I OZ 91/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokata A.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1039/19 o przyznaniu adwokatowi A.J. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwoty 442,80 zł i oddaleniu wniosku w zakresie zwrotu poniesionych wydatków w sprawie ze skargi K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 marca 2019 r. nr KO C/1326/Op/19 w przedmiocie przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1039/19 po rozpoznaniu wniosku adwokata A.J. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 marca 2019 r. nr KO C/1326/Op/19 w przedmiocie przyznania zasiłku celowego – w pkt 1. przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.J. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 82,80 (osiemdziesiąt dwa 80/100) złotych; zaś w pkt 2. oddalił wniosek w zakresie zwrotu poniesionych wydatków. Zażalenie na postanowienie z dnia 21 listopada 2023 r. w zakresie pkt 2 złożył adwokat A.J., wskazując na niezrozumiałe twierdzenia sądu odnośnie nie zasądzenia kosztów poniesionych wydatków, nadto wskazuje, że udokumentowane wydatki nie są tożsame z udowodnionymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 250 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1 (§ 2). Przepis art. 250 p.p.s.a. stanowi generalną regułę pozwalającą na przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu. Unormowanie to nie zawiera jednak postanowień dotyczących zasad orzekania w tej materii. Stąd też uzasadnione wydaje się odesłanie w tym zakresie do unormowań mających za przedmiot orzekanie o kosztach postępowania. Wniosek taki wspiera fakt, że wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika wchodzi w zakres kosztów postępowania - o czym przesądza art. 205 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący reprezentowany był przez pełnomocnika z urzędu dlatego Sąd pierwszej instancji miał obowiązek orzec o wynagrodzeniu pełnomocnika reprezentującego stronę w tej sprawie. Za podstawę prawną wydanego postanowienia sąd wskazał art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu określa co prawda rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 68). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do zasądzenia adwokatowi wydatków ponad przyznane 360 zł plus VAT łącznie 442,80 zł, zgodnie z przedstawionym (lecz nie udokumentowanym – art. 250 § 1 p.p.s.a.) przez niego spisem kosztów. Udokumentowanie, jak sama nazwa wskazuje, oznacza wykazanie, potwierdzenie czy stwierdzenie jakichś faktów za pomocą dokumentów, poparcie dokumentami, np. rachunkami. Przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu zwrotu kosztów podróży na rozprawę jest możliwe pod warunkiem zarządzenia przez sąd takiego stawiennictwa, stosownie do art. 91 § 3 p.p.s.a. Nie było też podstaw do przyznania pełnomocnikowi strony skarżącej zwrotu poniesionych przezeń szeroko rozumianych kosztów prowadzenia biura. Przyjmuje się bowiem, że tego typu wydatki są rekompensowane pełnomocnikowi w ramach przyznanego mu wynagrodzenia. Nie można przyjąć, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności pozwalające na zwiększenie wynagrodzenia przyznanego pełnomocnikowi. Wskazane przez niego czynności zaliczyć należy bowiem do całokształtu jego działań jako reprezentanta strony na wyznaczonym odcinku procesu i w pełni pokrywa je omawiane przyznane wynagrodzenie. W sprawie nie zostało wykazane, aby nastąpiły inne nadzwyczajne okoliczności, które z uwagi na zwiększony nakład pracy pełnomocnika pozwoliłyby na przyznanie mu wyższego wynagrodzenia. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik nie sporządził skargi kasacyjnej, stawił się na rozprawie w sądzie drugiej instancji. Za okoliczność taką nie mógł być uznany w żadnym razie fakt sporządzenia jedynego pisma procesowego jakie pełnomocnik sporządził - zawierające wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, obsługi informatycznej niezbędnej dla obsługi programu sądowego do czytania akt – PASSA, wiadomości e-mail, czy kosztów telekomunikacyjnych oraz podróży samochodem prywatnym. Wymienione działania nie stanowią o nadzwyczajnym przekroczeniu przez pełnomocnika wypełniania swoich obowiązków ponad granice zwykłej staranności; ani zażalenia złożonego w wyniku niezadowolenia z wysokości zasądzonych kosztów. Mieszczą się one całkowicie w granicach czynności, jakich wymaga się od profesjonalnego pełnomocnika, który podlega określonym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata. Zauważyć przy tym trzeba, iż zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W orzecznictwie uznaje się w sposób jednoznaczny, iż powyższa regulacja ma charakter wyczerpujący, a zatem przedstawiony katalog kosztów niezbędnych nie może być rozszerzany na wydatki inne, w tym drobne i zwykle występujące przy okazji procesu sądowego. Odnośnie zatem podawanych przez pełnomocnika w niniejszej sprawie kosztów, to przyjąć trzeba było, że są to właśnie wyżej wspomniane wydatki zwykle występujące przy okazji procesu sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2017 r., I OZ 40/17, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyznał adwokatowi A.J. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 442,80 zł łącznie z 23% podatkiem od towarów i usług. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.