I OZ 80/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Po 411/22 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 28 kwietnia 2022 r., nr SKO-GG-4100/18/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. sprostować niedokładność zawartą w sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ten sposób, że w miejsce numeru decyzji "SKO-GG-4100/18/2020" wpisać "SKO-GG-4100/18/2022"; 2. umorzyć postępowanie zażaleniowe.

Postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Po 411/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 16 listopada 2022 r. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 28 kwietnia 2022 r., nr SKO-GG-4100/18/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismem z dnia 16 listopada 2022 r. (nadanym tego samego dnia) skarżące Stowarzyszenie wniosło o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Z informacji znajdującej się w aktach sądowych wynika, że odpis sentencji powyższego wyroku został wysłany pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 17 listopada 2022 r. Sąd podniósł, że zgodnie z art. 141 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a.") uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. W ocenie Sądu, interpretacja przepisu art. 141 § 2 P.p.s.a napotyka na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, niemniej jednak należy zauważyć, że początek zdania pierwszego art. 141 § 2 P.p.s.a. odnosi się do wyroków, które zostały wydane na rozprawie, natomiast treść końcowa tego zdania wskazuje na wyroki, które zapadły na posiedzeniu niejawnym. Taka konstrukcja wynika bowiem z faktu, że orzeczenia wydane na rozprawie wiążą od chwili ich ogłoszenia i od tej chwili liczony jest termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, w przypadku gdy oddalono skargę. Natomiast wyroki wydane na posiedzeniu niejawnym z jednej strony wiążą sąd i strony od chwili ich podpisania, natomiast z drugiej strony termin do sporządzenia uzasadnienia do takiego wyroku jest liczony dopiero od chwili doręczenia go stronom postępowania. Treść art. 141 § 2 P.p.s.a. odnosi się bowiem do art. 139 § 4 P.p.s.a., zgodnie z którym odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu. Taka konstrukcja przepisu ma na celu zapewnienie równego traktowania zarówno stron, wobec których wyroki zostały wydane na rozprawie, jak również i stron, wobec których wyroki zostały wydane na posiedzeniu niejawnym (zob. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 209/11). Ponadto zgodnie z art. 141 § 3 P.p.s.a. odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. Powyższe rozważania oznaczają, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia może być złożony dopiero po doręczeniu sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Z kolei wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku zgłoszony przed doręczeniem wydanego na posiedzeniu niejawnym wyroku jest przedwczesny i nie wywołuje skutków procesowych (zob. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt OZ 565/04). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd wskazał, że w dniu 16 listopada 2022 r. Sąd ten wydał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wyrok oddalający skargę. Odpis sentencji tego wyroku został wysłany stronie skarżącej w dniu 17 listopada 2022 r. W związku z tym, że wniosek o uzasadnienie z dnia 16 listopada 2022 r. został złożony przed doręczeniem stronie skarżącej sentencji wyroku, Sąd stwierdził, że był on przedwczesny i na jego podstawie uzasadnienie wyroku nie mogło zostać sporządzone. Na marginesie Sąd dodał, że skarżący po doręczeniu sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym może złożyć kolejny wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Z tych przyczyn, Sąd I instancji na podstawie art. 141 § 2 i 3 P.p.s.a. postanowił o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło skarżące Stowarzyszenie reprezentowane przez pełnomocnika – r.pr. G.W. Wniosło o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Pismem z dnia 23 listopada 2022 r. skarżące Stowarzyszenie ponownie złożyło wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu sporządził uzasadnienie przedmiotowego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie rozpoznawanie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 listopada 2022 r., którym odmówiono skarżącemu Stowarzyszeniu sporządzenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 16 listopada 2022 r., stało się bezprzedmiotowe. Sąd ten sporządził bowiem uzasadnienie, o które wnioskowało Stowarzyszenie "MYTLYWEK" z siedzibą w Powidzu w dniu 9 grudnia 2022 r. (3 podpisy 13 grudnia 2022 r.). Na podstawie art. 156 § 1 i § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w sentencji zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że nieprawidłowy numer decyzji "SKO-GG-4100/18/2020" zastąpił prawidłowym numerem "SKO-GG-4100/18/2022", o czym orzeczono jak w punkcie 1. sentencji. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.