I OZ 101/24

Dnia 5 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z. Z. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt I OZ 665/23 odrzucającym skargę Z. Z. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt I OZ 417/23 o oddaleniu zażalenia H. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 616/22 w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 listopada 2021 r. nr DAP-WOSRFR-7281-78/2020/MSo w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt I OZ 665/23, odrzucił skargę Z. Z. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt I OZ 417/23, o oddaleniu zażalenia H. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 616/22, w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 listopada 2021 r. nr DAP-WOSRFR-7281-78/2020/MSo w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu NSA wskazał, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), dopuszczając możliwość wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, stawiają skardze o wznowienie postępowania wymogi formalne, które muszą być spełnione, aby skargę tę można było uznać za skutecznie wniesioną. NSA podał, że jednym z takich wymogów jest to, że skargę o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego musi sporządzić adwokat lub radca prawny, chyba że wnosi ją któryś z podmiotów wskazanych w § 2 i 3 art. 175 p.p.s.a. Sąd zaznaczył, że w niniejszej sprawie skargę o wznowienie postępowania skarżący sporządził osobiście. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby był on podmiotem wymienionym w art. 175 p.p.s.a., uprawnionym do samodzielnego wniesienia skargi, zatem podlegała ona odrzuceniu, jako sporządzona przez podmiot do tego nieuprawniony. Skarżący złożył osobiście sporządzoną i podpisaną skargę o wznowienie w/w postanowienia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań, sąd skargę o wznowienie odrzuci. Podkreślenia przy tym wymaga, że badanie, o jakim mowa w powołanym przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest bowiem stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. W myśl art. 276 p.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem I instancji, jeżeli przepisy działu VII p.p.s.a. (który dotyczy wznowienia postępowania) nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3 (§ 1). Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej RP albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2). Skarga kasacyjna może być sporządzona przez: doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami; rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej (§ 3). Skarga o wznowienie postępowania złożona w niniejszej sprawie nie spełnia powyższego wymogu, gdyż nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, ani też przez żadną z osób wymienionych w art. 175 § 2 i § 3 p.p.s.a. Wniesiony środek prawny został sporządzony osobiście przez skarżącego, natomiast z akt sprawy nie wynika, aby skarżący był osobą uprawnioną do sporządzenia skargi o wznowienie postępowania. Podkreślić przy tym należy, że powyższe uchybienie nie jest brakiem formalnym pisma, który podlega uzupełnieniu, lecz uchybieniem ustawowemu obowiązkowi, który powoduje niedopuszczalność wniesionego środka procesowego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.