Sygnatura
I SA/Gl 89/26
I SA/Gl 89/26 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-05-18
Wynik
Uchylono postanowienie I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 18 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 lutego 2024 r. nr SKO.FP/41.4/79/2024/1643 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia 8 grudnia 2023 r.,nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 28 lutego 2024r. nr SKO.FP/41.4/79/2024/1643 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako Kolegium, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako podatniczka, skarżąca, spółka), działając na podstawie art. 233 § 1 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 2383 ze zm., dalej jako O.p.), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. (dalej jako organ podatkowy) z 8 grudnia 2023 r. nr [...] w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Prezydenta Miasta R. z dnia 18 sierpnia 2023r. nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2023r. organ podatkowy, na podstawie art. 216, art. 239b § 1 pkt 4 i § 3 O.p., nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Prezydenta Miasta R. z dnia 18 sierpnia 2023r. nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 rok, należnego od skarżącej. Jak wskazano w postanowieniu, organ podatkowy pierwszej instancji wydal decyzję w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego należnego od spółki za rok 2018 w kwocie 5.691 zł z tytułu posiadania obiektów budowlanych - tablic reklamowych zlokalizowanych na terenie Miasta R.. Podniesiono, iż termin przedawnienia zobowiązania podatkowego należnego za 2018 r. mija 31 grudnia 2023 r., natomiast skarżący do tej pory nie uregulował wymierzonego w powyższej decyzji zobowiązania podatkowego za rok 2018. Organ zaznaczył, że spółka w dniu 29 września 2023 r. wniosła odwołanie od nieostatecznej decyzji z dnia 18 sierpnia 2023r., a sprawa toczy się w Kolegium. Organ powołując się na podstawie art. 239b § 1 O.p. wyraził przekonanie, że istnieje graniczące z pewnością prawdopodobieństwo, że spółka nie wykona decyzji. Zaznaczono, że spółka złożyła odwołanie od nieostatecznej decyzji z 18 sierpnia 2018 r. i rozstrzygnięcie odwołania może nie nastąpić przed upływem terminu przedawnienia. W konsekwencji organ wskazał, że uzasadnione jest przekonanie o prawdopodobieństwie niewykonania decyzji. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania podatkowego, w tym art. 210 § 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 219 w zw. z art. 239b § 2 w zw. z art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe uzasadnienie postanowienia; a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 239b § 2 w zw. z art. 239b § 3 O.p. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz wydanie postanowienia pomimo braku występowania ku temu przesłanek. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania w sprawie. Kolegium utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie wyjaśniło, że nadanie rygoru wykonalności decyzji z 18 sierpnia 2023 r. nastąpiło na podstawie art. 239b § 1 pkt 4 i § 3 O.p., to znaczy z uwagi na czas pozostały do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego krótszy niż 3 miesiące. Jak wyjaśniono, istniało ryzyko, iż przy braku nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie doszłoby do wykonania decyzji z uwagi na upływający termin przedawnienia zobowiązania podatkowego - zwłaszcza z uwagi na fakt, że toczyło się postępowanie odwoławcze w sprawie, a strona nie zgadzała się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Przedmiotowe zobowiązanie dotyczy podatku od nieruchomości za 2018 rok, a postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności z dnia 8 grudnia 2023 r. zostało doręczone stronie dnia 22 grudnia 2023 r. - a więc gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania był krótszy niż 3 miesiące. Kolegium zaznaczyło, iż rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany w sytuacji wystąpienia którejkolwiek z wymienionych w art. 239b § 1 O.p. przesłanek. Natomiast § 2 powyższego przepisu należy odczytywać w powiązaniu i zgodnie z rozumieniem treści § 1. Według organu odwoławczego rygor natychmiastowej wykonalności może być zastosowany, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Jak podkreślono, w odniesieniu do przesłanki na którą powołuje się organ pierwszej instancji w postanowieniu o nadaniu rygoru, należy uprawdopodobnić, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Przy czym sformułowanie uprawdopodobnić nie oznacza udowodnić, gdyż przyjęcie w treści art. 239b § 2 O.p. pojęcia uprawdopodobnienie znajduje przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. Zatem ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. W przekonaniu Kolegium obawa niewykonania zobowiązania podatkowego może wynikać w szczególności ze skorzystania z przysługujących podatnikowi dostępnych prawem uprawnień związanych z wniesieniem odwołania od decyzji określającej wysokość opłaty i brakiem (w takiej sytuacji) obowiązku zapłaty należnego podatku, chyba że decyzji zostanie nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Z tego zatem powodu, zabezpieczenie się przez organ podatkowy pierwszej instancji przed utratą należnego zobowiązania w związku ze zbliżającym się upływem terminu przedawnienia zobowiązania, poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było w pełni zasadne. W skardze na powyższe postanowienie zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 210 § 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 219 w zw. z art. 239b § 2 w zw. z art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 121 § 1 O.p., poprzez nieprzedstawienie w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji określającej zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, podczas gdy SKO było zobowiązane do przedstawienia w zaskarżonym postanowieniu okoliczności uzasadniających takie prawdopodobieństwo, na podstawie których podjął decyzję o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zobowiązaniu podatkowemu wynikającemu z nieostatecznej decyzji, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w konsekwencji tego naruszenia SKO błędnie i bezpodstawnie nadało rygor natychmiastowej wykonalności zobowiązaniu podatkowemu wynikającemu z nieostatecznej decyzji; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 239b § 2 w zw. z art. 239b § 3 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie przywołanych przepisów (tzn. niezastosowanie przywołanych przepisów) oraz wydanie zaskarżonego postanowienia pomimo braku spełnienia przesłanki polegającej na uprawdopodobnieniu, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, w szczególności poprzez nieprzedstawienie żadnych argumentów oraz okoliczności faktycznych zmierzających do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji określającej skarżącej zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zdaniem skarżącej treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia powinna wskazywać nie tylko okoliczności potwierdzające spełnienie warunku określonego w art. 239b § 1 pkt 4 O.p., ale również warunku określonego w art. 239b § 2 O.p. W tym kontekście spółka zarzuciła Kolegium, że powołało się tylko na okoliczność przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2018 r. w dniu 31 grudnia 2023 r., a spółka złożyła wcześniej stosowne odwołanie od decyzji określającej to zobowiązanie podatkowe. W konsekwencji nie wiadomo na podstawie jakich okoliczności faktycznych organ odwoławczy oparł swoje twierdzenie. Zarzucono, że Kolegium nie przedstawiło w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia żadnych okoliczności faktycznych dotyczących postępowania podatkowego ani postępowania odwoławczego. W szczególności nie przedstawiono żadnych okoliczności uprawdopodabniających, że przy sprawnej organizacji postępowania odwoławczego organ pierwszej instancji nie zdąży wydać i doręczyć skarżącej stosownej decyzji podatkowej. Zarzucono naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, Jak wyjaśniono, trudno uznać, aby wydanie zaskarżonego postanowienia bez przywołania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane przez skarżącą, może budować zaufanie obywateli oraz przedsiębiorców do organów podatkowych. W ocenie skarżącej w sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 239b § 2 O.p., gdyż Kolegium nie uprawdopodobniło w jakikolwiek sposób, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2018 r. nie zostanie wykonane. W szczególności nie uprawdopodabnia tego w żaden sposób sam fakt upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z tej decyzji w dniu 31 grudnia 2023 r. oraz fakt złożenia przez skarżącą odwołania od przedmiotowej decyzji. W przekonaniu skarżącej istniała realna możliwość rozpoznania przez organ odwoławczy odwołania wniesionego przez spółkę od nieostatecznej decyzji podatkowej przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2018 r., tzn. przed dniem 31 grudnia 2023 r. Jak zaznaczono w skardze, Kolegium posiadało wystarczającą ilość czasu określonego w przepisach O.p. na należyte rozpoznanie odwołania wniesionego od przedmiotowej decyzji. Jednocześnie nie istniało wówczas żadne ryzyko, że organ odwoławczy nie zdąży rozpoznać odwołania od przedmiotowej decyzji w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. W skardze przedstawiono poniższą chronologię zdarzeń: - w dniu 18 sierpnia 2023 r. organ podatkowy wydał decyzję w sprawie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 rok; - w dniu 11 września 2023 r. przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej; - w dniu 29 września 2023 r. odwołanie od przedmiotowej decyzji zostało doręczone organowi podatkowemu; - najpóźniej w terminie do dnia 13 października 2023 r. (w terminie 14 dni od dnia doręczenia odwołania) organ podatkowy powinien przekazać odwołanie od przedmiotowej decyzji, zgodnie z art. 227 § 1 O.p.; - najpóźniej w terminie do dnia 13 grudnia 2023 r. (w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia odwołania) Kolegium powinno wydać decyzję w odpowiedzi na odwołanie wniesione przez skarżącą w stosunku do przedmiotowej decyzji, zgodnie z art. 139 § 3 O.p.; - najpóźniej w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. Kolegium powinno wysłać i doręczyć skarżącej decyzję w odpowiedzi na odwołanie wniesione przez skarżącą w stosunku do przedmiotowej decyzji, ponieważ okres od dnia 13 grudnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. jest okresem wystarczającym na wysłanie takiej decyzji, dotarcie tej decyzji do pełnomocnika skarżącej, a także ewentualny upływ 14 dni okresu awizowania przesyłki. Zwracając uwagę na powyższą chronologię zdarzeń spółka stwierdziła, że w chwili wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji nie istniało ryzyko niewykonania przez skarżącą zobowiązania podatkowego określonego spółce w podatku od nieruchomości za rok 2018 r., ze względu na krótszy niż 3 miesiące okres upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zarzucono, iż organ odwoławczy nie wskazał w podstawie prawnej art. 239b § 2 O.p. W konsekwencji spółka podniosła, iż nie został spełniony warunek określony w art. 239b § 2 O.p., a zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przywołanych przepisów O.p. i powinno zostać uchylone i usunięte z obrotu prawnego. Skarżąca zaznaczyła, że jej stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz przywołała orzecznictwo na potwierdzenie swego stanowiska. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyrokiem z 27 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 452/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że okoliczność wniesienia odwołania od decyzji nieostatecznej stanowi w niniejszej sprawie uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. W konsekwencji Sąd uznał, że zasadnym było nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie przesłanek z art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 239b § 2 O.p. Od powyższego wyroku skarżąca wywiodła skargę kasacyjną zarzucając: 1) na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 219 w zw. z art. 239b § 2 w zw. z art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 121 § 1 O.p.. poprzez błędne uznanie, że organ podatkowy nie naruszył wskazanych przepisów postępowania, poprzez nieprzedstawienie w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, podczas gdy organ podatkowy był zobowiązany do przedstawienia w zaskarżonym postanowieniu okoliczności uzasadniających takie prawdopodobieństwo, na podstawie których podjął decyzję o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zobowiązaniu podatkowemu wynikającemu z nieostatecznej decyzji, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w konsekwencji tego naruszenia Sąd l instancji uznał błędnie, że organ podatkowy prawidłowo nadał rygor natychmiastowej wykonalności zobowiązaniu podatkowemu wynikającemu z nieostatecznej decyzji; 2) na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 239b § 2 w zw. z art. 239b § 3 o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie przywołanych przepisów (tzn. niezastosowanie przywołanych przepisów) w przedmiotowej sprawie oraz błędne uznanie, że organ podatkowy był uprawniony do wydania zaskarżonego postanowienia pomimo braku spełnienia przesłanki polegającej na uprawdopodobnieniu, że zobowiązanie wynikające z decyzji podatkowej określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, ponieważ w zaskarżonym postanowieniu organ podatkowy nie przedstawił żadnych argumentów oraz okoliczności faktycznych zmierzających do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji podatkowej określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. W odpowiedzi na skargę kasacyjną sporządzoną Kolegium wniesiono o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 listopada 2025 r., sygn. akt III FSK 1267/24, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. W uzasadnieniu wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu organy podatkowe (zarówno I instancji, jak również SKO) nie przedstawiły wywodów zmierzających do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji podatkowej określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu, że sama okoliczność wniesienia odwołania od decyzji nieostatecznej decyduje o tym, aby można stwierdzić uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Za niewystarczające należy uznać samo "przekonanie, że istnieje graniczące z pewnością prawdopodobieństwo, że spółka nie wykona decyzji". Dodatkowo uznał, że doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 239b § 2 w zw. z art. 239b § 3 o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie przywołanych przepisów (tzn. niezastosowanie przywołanych przepisów) w przedmiotowej sprawie oraz błędne uznanie, że organ podatkowy był uprawniony do wydania zaskarżonego postanowienia. W zaskarżonym postanowieniu organy podatkowe nie przedstawiły argumentów oraz okoliczności faktycznych zmierzających do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji podatkowej określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd rozpoznaje niniejszą sprawę po raz drugi na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sentencji wyroku z 13 listopada 2025 r. sygn. akt III FSK 1267/24 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Gliwicach z 27 czerwca 2024 r.., co zgodnie z przepisem art. 185 §1 p. p. s. a. obliguje Sąd I instancji do ponownej oceny skargi Spółki na postanowienie Kolegium z 28 lutego 2024 r. Według przepisu art. 185 §1 p. p. s. a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a gdy sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi. Tak sformułowany przepis powoduje, że zaskarżone orzeczenie zostaje usunięte z obrotu prawnego, zaś sąd I instancji jest zobligowany do ponownego rozpoznania sprawy. Artykuł 190 p. p. s. a. stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa w piśmiennictwie prawniczym określana jest jako zespół czynności zmierzających do ustalenia treści normy prawnej zawartej w przepisie prawnym, ciąg czynności odkodowujących znaczenie wyrażeń wchodzących w skład przepisu prawnego (zob. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, liWarszawa 2012). Na początku należy zauważyć, że ponownie rozpoznając sprawę administracyjną Sąd nie dysponuje całkowitą swobodą, co oznacza, że zakres jego swobody jest węższy, niż gdy rozpoznawał sprawę po raz pierwszy. Jak podkreśla się w literaturze prawniczej, sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę przekazaną mu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. – nie stosuje art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Sąd I instancji z jednej strony pozostaje skrępowany granicami skargi kasacyjnej, nie mogąc wykroczyć poza oznaczony zakres kontroli. Z drugiej strony jest związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naruszenie chociażby jednego ze wskazanych ograniczeń stanowiłoby pogwałcenie norm o istotnym znaczeniu dla sprawy (J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 624). Odwracając sytuację należy przyjąć, że gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny wyda wyrok z pominięciem wykładni dokonanej w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy zgłoszeniu takiego zarzutu w skardze kasacyjnej, doprowadzi do uwzględnienia tej skargi (zob. W. Piątek, Podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2011, s. 338). Takie stanowisko doktryny prawniczej znajduje aprobatę w orzecznictwie sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że związanie wykładnią oznacza, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznawał sprawę (art. 183 p.p.s.a.), i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2020 r. sygn. akt II GSK 244/20, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji i Sprawach). Sąd I instancji jest więc bezspornie związany interpretacją prawa zaprezentowaną w orzeczeniu Sądu Naczelnego. Wykładnia prawa dokonana w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny znajduje wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, bowiem jego elementem, według art. 141 § 4 p. p. s. a. jest podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analizując dokonane przez Naczelny Sąd Administracyjny ustalenia interpretacyjne, Sąd Wojewódzki ma obowiązek się do nich zastosować. Wskazana wykładnia prawa dokonana przez Sąd II instancji musi, bo wynika to z przywołanych wyżej przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, znaleźć wyraz w rozstrzygnięciu stanowiącym zwieńczenie ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Gliwicach. Nadto Sąd Wojewódzki ma pozostać w granicach, w jakich Sąd II instancji zajmował się sprawą, co powoduje zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. I FSK 1448/13, LEX nr 1643195). W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem sporu jest kwestia, czy wydając postanowienie o nadaniu decyzji z dnia 18 sierpnia 2023 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, organ uprawdopodobnił, czy też nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z przywołanej decyzji nie zostanie wykonane, czyli został, czy też nie został spełniony warunek z art. 239b § 2 o.p. Zgodnie z postanowieniami wynikającymi z art. 239b § 1 pkt 4 o.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Jednocześnie w myśl art. 239b § 2 o.p., cytowany przepis stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Wykładnia przywołanych wyżej regulacji prawnych wskazuje, że muszą zostać spełnione kumulatywnie (łącznie) dwie przesłanki, aby można było nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności: 1) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego musi być krótszy niż 3 miesiące (art. 239b § 1 pkt 4 o.p.); 2) organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 o.p.). W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, że została spełniona pierwsza przesłanka, gdyż okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące, upływał on bowiem z dniem 31 grudnia 2023 r., natomiast postanowienie Prezydenta z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, zostało doręczone Stronie dnia 22 grudnia 2023 r. Nie wystarczy do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji spełnienie pierwszej przesłanki, gdyż jak wyżej wskazano, organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W doktrynie prawa podatkowego najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu na podstawie wiarygodnych środków dowodowych, pozwalających na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221). W wyroku z dnia 23.06.2010 r., sygn. akt I SA/Bk 231/10, WSA w Białymstoku zauważył, że wskazywana "przesłanka uprawdopodobnienia" nie wiąże się w ogóle z kwestią przedawnienia, ponieważ przedawnienie pozostaje w sferze faktów. Zarówno organy, jak i strony posiadają obiektywną wiedzę, co do zaistnienia lub braku zaistnienia przedawnienia. Natomiast uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, jest drugą niezależną przesłanką, którą organy powinny wykazać w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności". W niniejszej sprawie w zaskarżonym postanowieniu organy podatkowe (zarówno I instancji, jak również SKO) nie przedstawiły wywodów zmierzających do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji podatkowej określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznał zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 219 w zw. z art. 239b § 2 w zw. z art. 239b § 1 pkt 4 o.p., poprzez błędne uznanie, że organ podatkowy nie naruszył wskazanych przepisów postępowania, poprzez nieprzedstawienie w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia okoliczności uzasadniających uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu, że sama okoliczność wniesienia odwołania od decyzji nieostatecznej decyduje o tym, aby można stwierdzić uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Za niewystarczające należy uznać samo "przekonanie, że istnieje graniczące z pewnością prawdopodobieństwo, że spółka nie wykona decyzji". Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznał także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 239b § 2 w zw. z art. 239b § 3 o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie przywołanych przepisów (tzn. niezastosowanie przywołanych przepisów) w przedmiotowej sprawie oraz błędne uznanie, że organ podatkowy był uprawniony do wydania zaskarżonego postanowienia. W zaskarżonym postanowieniu organy podatkowe nie przedstawiły argumentów oraz okoliczności faktycznych zmierzających do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji podatkowej określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wszystkie przytoczone przez autora skargi kasacyjnej zarzuty, okazały się zasadne. Sąd w składzie rozpoznającym ponownie sprawę będąc związany powyższym wyrokiem wskazuje, że w niniejszej sprawie uszło uwadze Kolegium, że organ podatkowy poza powołaniem się na fakt wniesienia odwołania przez skarżącą w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej z 18 sierpnia 2023 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r., należnego od Skarżącej. Także sam organ odwoławczy takiej oceny nie przeprowadził. Tymczasem, jak zostało wskazane w ww. wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego samo wniesienie odwołania nie stanowi uprawdopodobnienia spełnienia przesłanki z art. 239b § 2 O.p. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, a na podstawie art. 134 i art. 135 p.p.s.a. także postanowienie organu podatkowego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Anna Tyszkiewicz-Ziętek Monika Krywow-Milczarek /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Pyszny
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Gl 223/26 · 18 maja 2026
III SA/Gl 223/26 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-05-18
Sygnatura: II SA/Bd 299/26 · 18 maja 2026
II SA/Bd 299/26 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2026-05-18
Sygnatura: III SAB/Po 128/26 · 18 maja 2026
III SAB/Po 128/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2026-05-18
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny