czy poza przychodami z działalności gospodarczej uzyskuje inne dochody, jeżeli tak to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Od powyższego postanowienia zażalenie wywiodła podatniczka, zarzucając postanowieniu naruszenie 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo istnienia realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody majątkowej oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z jej bardzo trudnej sytuacji finansowej i majątkowej, a także pomimo przedstawienia w niniejszym zażaleniu dokumentów potwierdzających tę sytuację. W konsekwencji powyższego wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Do zażalenia dołączono szereg dokumentów, m.in.: historię rachunku bankowego Hanny Kubeczki, wymienione faktury, wezwania do zapłaty, oświadczenia o potrąceniu należności, a także stan zaległości w rozliczeniach z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Rawiczu na dzień 6 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należało oddalić. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Inicjatywa w zakresie ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji należy wyłącznie do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. akt I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 988/12). Zaznaczyć trzeba, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji może odnieść skutek wyłącznie w stosunku do aktów administracyjnych jeszcze nie wykonanych – wstrzymanie wykonania stanowi jedynie czasową przeszkodę do kontynuowania egzekucji, nie stanowi zaś podstawy do zwrotu już wyegzekwowanych świadczeń. Dotyczy również co do zasady wyłącznie zaskarżonego w danej sprawie aktu administracyjnego, a ocena zaistnienia wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek dotyczy skutków danego, zaskarżonego aktu, a nie sytuacji skarżącej w ogólności. Wniesiony w niniejszej sprawie wniosek nie wykazuje skutecznie, aby dalsze egzekwowanie należności wykazanej w zaskarżonej decyzji ostatecznej miało spowodować trudne do odwrócenia skutki. Mianowicie argumentacja wniosku powinna być zrelatywizowana do aktualnie pozostałej do wykonania części zaskarżonej decyzji, czego w niniejszej sprawie zupełnie zabrakło. Z przedłożonego do sprawy stanu zaległości względem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Rawiczu wynika, że za zobowiązania podatkowe za okresy rozliczeniowe objęte zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją (styczeń-grudzień 2020 r.) zostały (względem wartości przedmiotu zaskarżenia) w przeważającej większości spłacone, a pozostała zaległość dotyczy tylko grudnia 2020 r. i opiewa na 1028,86 złotych (wraz z 10% opłaty egzekucyjnej). Przedłożona w sprawie dokumentacja, zwłaszcza wyciągi z rachunku bankowego oraz przedstawiony w zażaleniu opis majątku skarżącej, nie uzasadnia wniosku, aby dalsza spłata kwoty około tysiąca złotych miała mieć jakikolwiek znaczący wpływ na sytuacje majątkową wnioskodawczyni, zwłaszcza w obliczu wskazywanego zadłużenia, przede wszystkim spoza zakresu danin publicznych. W obliczu przedłożonych dotychczas dokumentów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w razie faktycznych, bliżej niesprecyzowanych trudności ze spłatą pozostałej części zobowiązania bardziej adekwatnym trybem pomocy Wnioskodawcy w łagodzeniu skutków wykonania zaskarżonej decyzji wydaje się ubieganie się o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych w myśl rozdziału 7a Ordynacji podatkowej, m.in. poprzez rozłożenie należności na raty. Udzielenie Skarżącej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w obecnym stanie sprawy jawi się jako niezasadne i nieproporcjonalne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 193 w zw. z. art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.