I GSK 161/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 2921/21 w sprawie ze skargi K. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 7 października 2021 r. nr 1401-IEE3.711.1.144.2021.9.ŁS w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2921/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 poz. 1369) – zwanej dalej "p.p.s.a." w sprawie ze skargi K. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 7 października 2021 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchylił to postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa – Wola z 14 czerwca 2021 r. Od tego wyroku organ wniósł skargę kasacyjną. Podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. po pierwsze art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a." oraz art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. poprzez przyjęcie przez Sąd, że organy powinny w odpowiednim zakresie odmówić wszczęcia postępowania co do niektórych zarzutów, a jednocześnie wskazać że rozpatrzeniu podlegając pozostałe zarzuty oraz w zakresie zarzutu przedawnienia obowiązku co do tytułu wystawionego przez Pocztę Polską S. A., podczas gdy oba pisma skarżącej dotyczą zarzutu do prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tego samego tytułu wykonawczego, a zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Druga grupa zarzutów dotyczyła art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełną analizę akt i przyjęcie w ramach wskazań co do dalszego postępowania, że organy powinny w odpowiednim zakresie odmówić wszczęcia postępowania co do niektórych zarzutów, natomiast rozpatrzyć pozostałe zarzuty, podczas gdy organ wszczął postępowanie do jednego z tytułów, a w stosunku do drugiego z nich prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się one nieuzasadnione i dlatego skarga kasacyjna została oddalona. Spór w tej sprawie sprowadza się zasadniczo do wykładni przepisów regulujących instytucję zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie można się w tym zakresie zgodzić z tezą, jakoby z przepisu art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wynikał termin siedmiodniowy od doręczenia tytułu wykonawczego na zgłaszanie wszelkich zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przede wszystkim, unormowanie to odnosi się do tych zarzutów, które dotyczą samego tytułu wykonawczego. Po drugie – nasuwa poważne wątpliwości to, czy przepis ten regulujący treść pouczenia może stanowić źródło wiążącego zobowiązanego terminu do zgłaszania zarzutów. Stanowi on jedynie o skutkach niezachowania takiego terminu, a te – w świetle art. 35 § 1 u.p.e.a. – odnoszą się jedynie do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie zaś kwestii niedopuszczalności rozpatrzenia zarzutu. Uwagi te w niniejszej sprawie pozostają jednak na marginesie, bo sporny zarzut zgłoszony w tej sprawnie nie dotyczył samego tytułu wykonawczego, ale miał charakter materialny, bo podniesiono przedawnienie egzekwowanego zobowiązania. Wobec kwestię terminowości wniesienia zarzutu można było oceniać jedynie w oparciu o regulację zamieszczoną w art. 33 § 5 pkt 1 – 3 u.p.e.a. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji dopatrzył się naruszenia prawa w zaskarżonym postanowieniu, trafnie punktując że we wskazanym zakresie zarzut skarżącej nie był przedmiotem oceny organu i powinien zostać merytorycznie rozpatrzony. Nie można zatem Sądowi Wojewódzkiemu przypisać naruszenia art. 61a § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 144 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., bo dostrzeżenie popełnionego przez organ naruszenia prawa było prawidłowe. Tym samym wskazania, zgodnie z którymi obowiązkiem organu jest rozpatrzenie zarzutu przedawnienia jest w pełni uzasadnione. Motywy zaskarżonego wyroku są jasne i nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do przesłanek, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji tak co do faktów, jak i przyjętej podstawy prawnej orzeczenia sądowego. O naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być mowy. Nie sposób też uwzględnić zarzutu naruszenia art. 133 § 1 czy art. 134 § 1 p.p.s.a., bo organ nie wskazał, na czym miałaby polegać niepełna analiza akt sprawy. Przeciwnie, z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku płynie wniosek odwrotny – że Sąd rzetelnie ocenił stan sprawy i dokonał oceny legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o należycie skonstruowany wzorzec kontroli. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.