I GSK 647/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Po 42/26 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu dnia 18 sierpnia 2025 r., nr 550/24/2025 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi oraz innymi szczególnymi ograniczeniami postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Po 42/26 oddalił skargę S. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2025 r., w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. W skardze kasacyjnej strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazano, że skarżący jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, którego funkcjonowanie uzależnione jest od zachowania bieżącej płynności finansowej oraz cykliczności produkcji rolnej. Zaś kwota ma charakter wyjątkowo dotkliwy i stanowi istotne obciążenie finansowe, które może realnie zagrozić dalszemu funkcjonowania gospodarstwa. Dalej wskazano, że środki z płatności bezpośrednich stanowią podstawowe źródło finansowania działalności rolniczej. Natomiast wykonanie decyzji w aktualnym kształcie doprowadzi do zachwiania równowagi finansowej a skutki będą miały charakter nieodwracalny, gdyż w przypadku uchylenia decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny nie będzie możliwe odtworzenie utraconego cyklu produkcyjnego ani przywrócenie płynności finansowej w okresie, którego dotyczy sprawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej nie może zostać uwzględniony, ponieważ nie został on uzasadniony. Przede wszystkim wniosek ten nie został poparty żadnymi dokumentami, na podstawie których można by było dokonać oceny pod kątem wystąpienia przesłanek do jego uwzględnienia. Natomiast tylko wtedy wystąpiłaby możliwość dokonania oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarżący wskazuje na możliwość wystąpienia szkody bądź też trudnych do odwrócenia skutków poprzez wstrzymanie funkcjonowania gospodarstwa. Lecz poza wskazanymi w treści wniosku twierdzeniami skarżący nie przedstawia na poparcie tych twierdzeń żadnych dowodów. Natomiast aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości obciążenia skarżącego, wynikającego z zaskarżonej decyzji do jego sytuacji materialnej (finansowej). Ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadzącym do powstania znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki musi odbywać się z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej, tj. wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych wolnych środkach, stanu rachunków bankowych. Strona ma obowiązek dokładnie opisać we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione. O ile dana okoliczność może być udokumentowana, to należy przedłożyć stosowne dokumenty (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, tamże). W tej sytuacji przedstawione argumenty przez skarżącego jawią się jako zbyt ogólnikowe. Natomiast samo powołanie się możliwość wystąpienia szkody bądź też trudnych do odwrócenia skutków to zdecydowanie za mało, aby wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej zasługiwał na uwzględnienie. Należy wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, a zatem na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., należało go oddalić.